பகவான் கிருஷ்ணர் அர்ஜுனனிடம் இவ்வாறு உபதேசிக்கிறார்: "அர்ஜுனா, யாராவது ஒரு செயலை, அது துன்பமாக இருக்கிறது என்பதற்காகவோ, உடல் வருத்தம் ஏற்படும் என்ற பயத்தினாலோ விட்டுவிடுகிறார்களானால், அந்த விடுவிப்பு ரஜோகுணத்திலுள்ளது எனச் சொல்லப்படுகிறது; அப்படி விட்டுவிட்டால், துறவின் பலனை அவர் பெறமாட்டார். ஆனால், செய்ய வேண்டிய கடமையை, அது செய்யப்பட வேண்டும் என்பதற்காக மட்டுமே, பற்றும் பலனின் ஆசையும் இல்லாமல் செய்கிறவரின் துறவு சத்த்வகுணத்திலுடையதாகும். தூய்மை நிரம்பியவர், புத்திசாலி, சந்தேகம் இல்லாதவர், தவறான செயல்களைக் கடிந்து கொள்ளாமல், நல்ல செயல்களுக்கு பற்றும் இல்லாமல் இருப்பவர், அவர் சத்த்வகுணத்திலுள்ள துறவியாகக் கருதப்படுகிறார். உடல் கொண்டவரால் எல்லா செயல்களையும் முற்றிலும் விட்டு விடுவது சாத்தியமில்லை. ஆனால், யார் தம் செயல்களின் பலனை விட்டுவிடுகிறார்களோ, அவரே உண்மையான துறவியர். துறவின்மையிலுள்ளவர்களுக்கு, அவர்கள் மரணத்திற்கு பிறகு, செயல்களின் மூன்று விதமான பலன்கள்—இச்சைதவறிய, விரும்பத்தக்க, கலந்தவை—வருகின்றன; ஆனால் துறவியருக்கு அவை ஒருபோதும் வராது. பராக்கிரமசாலி அர்ஜுனா, எல்லா செயல்களும் நிறைவேறும் போது அவற்றிற்குத் தேவையான ஐந்து காரணங்களை ஞானசாஸ்திரம் கூறுகிறது; அவை: உடல்—செயலின் இருக்கை, செய்பவர், கருவிகள், பலவகையான செயல்கள், மற்றும் ஐந்தாவது பரமாத்மா. ஒருவர் உடல், வாக்கு, மனம் மூலமாக செய்யும் எந்தச் செயலுக்கும், நீதியோ அநீதியோ, இந்த ஐந்து காரணங்கள் உள்ளன. ஆகவே, யார் தம் அகங்காரமான எண்ணத்தால் 'நான் மட்டும் செய்கிறேன்' என்று நினைக்கிறார்களோ, அவர்கள் உண்மையைக் காணவில்லை; அவர்களின் அறிவு மயங்கியுள்ளது. அகங்காரம் இல்லாதவர், தூய அறிவு கொண்டவர், அவர் எல்லோரையும் கொன்றாலும், அவர் கொல்லவில்லை என்றும், பிணைக்கப்படுவதுமில்லை என்றும் கூறப்படுகிறது. அறிவு, அறியப்படும் பொருள், அறிவோன்—இவை மூன்றும் செயலுக்கு தூண்டுதலாக இருக்கின்றன; கருவி, செயல், செய்பவர்—இவை செயலின் மூன்று கூறுகள். அறிவும், செயலும், செய்பவரும், குணங்களின் வேறுபாட்டின்படி மூன்று வகைப்படும்; இவை பற்றி நான் இப்போது விளக்குகிறேன். அனைத்து உயிர்களிலும், பிரிக்க முடியாத ஒரே நிலையான ஆதாரத்தை காண்பது சத்த்வகுண அறிவு. ஆனால், பல்வேறு உயிர்களை தனித்தனியாகப் பார்க்கும் அறிவு ரஜோகுணத்திலுள்ளது. ஒரே ஒரு காரியத்தில் பற்றுகொண்டு, காரணமின்றி, உண்மை இல்லாமல், தாழ்ந்த முறையில் பார்க்கும் அறிவு தமோகுணத்திலுள்ளது. கடமைக்குரிய செயல்களை, பற்றும், பலனின் ஆசையும் இல்லாமல், விருப்பமும் வெறுப்பும் இல்லாமல் செய்யப்படுவது சத்த்வகுணச் செயல். பலனின் ஆசையோடு, அகங்காரத்தோடு, அதிக முயற்சியோடு செய்யப்படுவது ரஜோகுணச் செயல். முடிவுகள், இழப்பு, நன்மை, தகுதி ஆகியவற்றை கவனிக்காமல், மயக்கத்தால் செய்யப்படுவது தமோகுணச் செயல். பற்றும் இல்லாமல், 