નારદભક્તિસૂત્રમ્

ભવતુ નિશ્ચયદાઢ્યાદૂર્ધ્વં શાસ્ત્રરક્ષણમ્

નિશ્ચયની દૃઢતા પછીથી શાસ્ત્રનું રક્ષણ થવું જોઈએ.

અન્યથા પાતિત્યશઙ્કયા

અન્યથા, પતનની ભયથી.

લોકોઽપિ તાવદેવ ભોજનાદિવ્યાપારસ્ત્વાશરીરધારણાવધિ

લોકના કાર્યો, જેમ કે ખાવા-પીવા, માત્ર શરીર જાળવવા માટે જ છે.

તલ્લક્ષણાનિ વાચ્યન્તે નાનામતભેદાત

એના લક્ષણો વિવિધ મતભેદ પ્રમાણે કહેવામાં આવે છે.

પૂજાદિષ્વનુરાગ ઇતિ પારાશર્યઃ

પારાશર્ય કહે છે: પૂજા વગેરેમાં લગાવ.

કથાદિષ્વિતિ ગર્ગઃ

ગર્ગ કહે છે: કથા વગેરેમાં.

આત્મરત્યવિરોધેનેતિ શાણ્ડિલ્યઃ

શાંડિલ્ય કહે છે: આત્મા આનંદના વિરોધ ન થાય ત્યાં સુધી.

નારદસ્તુ તદર્પિતાખિલાચારતા તદ્વિસ્મરણે પરમવ્યાકુલતેતિ

નારદ કહે છે: સર્વ કાર્યો એમાં અર્પણ કરવું અને એ ભૂલાય તો અત્યંત વ્યથિત થવું.

અસ્ત્યેવમેવમ્

હા, એ જ રીતે છે.

યથા વ્રજગોપિકાનામ્

જેમ વ્રજની ગોપીઓમાં,

તત્રાપિ ન માહાત્મ્યજ્ઞાનવિસ્મૃત્યપવાદઃ

ત્યાં પણ મહાત્મ્યના જ્ઞાનને ભૂલી જવાની શંકા લાગુ પડતી નથી.

તદ્વિહીનં જારાણામિવ

એ જ્ઞાન વગર, એ પ્રેમ પરકિયા પ્રેમ જેવું છે.

નાસ્ત્યેવ તસ્મિંસ્તત્સુખસુખિત્વમ્

એમાં પોતાનું સુખ કે બીજાના સુખમાં આનંદ, કશું જ નથી.

સા તુ કર્મજ્ઞાનયોગેભ્યોઽપ્યધિકતરા

પણ એ કર્મ, જ્ઞાન અને યોગ કરતાં પણ વધુ શ્રેષ્ઠ છે.

ફલરૂપત્વાત

કારણ કે એ ફળરૂપ છે.

ઈશ્વરસ્યાપ્યભિમાનદ્વેષિત્વાદ્દૈન્યપ્રિયત્વાચ્ચ

કારણ કે ભગવાનને પણ અહંકાર નાપસંદ છે અને વિનમ્રતા પ્રિય છે.

તસ્યા જ્ઞાનમેવ સાધનમિત્યેકે

કેટલાંક કહે છે કે એનું સાધન માત્ર જ્ઞાન છે.

અન્યોઽન્યાશ્રયત્વમિત્યન્યે

બીજાં કહે છે કે એ પરસ્પર આધાર છે.

સ્વયં ફલરૂપતેતિ બ્રહ્મકુમારઃ

બ્રહ્મકુમાર કહે છે: એ પોતે જ ફળરૂપ છે.

રાજગૃહભોજનાદિષુ તથૈવ દૃષ્ટત્વાત

રાજમહેલમાં ભોજન વગેરેમાં પણ એ જ રીતે જોવા મળે છે.

ન તેન રાજપરિતોષઃ, ક્ષુધશાન્તિર્વા

એથી રાજાને સંતોષ કે ભૂખ શાંત થતી નથી.

તસ્માત્સૈવ ગ્રાહ્યા મુમુક્ષુભિઃ

મુક્તિ ઇચ્છનારોએ એ જ સ્વીકારવું જોઈએ.

તસ્યાઃ સાધનાનિ ગાયન્ત્યાચાર્યાઃ

આચાર્યોએ એના સાધનો ગાયન કર્યા છે.

તત્તુ વિષયત્યાગાત્સઙ્ગત્યાગાચ્ચ

એ વિષયોની ત્યાગ અને સંગની ત્યાગથી થાય છે.

અવ્યાવૃત્તભજનાત્૧૨

અવિરત ભજનથી.

લોકેઽપિ ભગવદ્ગુણશ્રવણકીર્તનાત

લોકમાં પણ ભગવાનના ગુણો સાંભળવાથી અને ગાવાથી.

મુખ્યતસ્તુ મહત્કૃપયૈવ ભગવત્કૃપાલેશાદ્વા

મુખ્યત્વે તો મહાન વ્યક્તિઓની કૃપા કે ભગવાનની થોડી કૃપાથી જ એ પ્રાપ્ત થાય છે.

મહત્સઙ્ગસ્તુ દુર્લભોઽગમ્યોઽમોઘશ્ચ

મહાન લોકોનો સંગાથ દુર્લભ છે, સહેલાઈથી મળતો નથી અને નિષ્ફળ થતો નથી.

લભ્યતેઽપિ તત્કૃપયૈવ

એ પણ એમની કૃપાથી જ મળે છે.