ಅಥಾತೋ ಭಕ್ತಿಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ
ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗುಣಗಳು: ರಕ್ತ (ಭಾವಪೂರ್ಣ), ಪೂರ್ಣ, ಅಲಂಕೃತ, ಪ್ರಸನ್ನ, ವ್ಯಕ್ತ, ವಿಕೃಷ್ಟ, ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣ, ಸಮ, ಸುಕುಮಾರ ಮತ್ತು ಮಧುರ. ರಕ್ತ ಎಂದರೆ ವೇಣು ಮತ್ತು ವೀಣೆಯ ಸ್ವರಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವುದು. ಪೂರ್ಣ ಎಂದರೆ ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿ ತುಂಬಿ, ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇರುವುದು. ಅಲಂಕೃತ ಎಂದರೆ ಉರಸಿ, ಶಿರಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಂಠದ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡುವುದು. ಪ್ರಸನ್ನ ಎಂದರೆ ಜಡತೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಹಿಂಜರಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹಾಡುವುದು. ವ್ಯಕ್ತ ಎಂದರೆ ಪದ, ಅರ್ಥ, ಸ್ವಭಾವ, ಬದಲಾವಣೆ, ಪ್ರತ್ಯಯ, ಸಮಾಸ, ಧಾತು, ಉಪಸರ್ಗ, ಸ್ವರ, ಲಿಂಗ, ವೃತ್ತಿ, ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ವಿಭಕ್ತಿ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದು. ವಿಕೃಷ್ಟ ಎಂದರೆ ಪದಗಳು ಜೋರಾಗಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸುವುದು. ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣ ಎಂದರೆ ವೇಗವಾಗಿ, ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಎತ್ತರವೂ ಕಡಿಮೆಯೂ, ಸೊಗಸಾಗಿ ಹಾಡುವುದು. ಸಮ ಎಂದರೆ ಉಸಿರಾಟದ ಸ್ಥಳಗಳು ಸಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವುದು. ಸುಕುಮಾರ ಎಂದರೆ ಮೃದು ಪದಗಳು, ಸ್ವರಗಳು ಮತ್ತು ಮೃದುವಾದ ಧ್ವನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಡುವುದು. ಮಧುರ ಎಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿ, ಸೊಗಸಾದ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗುಣಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಡುವುದು. ಹೀಗೆ ಈ ಹತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಾಡು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾ ತ್ವಸ್ಮಿನ್ ಪರಮಪ್ರೇಮರೂಪಾ
ಅದು ಈ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಅಮೃತಸ್ವರೂಪಾ ಚ
ಅದು ಅಮೃತದ ಸ್ವರೂಪವೂ ಹೌದು.
ಯಲ್ಲಬ್ಧ್ವಾ ಪುಮಾನ್ಸಿದ್ಧೋ ಭವತ್ಯಮೃತೋ ಭವತಿ ತೃಪ್ತೋ ಭವತಿ
ಅದನ್ನು ಪಡೆದವನು ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅಮೃತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಯತ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ನಾ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವಾಞ್ಛತಿ ನ ಶೋಚತಿ ನ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ನ ರಮತೇ ನೋತ್ಸಾಹೀ ಭವತಿ
ಅದನ್ನು ಪಡೆದವನು ಏನನ್ನೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ, ದುಃಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ದ್ವೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆನಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿರಾಸಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮತ್ತೋ ಭವತಿ ಸ್ತಬ್ಧೋ ಭವತ್ಯಾತ್ಮಾರಾಮೋ ಭವತಿ
ಅದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಮತ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಸ್ಥಿರನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಆತ್ಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ.
ಸಾ ನ ಕಾಮಯಮಾನಾ ನಿರೋಧರೂಪತ್ವಾತ್
ಅದು ಯಾವ ಬಯಕೆಯೂ ಇಲ್ಲದದ್ದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನಿಯಮದ ಸ್ವರೂಪ.
ನಿರೋಧಸ್ತು ಲೋಕವೇದವ್ಯಾಪಾರನ್ಯಾಸಃ
ನಿಯಮ ಎಂದರೆ ಲೋಕ ಮತ್ತು ವೇದ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು.
ತಸ್ಮಿನ್ನನನ್ಯತಾ ತದ್ವಿರೋಧಿಷೂದಾಸೀನತಾ ಚ
ಅದರಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದವುಗಳೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅನ್ಯಾಶ್ರಯಾಣಾಂ ತ್ಯಾಗೋಽನನ್ಯತಾ
ಬೇರೆ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಎಂದರೆ ಏಕಾಗ್ರತೆ.
