નારદભક્તિસૂત્રમ્

તત્રાપિ ન માહાત્મ્યજ્ઞાનવિસ્મૃત્યપવાદઃ

ત્યાં પણ મહાત્મ્યના જ્ઞાનને ભૂલી જવાની શંકા લાગુ પડતી નથી.

તદ્વિહીનં જારાણામિવ

એ જ્ઞાન વગર, એ પ્રેમ પરકિયા પ્રેમ જેવું છે.

નાસ્ત્યેવ તસ્મિંસ્તત્સુખસુખિત્વમ્

એમાં પોતાનું સુખ કે બીજાના સુખમાં આનંદ, કશું જ નથી.

સા તુ કર્મજ્ઞાનયોગેભ્યોઽપ્યધિકતરા

પણ એ કર્મ, જ્ઞાન અને યોગ કરતાં પણ વધુ શ્રેષ્ઠ છે.

ફલરૂપત્વાત

કારણ કે એ ફળરૂપ છે.

ઈશ્વરસ્યાપ્યભિમાનદ્વેષિત્વાદ્દૈન્યપ્રિયત્વાચ્ચ

કારણ કે ભગવાનને પણ અહંકાર નાપસંદ છે અને વિનમ્રતા પ્રિય છે.

તસ્યા જ્ઞાનમેવ સાધનમિત્યેકે

કેટલાંક કહે છે કે એનું સાધન માત્ર જ્ઞાન છે.

અન્યોઽન્યાશ્રયત્વમિત્યન્યે

બીજાં કહે છે કે એ પરસ્પર આધાર છે.

સ્વયં ફલરૂપતેતિ બ્રહ્મકુમારઃ

બ્રહ્મકુમાર કહે છે: એ પોતે જ ફળરૂપ છે.

રાજગૃહભોજનાદિષુ તથૈવ દૃષ્ટત્વાત

રાજમહેલમાં ભોજન વગેરેમાં પણ એ જ રીતે જોવા મળે છે.

ન તેન રાજપરિતોષઃ, ક્ષુધશાન્તિર્વા

એથી રાજાને સંતોષ કે ભૂખ શાંત થતી નથી.

તસ્માત્સૈવ ગ્રાહ્યા મુમુક્ષુભિઃ

મુક્તિ ઇચ્છનારોએ એ જ સ્વીકારવું જોઈએ.

તસ્યાઃ સાધનાનિ ગાયન્ત્યાચાર્યાઃ

આચાર્યોએ એના સાધનો ગાયન કર્યા છે.

તત્તુ વિષયત્યાગાત્સઙ્ગત્યાગાચ્ચ

એ વિષયોની ત્યાગ અને સંગની ત્યાગથી થાય છે.

અવ્યાવૃત્તભજનાત્૧૨

અવિરત ભજનથી.

લોકેઽપિ ભગવદ્ગુણશ્રવણકીર્તનાત

લોકમાં પણ ભગવાનના ગુણો સાંભળવાથી અને ગાવાથી.

મુખ્યતસ્તુ મહત્કૃપયૈવ ભગવત્કૃપાલેશાદ્વા

મુખ્યત્વે તો મહાન વ્યક્તિઓની કૃપા કે ભગવાનની થોડી કૃપાથી જ એ પ્રાપ્ત થાય છે.

મહત્સઙ્ગસ્તુ દુર્લભોઽગમ્યોઽમોઘશ્ચ

મહાન લોકોનો સંગાથ દુર્લભ છે, સહેલાઈથી મળતો નથી અને નિષ્ફળ થતો નથી.

લભ્યતેઽપિ તત્કૃપયૈવ

એ પણ એમની કૃપાથી જ મળે છે.

તસ્મિંસ્તજ્જને ભેદાભાવાત

એવા મહાન લોકોમાં કોઈ ભેદ નથી રહેતો.

તદેવ સાધ્યતાં તદેવ સાધ્યતામ્

એ જ સાધ્ય બનાવો, એ જ સાધ્ય બનાવો.

દુઃસઙ્ગઃ સર્વથૈવ ત્યાજ્યઃ

ખોટા લોકોનો સંગાથ દરેક રીતે ત્યાજ્ય છે.

કામક્રોધમોહસ્મૃતિભ્રંશબુદ્દિનાશસર્વનાશકારણત્વાત

કારણ કે એ કામ, ક્રોધ, મોહ, સ્મૃતિભ્રંશ, બુદ્ધિનો નાશ અને સર્વનાશ લાવે છે.

તરઙ્ગાયિતા અપીમે સઙ્ગાત્સમુદ્રાયન્તિ

આ બધું શરૂઆતમાં તરંગ જેવું હોય છે, પણ સંગાથથી સમુદ્ર જેવું વિશાળ બની જાય છે.

કસ્તરતિ કસ્તરતિ માયાં યઃ સઙ્ગં ત્યજતિ યો મહાનુભાવં સેવતે નિર્મમો ભવતિ

કોણ માયાને પાર કરે છે? જે સંગાથ છોડી દે છે, મહાન વ્યક્તિની સેવા કરે છે અને મમત્વ છોડે છે, એ પાર કરે છે.

યો વિવિક્તસ્થાનં સેવતે, યો લોકબન્ધમુન્મૂલયતિ નિસ્ત્રૈગુણ્યો ભવતિ, યો યોગક્ષેમં ત્યજતિ

જે એકાંત સ્થાન શોધે છે, લોકબંધન મૂળથી દૂર કરે છે, ત્રણ ગુણોથી પર થાય છે અને યોગક્ષેમનો ત્યાગ કરે છે.

યઃ કર્મફલં ત્યજતિ, કર્માણિ સંન્યસ્યતિ તતો નિર્દ્વન્દ્વો ભવતિ

જે કર્મફળનો ત્યાગ કરે છે, કર્મોનો સંન્યાસ કરે છે, પછી દ્વંદ્વથી મુક્ત થાય છે.

યો વેદાનપિ સન્ન્યસ્યતિ, કેવલમવિચ્છિન્નાનુરાગં લભતે

જે વેદોનો પણ સંન્યાસ કરે છે, એ શુદ્ધ અને અવિરત પ્રેમ મેળવે છે.

સ તરતિ સ તરતિ લોકાંસ્તારયતિ

એ પાર કરે છે, એ પાર કરે છે; એ બીજાને પણ પાર કરે છે.