ഭക്തിയുടെ സ്വഭാവം വിവരണാതീതമായ പ്രേമമാണ്. അതിന്റെ രുചി, മൂകനെ അനുഭവപ്പെടുന്ന രുചിപോലെയാണ്—അവൻ അതു പറയാൻ കഴിയില്ല, പക്ഷേ അതു അനുഭവിക്കുന്നു. ഈ മഹത്തായ അനുഭവം, യോഗ്യനായ ഒരു ഭജനയുക്തനായ വ്യക്തിക്കു എവിടെയോ സ്വയം വെളിപ്പെടുന്നു. അതിന് ഗുണങ്ങളോ ആഗ്രഹങ്ങളോ ഇല്ല; ഓരോ നിമിഷവും അതു വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ പ്രവാഹം ഒരിക്കലും മുടങ്ങുന്നില്ല; അതു അത്യന്തം സൂക്ഷ്മവും അനുഭവസ്വരൂപവുമാണ്. ഈ ഭക്തിയെ ഒരിക്കൽ നേടിയാൽ, അതിനപ്പുറം ഒന്നുമില്ല—അവൻ കാണുന്നതും കേൾക്കുന്നതും സംസാരിക്കുന്നതും ചിന്തിക്കുന്നതും അതു മാത്രമായിരിക്കും. ഭക്തിയുടെ ഉപഭേദങ്ങൾ മൂന്നു തരത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു: ഗുണങ്ങളിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസം, കഷ്ടതകൾ എന്നിവയിൽ ഉള്ള വ്യത്യാസം മുതലായവയാൽ. ഓരോ അടുത്തതും മുൻപത്തേതിനേക്കാൾ ഉന്നതമാണ്. മറ്റു മാർഗങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ഭക്തി എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കാവുന്നതാണ്. കാരണം, ഭക്തിക്ക് മറ്റേതെങ്കിലും ജ്ഞാനോപായം ആവശ്യമില്ല; ഭക്തി സ്വയം ജ്ഞാനമാർഗമാണ്. ഭക്തിയുടെ സ്വഭാവം ശാന്തിയും പരമാനന്ദവുമാണ്. ലോകത്തിൽ നഷ്ടം സംഭവിച്ചാലും, ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല—കാരണം, ആത്മാവും ലോകവും ശാസ്ത്രവും എല്ലാം ഭഗവാനെ സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭക്തിയെ നേടിയാലും, ലോകവ്യവഹാരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല; ഫലങ്ങൾ മാത്രം ത്യജിക്കണം, ഭക്തിയിലേക്കുള്ള മാർഗങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം. സ്ത്രീകൾ, സമ്പത്ത്, നാസ്തികർ, ശത്രുക്കൾ എന്നിവരുടെ ആചാരങ്ങൾ കേൾക്കരുത്. അഹങ്കാരം, കപടത്വം തുടങ്ങിയവ ഉപേക്ഷിക്കണം. എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ഭഗവാനെ സമർപ്പിക്കണം; ആഗ്രഹം, ക്രോധം, അഹങ്കാരം തുടങ്ങിയവയും ഭഗവാനോടു മാത്രമായിരിക്കണം. പ്രേമം എന്നത് നിരന്തര സേവനവും ആരാധനയും ആയി ആചരിക്കണം; മുൻപറഞ്ഞ മൂന്നു ഭേദങ്ങൾ ലയിച്ചശേഷം, പ്രേമം മാത്രം ആചരിക്കണം. ഭക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠർ ഏകചിത്തരായവരാണ്. അവർ തമ്മിൽ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, അവരിൽ ആവേശം, രോമാഞ്ചം, കണ്ണീരൊക്കെയായി കുടുംബത്തെയും ഭൂമിയെയും പരിശുദ്ധമാക്കുന്നു. അവർ തീർത്ഥങ്ങളെ വിശുദ്ധമാക്കുന്നു, കര്മ്മങ്ങളെ ധാർമികമാക്കുന്നു, ശാസ്ത്രങ്ങളെ സത്യവാന്മാക്കുന്നു. പിതൃകൾ സന്തോഷിക്കുന്നു, ദേവതകൾ ആനന്ദത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, ഭൂമി സംരക്ഷിതമാകുന്നു. അവരുടെ ഇടയിൽ ജാതി, ജ്ഞാനം, രൂപം, കുടുംബം, സമ്പത്ത്, കര്മ്മം തുടങ്ങിയവയിൽ വ്യത്യാസമില്ല—അവർ ഭഗവാന്റെതായതിനാൽ. വാദപ്രതിവാദങ്ങളിലൊന്നും ആശ്രയിക്കേണ്ടതില്ല. കാരണം, അതിൽ അളവുമില്ല, തുറന്നതുമാണ്, സ്ഥിരമായ നിയമങ്ങളില്ല. ഭക്തിശാസ്ത്രങ്ങൾ ആലോചിക്കണം, അവയുടെ അർത്ഥം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന കര്മ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം. ആനന്ദം, ദുഃഖം, ആഗ്രഹം, ലാഭം എന്നിവ ഉപേക്ഷിച്ച് കാത്തിരിപ്പിനിടയിലും, ഒരു നിമിഷം പോലും നിർവ്യർത്ഥമാക്കരുത്. അഹിംസ, സത്യനിഷ്ഠ, ശുദ്ധി, ദയ, വിശ്വാസം തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾ എപ്പോഴും പാലിക്കണം. എല്ലാ സമയത്തും, മുഴുവൻ മനസ്സോടെ, ഭയമില്ലാതെ, ഭഗവാനെ മാത്രം ആരാധിക്കണം. ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചാൽ, അവൻ ഉടൻ പ്രത്യക്ഷനായി ഭക്തന്മാരെ അനുഭവം ചെയ്യിക്കുന്നു. മൂന്നു തരത്തിലുള്ള സത്യങ്ങളിൽ ഭക്തി തന്നെ പരമമാണ്—ഭക്തി തന്നെ പരമമാണ്. ഭക്തി, അവന്റെ ഗുണങ്ങളിൽ ആസക്തി, രൂപത്തിൽ ആസക്തി, ആരാധനയിൽ ആസക്തി, സ്മരണയിൽ ആസക്തി, സേവനത്തിൽ ആസക്തി, സൗഹൃദത്തിൽ ആസക്തി, മാതാപിതൃസ്നേഹത്തിൽ ആസക്തി, പ്രിയഭാവത്തിൽ ആസക്തി, ആത്മസമർപ്പണത്തിൽ ആസക്തി, ലയത്തിൽ ആസക്തി, പരമവിയോഗത്തിൽ ആസക്തി—ഇങ്ങനെ ഒറ്റയായിരുന്നിട്ടും പതിനൊന്നായി പ്രകടമാകുന്നു. ഇങ്ങനെ, ലോകത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തെ ഭയപ്പെടാതെ, ഏകചിത്തരായി, കുമാരൻ, വ്യാസൻ, ശുകൻ, ശാണ്ഡില്യൻ, ഗർഗ്ഗൻ, വിഷ്ണു, കൗണ്ഡിന്യൻ, ശേഷൻ, ഉദ്ധവൻ, അരുണി, ബലി, ഹനുമാൻ, విభീഷണൻ മുതലായ ഭക്തിശാസ്ത്രാചാര്യന്മാർ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. നാരദൻ പ്രസ്താവിച്ച ഈ ശുഭമായ ഉപദേശത്തിൽ വിശ്വാസവും ഭക്തിയും ഉള്ളവർ ഭക്തരാവുന്നു; അവർ ഭഗവാനെ പ്രാപിക്കുന്നു—ഭഗവാനെ പ്രാപിക്കുന്നു, നിർവ്യാജമായും.