పార్థా! మూడు లోకాల్లో నాకు చేయవలసిన పని ఏమీలేదు, సాధించవలసినది కూడా ఏమీలేదు. అయినా నేను కర్మలో నిమగ్నమై ఉంటాను. ఎందుకంటే, నేను శ్రద్ధతో కర్మ చేయకపోతే, ఇతరులు నా మార్గాన్ని అనుసరిస్తారు. నేను కర్మ చేయకపోతే ఈ లోకాలు నశించిపోతాయి. నేను కలవరాన్ని కలిగించేవాడిని, జీవులను నాశనం చేయేవాడిని అవుతాను. అజ్ఞానులు కర్మలో ఆసక్తితో వ్యవహరిస్తారు. అలాగే జ్ఞానులు కూడా కర్మను నిరాసక్తితో, లోకక్షేమాన్ని కోరుతూ చేయాలి. జ్ఞానులు, అజ్ఞానం వలన కర్మలో ఆసక్తి ఉన్నవారి బుద్ధిని కలవరపరిచరాదు. వారు స్వయంగా నియమంగా వ్యవహరిస్తూ, ఇతరులను కర్మ చేయడానికి ప్రేరేపించాలి. ప్రకృతి గుణాల వల్ల అన్ని కర్మలు జరుగుతాయి. కానీ, అహంకార గ్రహణం వలన "నేనే చేయడాన్ని" అని భావిస్తారు. కానీ, నిజాన్ని తెలిసినవాడు గుణాల-కర్మల మధ్య భేదాన్ని గ్రహించి, "గుణాలు గుణాలపై పనిచేస్తున్నాయి" అని భావించి, కర్మలో ఆసక్తి కలిగి ఉండడు. ప్రకృతి గుణాల వలన మూర్ఖులు కర్మలకు ఆసక్తి కలిగి ఉంటారు. జ్ఞానులు, పూర్తిగా తెలియని అజ్ఞానులను కలవరపరచరాదు. అందుకే, నీ అన్ని కర్మలను నాకే అర్పించు. నీ మనస్సు ఆత్మపై స్థిరంగా ఉంచు. కోరిక, మమకారం లేని స్థితిలో, బాధ లేకుండా యుద్ధం చేయు. నా ఉపదేశాన్ని నమ్మకంతో, అసూయ లేకుండా ఎవరైతే అనుసరిస్తారో, వారు కూడా కర్మల నుండి విముక్తి పొందుతారు. కానీ, అసూయతో నా ఉపదేశాన్ని పాటించని వారు, అన్ని జ్ఞానాల్లో కలవరంగా, నాశనమైనవారు. ప్రతి జీవి తన స్వభావాన్ని అనుసరించి వ్యవహరిస్తుంది. నియంత్రణ వలన ఎంతవరకు మార్పు వస్తుంది? ప్రతి ఇంద్రియానికి తన వస్తువులపై రాగద్వేషాలు స్థిరంగా ఉంటాయి. వాటికి లోబడవద్దు; అవి అడ్డంకులు. తన కర్తవ్యాన్ని, దోషాలతో కూడినదైనా, ఇతరుల కర్తవ్యం ఎంత బాగా చేసినా, దానికంటే మెరుగుగా చేయాలి. తన కర్తవ్యాన్ని చేయడంలో మరణం కూడా మేలైనది; ఇతరుల కర్తవ్యం భయాన్ని కలిగిస్తుంది. అర్జునుడు ప్రశ్నించాడు: వృష్ణి వంశాధిపతి! మనిషి ఇష్టపడకపోయినా, బలవంతంగా పాపాన్ని చేయడానికి ఏది ప్రేరేపిస్తుంది? శ్రీకృష్ణుడు సమాధానమిచ్చాడు: అది కామం, అది క్రోధం, రజోగుణం నుండి జనిస్తుంది. ఇది మహా భక్షకుడు, మహా పాపి, ఇక్కడి శత్రువు. అగ్ని పొగతో, కాంతి దుమ్ముతో, గర్భం గర్భంలో ఉండటం వలె, జ్ఞానం కూడా కామం వలన కప్పబడుతుంది. ఈ కామం, అగ్నిలా తృప్తి లేని రూపంలో, జ్ఞానుల永 శత్రువుగా, జ్ఞానాన్ని కప్పేస్తుంది. ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధి — ఇవే కామానికి నివాసస్థానాలు. వీటి ద్వారా, కామం జీవిని మోసపోస్తుంది, జ్ఞానాన్ని కప్పేస్తుంది. అందుకే, బారత శ్రేష్ఠా! ముందుగా ఇంద్రియాలను నియంత్రించు, ఈ జ్ఞాన-వినాశకమైన దుష్టాన్ని నాశనం చేయు. ఇంద్రియాలు అధికమైనవి అంటారు; మనస్సు ఇంద్రియాలకంటే అధికమైనది; బుద్ధి మనస్సుని మించింది; బుద్ధిని మించినది ఆత్మ. అందుకే, బుద్ధిని మించిన ఆత్మను తెలుసుకుని, ఆత్మపై స్థిరంగా ఉండి, ఈ దుర్లభమైన కామాన్ని నాశనం చేయు, మహాబాహూ! శ్రీకృష్ణుడు చెప్పాడు: ఈ అమరమైన యోగాన్ని నేను వివస్వత్కు ఉపదేశించాను; వివస్వత్ మనుకి చెప్పాడు; మను ఇక్ష్వాకుకి చెప్పారు. ఈ యోగాన్ని పరంపరగా రాజర్షులు గ్రహించారు. కానీ కాలక్రమంలో, ఆ యోగం ఇక్కడ నశించింది. ఈ పురాతన యోగాన్ని, నా భక్తుడైన నీవు నా మిత్రుడుగా ఉన్నందున, నేడు నీకు ప్రకటిస్తున్నాను. ఇది అత్యంత రహస్యమైనది. అర్జునుడు అడిగాడు: నీ జననం ఇటీవల జరిగినది; వివస్వత్ జననం చాలా పురాతనది. ఆది కాలంలో నీవు ఉపదేశించావని ఎలా గ్రహించాలి? శ్రీకృష్ణుడు సమాధానమిచ్చాడు: అర్జునా! నీవు, నేనూ అనేక జన్మలు పొందాము. వాటన్నింటిని నేను తెలుసు, నీవు తెలియవు. నేను అజన్మా, నశించని స్వరూపమైన వాడిని; భూతాలకు అధిపతిని; అయినా నా స్వప్రకృతిని నియంత్రిస్తూ, నా స్వశక్తితో అవతరిస్తాను. ధర్మం క్షీణించినప్పుడు, అధర్మం పెరిగినప్పుడు, బారతా! నేను అవతరిస్తాను. సజ్జనుల రక్షణకోసం, దుష్టుల నాశనకోసం, ధర్మ స్థాపన కోసం ప్రతి యుగంలో అవతరిస్తాను. నా దివ్య జన్మ, కార్యాలను నిజంగా తెలిసినవాడు, శరీరాన్ని విడిచిన తర్వాత punarjanma పొందకుండా, నన్ను చేరుతాడు, అర్జునా! బంధం, భయం, కోపం లేని వారు, నన్ను ధ్యానిస్తూ, నన్ను ఆశ్రయించి, జ్ఞాన తపస్సుతో పవిత్రులై, నా స్థితిని పొందారు. యథా యథా జనులు నన్ను ఆశ్రయిస్తారో, అలా అలా నేను వారికి ప్రత్యుత్తరం ఇస్తాను. ప్రతి ఒక్కరూ నా మార్గాన్ని అనుసరిస్తారు. కర్మలో విజయం కోరుతూ, జనులు దేవతలను పూజిస్తారు. మానవ లోకంలో, కర్మ ఫలం త్వరగా లభిస్తుంది. చతుర్వర్ణ వ్యవస్థను గుణ-కర్మ ఆధారంగా నేను సృష్టించాను. దానికి సృష్టికర్త అయినా, నేను కర్తగా కాదు, నిత్యమైనవాడిని. కర్మలు నన్ను కలుషితం చేయవు, వాటి ఫలాన్ని కోరను. ఈ విధంగా నన్ను తెలిసినవాడు కర్మలకు బంధించబడడు. ఇది తెలుసుకున్న పురాతన ముక్తి కోరినవారు కర్మలు చేశారు. అందుకే, నీవు కూడా వారి మార్గాన్ని అనుసరించు. కర్మ ఏమిటి, అకర్మ ఏమిటి — దీనిలో జ్ఞానులు కూడా గందరగోళంలో పడతారు. నేను నీకు కర్మను వివరించాను; దానిని తెలిసినవాడు పాపం నుండి విముక్తి పొందుతాడు. కర్మను, అకర్మను, వికర్మను తెలుసుకోవాలి. కర్మ మార్గం చాలా గంభీరంగా ఉంది. అకర్మలో కర్మను, కర్మలో అకర్మను చూసేవాడు మానవులలో జ్ఞానవంతుడు; అన్ని కర్మల్లో సిద్ధిని పొందినవాడు.