యేఽప్యన్యదేవతా భక్తా యజన్తే శ్రద్ధయాఽన్వితాః। తేఽపి మామేవ కౌన్తేయ యజన్త్యవిధిపూర్వకమ్।।9.23।।
హే కుంతీ కుమారా! ఇతర దేవతలను భక్తితో పూజించే వారు కూడా, సరైన విధానం ప్రకారం కాకపోయినా, నన్నే పూజిస్తున్నారు.
అహం హి సర్వయజ్ఞానాం భోక్తా చ ప్రభురేవ చ। న తు మామభిజానన్తి తత్త్వేనాతశ్చ్యవన్తి తే।।9.24।।
ఎందుకంటే, అన్ని యజ్ఞాల ఫలాలను అనుభవించేవాడిని, ప్రభువును నేనే. కానీ వారు నన్ను నిజంగా తెలుసుకోరు, అందుకే వారు తప్పిపోతారు.
యాన్తి దేవవ్రతా దేవాన్ పితృ़న్యాన్తి పితృవ్రతాః। భూతాని యాన్తి భూతేజ్యా యాన్తి మద్యాజినోఽపి మామ్।।9.25।।
దేవతలను ఆరాధించే వారు దేవతల వద్దకు వెళ్తారు; పితృదేవతలను పూజించే వారు పితృదేవతల వద్దకు చేరుతారు; భూతాలను పూజించే వారు భూతాల వద్దకు వెళ్తారు; నన్ను ఆరాధించే వారు మాత్రం నా వద్దకు వస్తారు.
పత్రం పుష్పం ఫలం తోయం యో మే భక్త్యా ప్రయచ్ఛతి। తదహం భక్త్యుపహృతమశ్నామి ప్రయతాత్మనః।।9.26।।
ఎవరైనా నన్ను భక్తితో ఒక ఆకును, ఒక పువ్వును, ఒక ఫలాన్ని లేదా నీటిని సమర్పిస్తే, శుద్ధమైన హృదయంతో ఇచ్చిన ఆ భక్తి కానుకను నేను స్వీకరిస్తాను.
యత్కరోషి యదశ్నాసి యజ్జుహోషి దదాసి యత్। యత్తపస్యసి కౌన్తేయ తత్కురుష్వ మదర్పణమ్।।9.27।।
హే కుంతీ కుమారా! నువ్వు చేసే పని ఏదైనా, తినే ఆహారం ఏదైనా, సమర్పించే కానుక ఏదైనా, తపస్సు ఏదైనా, ఆ అన్నింటినీ నాకే అర్పణగా చేయు.
శుభాశుభఫలైరేవం మోక్ష్యసే కర్మబన్ధనైః। సంన్యాసయోగయుక్తాత్మా విముక్తో మాముపైష్యసి।।9.28।।
ఇలా చేస్తే, మంచి చెడు ఫలితాలతో కూడిన కర్మ బంధాల నుంచి విముక్తి పొందుతావు. త్యాగయోగంతో మనస్సు స్థిరంగా ఉంచి, స్వతంత్రుడై నా వద్దకు చేరుతావు.
సమోఽహం సర్వభూతేషు న మే ద్వేష్యోఽస్తి న ప్రియః। యే భజన్తి తు మాం భక్త్యా మయి తే తేషు చాప్యహమ్।।9.29।।
నేను అన్ని జీవుల పట్ల సమానంగా ఉంటాను. నాకు ఎవరూ శత్రువులు కాదు, ఎవరూ ప్రియులు కూడా కాదు. కానీ నన్ను భక్తితో పూజించే వారు నాలో ఉంటారు, నేనూ వారిలో ఉంటాను.
అపి చేత్సుదురాచారో భజతే మామనన్యభాక్। సాధురేవ స మన్తవ్యః సమ్యగ్వ్యవసితో హి సః।।9.30।।
ఎవరైనా ఎంతటి దుష్టుడైనా, నన్ను ఏకాగ్రభక్తితో పూజిస్తే, అతడిని మంచివాడిగానే భావించాలి. ఎందుకంటే అతడు సరైన నిర్ణయంతో ఉన్నాడు.
క్షిప్రం భవతి ధర్మాత్మా శశ్వచ్ఛాన్తిం నిగచ్ఛతి। కౌన్తేయ ప్రతిజానీహి న మే భక్తః ప్రణశ్యతి।।9.31।।
అతడు త్వరగా ధర్మాత్ముడవుతాడు, శాశ్వతమైన శాంతిని పొందుతాడు. హే కుంతీ కుమారా! నా భక్తుడు ఎప్పుడూ నశించడు అని నిశ్చయంగా ప్రకటించు.
మాం హి పార్థ వ్యపాశ్రిత్య యేఽపి స్యుః పాపయోనయః। స్త్రియో వైశ్యాస్తథా శూద్రాస్తేఽపి యాన్తి పరాం గతిమ్।।9.32।।
హే పార్థా! నన్ను ఆశ్రయించినవారు, వారు పాపకుల వంశంలో పుట్టినవారైనా, స్త్రీలు, వైశ్యులు, శూద్రులు అయినా, వారందరూ కూడా పరమగతిని పొందుతారు.
కిం పునర్బ్రాహ్మణాః పుణ్యా భక్తా రాజర్షయస్తథా। అనిత్యమసుఖం లోకమిమం ప్రాప్య భజస్వ మామ్।।9.33।।
అయితే, పుణ్యాత్ములైన బ్రాహ్మణులు, భక్తులు, రాజర్షులు మరింత ఎక్కువగా నా వద్దకు చేరతారు కదా! ఈ నశ్వరమైన, దుఃఖభరితమైన లోకంలోకి వచ్చి, నన్నే ఆరాధించు.
మన్మనా భవ మద్భక్తో మద్యాజీ మాం నమస్కురు। మామేవైష్యసి యుక్త్వైవమాత్మానం మత్పరాయణః।।9.34।।
నీ మనసును నాపై స్థిరపరచు, నన్ను భక్తిగా సేవించు, నన్ను పూజించు, నాకే నమస్కరించు. ఇలా నీ ఆత్మను నాకే అర్పించి నిశ్చయంగా నా వద్దకు వస్తావు.
శ్రీ భగవానువాచ భూయ ఏవ మహాబాహో శ్రృణు మే పరమం వచః। యత్తేఽహం ప్రీయమాణాయ వక్ష్యామి హితకామ్యయా।।10.1।।
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: మహాబాహువంతుడా! నీకు మేలు కావాలని, నీవు నాకు ప్రియుడవని, నేను నీకు పరమమైన మాటను మళ్లీ చెబుతున్నాను, విను.
న మే విదుః సురగణాః ప్రభవం న మహర్షయః। అహమాదిర్హి దేవానాం మహర్షీణాం చ సర్వశః।।10.2।।
నా ఆది ఎలా ఉందో దేవతలు కూడా, మహర్షులు కూడా తెలుసుకోరు. ఎందుకంటే నేను దేవతలకు, మహర్షులకు అన్ని విధాలా మూలకారణాన్ని.
యో మామజమనాదిం చ వేత్తి లోకమహేశ్వరమ్। అసమ్మూఢః స మర్త్యేషు సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే।।10.3।।
ఈ లోకాలకు అధిపతిని, జన్మలేని వాడిని, ఆది లేని వాడిని అని ఎవరైనా నన్ను తెలుసుకుంటే, అతడు మానవుల్లో మాయకు లోనవాడు కాదు, అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడవుతాడు.
బుద్ధిర్జ్ఞానమసంమోహః క్షమా సత్యం దమః శమః। సుఖం దుఃఖం భవోఽభావో భయం చాభయమేవ చ।।10.4।।
బుద్ధి, జ్ఞానం, మాయలేని స్థితి, సహనం, సత్యం, ఇంద్రియనిగ్రహం, మనశ్శాంతి, సుఖం, దుఃఖం, ఉనికి, లేనితనం, భయం, భయములేని స్థితి—
అహింసా సమతా తుష్టిస్తపో దానం యశోఽయశః। భవన్తి భావా భూతానాం మత్త ఏవ పృథగ్విధాః।।10.5।।
అహింస, సమత్వం, తృప్తి, తపస్సు, దానం, కీర్తి, అపకీర్తి—ఈ భావాలన్నీ, భూతాలలోని ఈ వివిధ లక్షణాలన్నీ నన్నుంచే ఉద్భవించాయి.
మహర్షయః సప్త పూర్వే చత్వారో మనవస్తథా। మద్భావా మానసా జాతా యేషాం లోక ఇమాః ప్రజాః।।10.6।।
పూర్వకాలంలో ఉన్న ఏడు మహర్షులు, నలుగురు మనువులు కూడా నా మనస్సులోంచి పుట్టినవారు. వీరి నుంచే ఈ లోకంలోని ప్రజలు ఉద్భవించారు.
ఏతాం విభూతిం యోగం చ మమ యో వేత్తి తత్త్వతః। సోఽవికమ్పేన యోగేన యుజ్యతే నాత్ర సంశయః।।10.7।।
నా ఈ మహిమలు, యోగాన్ని ఎవరైనా యథార్థంగా తెలుసుకుంటే, వారు అచంచలమైన యోగంతో నన్ను చేరుకుంటారు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
అహం సర్వస్య ప్రభవో మత్తః సర్వం ప్రవర్తతే। ఇతి మత్వా భజన్తే మాం బుధా భావసమన్వితాః।।10.8।।
నేనే అన్నిటికీ మూలం, నన్నుంచి అన్నీ ఉద్భవిస్తాయి అని తెలుసుకున్న జ్ఞానులు, హృదయపూర్వకంగా నన్ను భజించుతారు.