'நான் செய்கிறேன்' என்ற அகங்காரம் இல்லாமல், உறுதியும் உழைப்பும் கொண்டு, வெற்றி-தோல்வியில் சமமாக இருப்பவர் சத்த்வகுண செய்பவர். பலனுக்காக ஆசை கொண்டவர், பேராசை, கொடுமை, தூய்மை இல்லாமை, சந்தோஷம்-துக்கம் ஆகியவற்றில் ஆட்படும் இவர் ரஜோகுண செய்பவர். தகுதி இல்லாதவர், கர்வம், வஞ்சகம், பொறாமை, சோம்பல், மனச்சோர்வு, தாமதம் ஆகியவற்றில் இருப்பவர் தமோகுண செய்பவர். தனஞ்சயா, இப்போது புத்தி மற்றும் உறுதி ஆகியவற்றின் மூன்று வகைகளை குணங்களின் அடிப்படையில் முழுமையாகக் கேள். செயல்-செய்யாமை, செய்ய வேண்டியது-செய்யக் கூடாதது, பயம்-அபயம், பந்தம்-மோட்சம் ஆகியவற்றை சரியாக அறிந்திருப்பது சத்த்வகுண புத்தி. தர்மம்-அதர்மம், செய்ய வேண்டியது-செய்யக் கூடாதது ஆகியவற்றை தவறாகப் புரிந்து கொள்வது ரஜோகுண புத்தி. தமோமயமான புத்தி, அதர்மத்தை தர்மமாகவும், எல்லாவற்றையும் தவறாகவும் பார்க்கும். மனம், உயிர், மற்றும் இन्द्रியங்களை அசையாமல் தாங்கும் உறுதி சத்த்வகுண உறுதி. தர்மம், காமம், அர்த்தம் ஆகியவற்றின் பலனுக்காக பற்றுடன் பிடித்திருப்பது ரஜோகுண உறுதி. தூக்கம், பயம், துக்கம், மனச்சோர்வு, அகங்காரம் ஆகியவற்றை விட முடியாமல் பிடித்திருப்பது தமோகுண உறுதி. இப்போது, பாரத சிறந்தவனே, நான் சொல்வது மூன்று விதமான ஆனந்தம். பழக்கத்தில் இன்பம் தரும், துக்கத்தின் முடிவைத் தரும், ஆரம்பத்தில் விஷம் போல இருந்தாலும் முடிவில் அமிர்தம் போல இருப்பது சத்த்வகுண ஆனந்தம்; அது ஆத்ம வெளிச்சத்திலிருந்து உண்டாகும். ஆனால், இச்சை, சோம்பல், கவனக்குறைவு ஆகியவற்றிலிருந்து தோன்றும் ஆனந்தம், ஆரம்பத்திலும் முடிவிலும் மயக்கத்தையே தரும்; இது தமோகுண ஆனந்தம். இவ்வாறு, பூமியில் அல்லது தேவலோகத்திலும், இயற்கையிலிருந்து தோன்றும் இந்த மூன்று குணங்களிலிருந்து விடுபட்டவர் யாரும் இல்லை. பரந்தபா, பிராமணர், க்ஷத்திரியர், வைசியர், சூத்திரர் ஆகியோரின் கடமைகள், அவர்களின் இயற்கை குணங்களின் அடிப்படையில் பிரிக்கப்பட்டுள்ளன. அமைதி, மனக்கட்டுப்பாடு, தவம், தூய்மை, பொறுமை, நேர்மை, அறிவு, ஞானம், பக்தி ஆகியவை பிராமணரின் இயற்கை கடமைகள். வீரியம், வலிமை, உறுதி, திறமை, போரில் பின்வாங்காமை, தானம், ஆட்சி ஆகியவை க்ஷத்திரியரின் கடமைகள். விவசாயம், மாடுகள் பாதுகாப்பு, வாணிபம் ஆகியவை வைசியரின் கடமைகள்; சேவை சார்ந்த பணிகள் சூத்திரரின் கடமைகள். தன் சொந்த கடமையில் ஈடுபடுகிறவன் பூரணத்துவத்தை அடைகிறான்; தன் தொழிலில் முழுமையாக ஈடுபடும் ஒருவர் எப்படி வெற்றியை அடைகிறார் என்பதை இப்போது கேள். எல்லா உயிர்களும் தோன்றும் ஆதாரத்தை, தன் கடமையினால் வழிபடுவதன்மூலம், அவர் பூரணத்துவத்தை அடைகிறான். தன் சொந்த கடமையையே—even if it is குறைபாடுள்ளதாயினும்—மற்றவரது சிறப்பாகச் செய்யப்பட்ட கடமையைவிட மேன்மையானது; உயிரின் இயற்கையோடு ஏற்படும் கடமையைச் செய்வதில் பாவம் இல்லை.