ಲೋಕವೇದೇಷು ತದನುಕೂಲಾಚರಣಂ ತದ್ವಿರೋಧಿಷೂದಾಸೀನತಾ ಚ
ಲೋಕ ಮತ್ತು ವೇದದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವಂತೆ ನಡೆಯುವುದು, ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧವಾದವುಗಳಿಗೆ ನಿರಾಸಕ್ತಿ.
ಭವತು ನಿಶ್ಚಯದಾಢ್ಯಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಶಾಸ್ತ್ರರಕ್ಷಣಮ್
ನಿಶ್ಚಯದಲ್ಲಿ ದೃಢತೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
ಅನ್ಯಥಾ ಪಾತಿತ್ಯಶಙ್ಕಯಾ
ಹೇಗಾದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪತನವಾಗುವ ಭಯದಿಂದ.
ಲೋಕೋಽಪಿ ತಾವದೇವ ಭೋಜನಾದಿವ್ಯಾಪಾರಸ್ತ್ವಾಶರೀರಧಾರಣಾವಧಿ
ಈ ಲೋಕದ ಭೋಜನAdi ಕಾರ್ಯಗಳೂ ಕೂಡ ಶರೀರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾತ್ರ.
ತಲ್ಲಕ್ಷಣಾನಿ ವಾಚ್ಯನ್ತೇ ನಾನಾಮತಭೇದಾತ
ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮತಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪೂಜಾದಿಷ್ವನುರಾಗ ಇತಿ ಪಾರಾಶರ್ಯಃ
ಪಾರಾಶರ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಪೂಜೆAdi ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ.
ಕಥಾದಿಷ್ವಿತಿ ಗರ್ಗಃ
ಗರ್ಗರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಕಥೆAdi ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ.
ಆತ್ಮರತ್ಯವಿರೋಧೇನೇತಿ ಶಾಣ್ಡಿಲ್ಯಃ
ಶಾಂಡಿಲ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಆತ್ಮಾನಂದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ.
ನಾರದಸ್ತು ತದರ್ಪಿತಾಖಿಲಾಚಾರತಾ ತದ್ವಿಸ್ಮರಣೇ ಪರಮವ್ಯಾಕುಲತೇತಿ
ನಾರದರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು, ಅದನ್ನು ಮರೆತರೆ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಲತೆ.
ಅಸ್ತ್ಯೇವಮೇವಮ್
ಹೌದು, ಇದು ನಿಜ.
ಯಥಾ ವ್ರಜಗೋಪಿಕಾನಾಮ್
ಹಾಗೆ ಬ್ರಜದ ಗೋಪಿಕೆಯರ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಇದೆ.
ತತ್ರಾಪಿ ನ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಜ್ಞಾನವಿಸ್ಮೃತ್ಯಪವಾದಃ
ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಮರೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ.
ತದ್ವಿಹೀನಂ ಜಾರಾಣಾಮಿವ
ಆ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಪರಸ್ತ್ರೀಯರ ಪ್ರೀತಿಯಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ನಾಸ್ತ್ಯೇವ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತತ್ಸುಖಸುಖಿತ್ವಮ್
ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸಂತೋಷವೂ ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸಂತೋಷದಲ್ಲೂ ಆನಂದವಿಲ್ಲ.
ಸಾ ತು ಕರ್ಮಜ್ಞಾನಯೋಗೇಭ್ಯೋಽಪ್ಯಧಿಕತರಾ
ಆದರೆ ಅದು ಕರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.
ಫಲರೂಪತ್ವಾತ
ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಫಲಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಈಶ್ವರಸ್ಯಾಪ್ಯಭಿಮಾನದ್ವೇಷಿತ್ವಾದ್ದೈನ್ಯಪ್ರಿಯತ್ವಾಚ್ಚ
ಈಶ್ವರನಿಗೂ ಅಹಂಕಾರ ಅಸಹ್ಯ, ವಿನಯ ಪ್ರಿಯ.
ತಸ್ಯಾ ಜ್ಞಾನಮೇವ ಸಾಧನಮಿತ್ಯೇಕೇ
ಕೆಲವರು, ಅದಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನವೇ ಸಾಧನ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅನ್ಯೋಽನ್ಯಾಶ್ರಯತ್ವಮಿತ್ಯನ್ಯೇ
ಇನ್ನೊಬ್ಬರು, ಅದು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವಯಂ ಫಲರೂಪತೇತಿ ಬ್ರಹ್ಮಕುಮಾರಃ
ಬ್ರಹ್ಮಕುಮಾರನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಅದು ಸ್ವತಃ ಫಲಸ್ವರೂಪ.