మచ్చిత్తా మద్గతప్రాణా బోధయన్తః పరస్పరమ్। కథయన్తశ్చ మాం నిత్యం తుష్యన్తి చ రమన్తి చ।।10.9।।
నా మీద మనస్సు పెట్టి, ప్రాణాలతో నన్నే ఆశ్రయించి, పరస్పరం జ్ఞానం పంచుకుంటూ, నిత్యం నన్ను గురించి మాట్లాడుకుంటూ, వారు ఆనందంగా, సంతోషంగా ఉంటారు.
తేషాం సతతయుక్తానాం భజతాం ప్రీతిపూర్వకమ్। దదామి బుద్ధియోగం తం యేన మాముపయాన్తి తే।।10.10।।
ఎప్పుడూ నన్ను ప్రేమతో భజించే వారికి, నేను జ్ఞానయోగాన్ని ప్రసాదిస్తాను. ఆ జ్ఞానంతో వారు నన్ను చేరుకుంటారు.
తేషామేవానుకమ్పార్థమహమజ్ఞానజం తమః। నాశయామ్యాత్మభావస్థో జ్ఞానదీపేన భాస్వతా।।10.11।।
వారి పట్ల దయతో, వారి హృదయంలో ఉండి, అజ్ఞానం వల్ల కలిగిన చీకటిని, ప్రకాశవంతమైన జ్ఞానదీపంతో నేను తొలగిస్తాను.
అర్జున ఉవాచ పరం బ్రహ్మ పరం ధామ పవిత్రం పరమం భవాన్। పురుషం శాశ్వతం దివ్యమాదిదేవమజం విభుమ్।।10.12।।
అర్జునుడు చెప్పాడు: భగవంతుడా! మీరు పరబ్రహ్మ, పరమధామం, పరమ పవిత్రత, శాశ్వతుడు, దివ్యుడు, ఆదిదేవుడు, జన్మలేని వాడు, అన్నింటినీ వ్యాపించినవారు.
ఆహుస్త్వామృషయః సర్వే దేవర్షిర్నారదస్తథా। అసితో దేవలో వ్యాసః స్వయం చైవ బ్రవీషి మే।।10.13।।
అన్ని ఋషులు, దేవర్షి నారదుడు, అసితుడు, దేవళుడు, వ్యాసుడు కూడా ఇదే చెబుతున్నారు. ఇప్పుడు మీరు కూడా నన్ను ఉద్దేశించి ఇదే చెబుతున్నారు.
సర్వమేతదృతం మన్యే యన్మాం వదసి కేశవ। న హి తే భగవన్ వ్యక్ితం విదుర్దేవా న దానవాః।।10.14।।
కేశవా! మీరు నాకు చెప్పింది అన్నీ నిజమేనని నేను నమ్ముతున్నాను. దేవతలు గానీ, దానవులు గానీ, భగవంతుడా! మీ మహిమను పూర్తిగా తెలుసుకోలేరు.
స్వయమేవాత్మనాఽత్మానం వేత్థ త్వం పురుషోత్తమ। భూతభావన భూతేశ దేవదేవ జగత్పతే।।10.15।।
పురుషోత్తమా! భూత భవనా! భూతేశ్వరా! దేవదేవా! జగత్పతే! మీరు మీరే మీను పూర్తిగా తెలుసుకుంటారు.
వక్తుమర్హస్యశేషేణ దివ్యా హ్యాత్మవిభూతయః। యాభిర్విభూతిభిర్లోకానిమాంస్త్వం వ్యాప్య తిష్ఠసి।।10.16।।
మీ దివ్య మహిమలు, వాటివల్ల మీరు ఈ లోకాలన్నింటినీ ఎలా వ్యాపించి ఉన్నారో పూర్తిగా నాకు చెప్పాలి.
కథం విద్యామహం యోగింస్త్వాం సదా పరిచిన్తయన్। కేషు కేషు చ భావేషు చిన్త్యోఽసి భగవన్మయా।।10.17।।
యోగేశ్వరా! నేను ఎల్లప్పుడూ మీను ధ్యానిస్తూ, మీను ఎలా తెలుసుకోవాలి? భగవంతుడా! నేను మీను ఏ రూపాల్లో ధ్యానించాలి?
విస్తరేణాత్మనో యోగం విభూతిం చ జనార్దన। భూయః కథయ తృప్తిర్హి శ్రృణ్వతో నాస్తి మేఽమృతమ్।।10.18।।
జనార్దనా! మీ యోగాన్ని, మహిమలను విస్తృతంగా మళ్లీ చెప్పండి. ఎందుకంటే, ఈ అమృతాన్ని వినడంలో నాకు తృప్తి లేదు.