तेषां जनानां कथा श्रूयते, ये असन्तुष्टकामाः, मिथ्याचारदर्पमदन्विताः, मोहग्रस्ताः, असत्यदृष्टयः, अशुद्धनियमैः कर्म कुर्वन्ति। मृत्युपर्यन्तं अनन्तदुःखाश्रयान्, कामभोगनिष्ठान्, केवलं तदस्ति इति निश्चित्य, तैः जीवितं यापनं क्रियते। शतशः आशाबन्धैः कामक्रोधपरायणैः, अन्यायेन धनसंग्रहाय प्रयत्नं कुर्वन्ति, केवलं भोगार्थं। एते जनाः अहं आजि प्राप्तवान्, श्वः इच्छितं प्राप्स्यामि, इदं मम, इदं पुनः मम भविष्यति इति मन्यन्ते। शत्रुं हत्वा, अन्यानपि हनिष्यामि, अहं स्वामी, अहं भोक्ता, सिद्धः, बलवान्, सुखी च इति अहंकारेण गर्विताः। अहं धनवान्, उच्चकुलोद्भवः, मम तुल्यः कः? अहं यज्ञं करिष्यामि, दास्यामि, मोदिष्ये इति, अज्ञानमोहाभिभूताः, चित्तविक्षेपग्रस्ताः, मोहजालपरिवेष्टिताः, कामभोगासक्ताः, अशुद्धनरकं पतन्ति। बहुविचारविक्षिप्तचित्ताः, मोहजालपरिवेष्टिताः, कामभोगासक्ताः, अशुद्धनरकं पतन्ति। आत्मप्रशंसायुक्ताः, दम्भयुक्ताः, गर्वमदसम्पन्नाः, नाममात्रेण यज्ञं कुर्वन्ति, नियमविरुद्धं, दम्भयुक्तं। अहंकारबलमदकामक्रोधाश्रयाः, आत्मन्यपि परेषु च मां द्वेषयन्ति, द्वेषयुक्ताः। एवमेव, द्वेषपूर्णाः, क्रूराः, मनुष्याणां अधमाः, मया सदा असुभेषु दैत्ययोनिṣu संसारचक्रे क्षिप्यन्ति। दैत्ययोनिṣu पुनः पुनः मोहिताः, मां न प्राप्नुवन्ति, हे कुन्तीनन्दन, अधमं गतिं यान्ति। त्रयो द्वाराः नरकस्य, आत्मनाशकाः—कामः, क्रोधः, लोभः—तस्मात् एतत्त्रयं त्याज्यम्। एतेभ्यः त्रिभ्यः तमोद्वारात् विमुक्तः पुरुषः आत्महितं आचरति, ततः परमं पथं प्राप्नोति। यः शास्त्रविधिं त्यक्त्वा, इच्छानुगतः कर्म करोति, न सिद्धिं न सुखं न परमगतिं प्राप्नोति। तस्मात् शास्त्रं तव प्रमाणं कर्मनिष्पत्तौ; शास्त्रविधिं ज्ञाय, अत्र कर्म कर्तव्यम्। अर्जुनः पृच्छति—ये श्रद्धया युक्ताः, शास्त्रविधिं उपेक्ष्य यजन्ति, तेषां का स्थितिः, हे कृष्ण? सत्त्वं वा, रजः वा, तमः वा? श्रीभगवान् उवाच—श्रद्धा त्रिविधा भवति, देहिनां स्वभावोत्था—सात्त्विकी, राजसी, तामसी। तां शृणु। हे भारत, सर्वस्य श्रद्धा स्वभावानुसारं भवति। श्रद्धामयः एव सः; यथा श्रद्धा, तथा सः। सात्त्विकाः देवतान् यजन्ति; राजसाः यक्षराक्षसान्; तामसाः भूतगणान् यजन्ति। ये जनाः शास्त्रविधिं त्यक्त्वा, कठोरं तपः कुर्वन्ति, दम्भमदयुक्ताः, कामरागपरायणाः, ते शरीरस्थभूतग्रामं तथा मां अपि क्लिश्यन्ति, तान् दैत्यनिश्चयान् विद्धि। आहारः अपि सर्वेषां प्रियः, तस्य त्रिविधं भेदं अस्ति; यज्ञः, तपः, दानम् अपि त्रिविधं—तत् भेदं शृणु। ये आहाराः आयुः, सत्त्वं, बलं, आरोग्यं, सुखं, प्रियत्वं, स्वादु, स्निग्धं, स्थिरं, हृद्यं वर्धयन्ति, ते सात्त्विकैः प्रियाः। तिक्तं, अम्लं, लवणं, अतीव उष्णं, तीक्ष्णं, शुष्कं, दाहकरं—राजसैः प्रियं, दुःखशोकव्याधिकरं। यः आहारः पुरातनः, स्वादहीनः, दुर्गन्धः, अपक्वः, अवशिष्टः, अशुद्धः—तामसैः प्रियः। शास्त्रविधिना यः यज्ञः, फलाकाङ्क्षारहितैः, कर्तव्य इति चित्तनिष्ठैः, सः सात्त्विकः। यः यज्ञः फलकामनया, दम्भार्थं वा, सः राजसः। शास्त्रविरुद्धः यज्ञः, अन्नदानरहितः, मन्त्राहुतिविहीनः, श्रद्धारहितः, सः तामसः। देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं, शौचं, सरलता, ब्रह्मचर्यं, अहिंसा—एतत् कायिकं तपः। यत् वाक् न उद्वेजनं करोति, सत्यं, प्रियं, हितं, स्वाध्यायाभ्यासः—एतत् वाङ्मयं तपः। मनः प्रसादः, सौम्यता, मौनं, आत्मनिग्रहः, भावशुद्धिः—एतत् मानसं तपः। एतत् त्रिविधं तपः, उत्तमश्रद्धया, फलाकाङ्क्षारहितैः, दृढैः साधकैः, सात्त्विकं। यत् तपः मानपूजार्थं, दम्भेन च, तद् राजसं, अस्थिरं, अनार्जवम्। यत् तपः मूढदृष्ट्या, आत्मपीडनाय, परपीडनाय वा, तद् तामसं। यत् दानं कर्तव्यं इति, योग्ये देशे, योग्ये काले, योग्ये पात्रे, कृत्स्नं दत्तं, अप्रत्युपकारेण, तत् शुद्धं स्मृतम्। यत् दानं प्रत्युपकारेच्छया, फलकामनया, वा कृतम्, वा सप्रसङ्गं, तद् राजसं स्मृतम्। यत् दानं अयोग्ये देशे, अयोग्ये काले, अयोग्ये पात्रे, अवमानपूर्वकं वा, तद् तामसं। 'ओम् तत् सत्' इति त्रिविधं ब्रह्मणः नाम, तेन ब्राह्मणाः, वेदाः, यज्ञाः पूर्वं नियोजिताः। तस्मात् 'ओम्' उच्चार्य, यज्ञदानतपः, शास्त्रविधिना, ब्रह्मविद्भिः सदा आरभ्यते। 'तत्' उच्चार्य, फलकामनारहितैः, मोक्षकामैः, विविधं यज्ञतपदानं क्रियते। एवं भगवतः वचनानि अर्जुनाय उक्तानि, धर्माधर्मयोः, श्रद्धायाः, यज्ञतपदानस्य च भेदः, आहारस्य च विवेकः, त्रिगुणात्मकं जीवस्य व्यवहारः, शास्त्रस्य महत्वं च, स्पष्टतया उपदिश्यते।