कौन्तेय! एकस्मिन्नेव स्थाने मम देहे चराचरं समग्रं जगत् यथावत् समवस्थितं पश्य, यच्चान्यद् द्रष्टुमिच्छसि तत्सर्वं द्रक्ष्यसि। किंतु त्वं स्वकियैः नेत्रैः मां न पश्यसि; तस्मात् दिव्यं ते चक्षुः ददामि, तेन मम ऐश्वर्यमयं योगं पश्य। एवमुक्त्वा महायोगेश्वरः हरिः पार्थाय परमं दिव्यं स्वरूपं दर्शयामास। तदा अर्जुनः बहुवक्त्रनयनं, अनेकाद्भुतदर्शनं, दिव्याभरणभूषितं, दिव्यायुधोत्तमधरं, दिव्यमाल्याम्बरधरं, दिव्यगन्धानुलेपनं, सर्वाश्चर्यमयं, अनन्तरूपं, सर्वतोमुखं देवं पश्यति स्म। यदि सहस्रसूर्यानां प्रभा एकदा दिवि उदेयं स्यात्, तदा तस्य महात्मनः तेजसः सादृश्यम् स्यात्। तत्र देवदेवस्य देहे पाण्डुपुत्रः सर्वं जगत् एकस्थं, बहुधा विभागं, समवस्थितं अपश्यत्। विस्मयाविष्टः रोमाञ्चितः स धनञ्जयः देवं प्रणम्य, कृताञ्जलिः सस्मार। सः अर्जुनः उवाच—"भगवन्! तव दिव्ये शरीरे सर्वान् देवान्, विविधगणांश्च, ब्रह्माणं पद्मासीनं, ऋषीन् च सर्वान् नागांश्च पश्यामि। अनन्तबाहुवक्त्रनयनं, सर्वत्र अनन्तरूपं, न अन्तं, न मध्यं, न पुनः आदिं पश्यामि, विश्वेश्वर, विश्वरूप! किरीटिनं गदाचक्रधरं, सर्वतोदीप्तमणिमयं तेजोराशिं, दुर्दर्शं, सर्वतोदीप्तं ज्वलन्तमिव अग्निं सूर्यं च, अपरिमेयम् पश्यामि। त्वं अव्ययः परमं वेदितव्यं; त्वं परमं निधानं जगतः; त्वं अव्ययः शाश्वतधर्मगोप्ता; सनातनः पुरुषः इति मे मतिर्भवति। स्वतेजसा इदं अखिलं जगत् तप्यसे। द्यावापृथिव्योरन्तरं दिशश्च सर्वाः त्वया एव पूर्णानि; तव अद्भुतभीषणरूपं दृष्ट्वा त्रिलोक्यं महात्मन् महत् सम्प्रव्यथितम्। देवसंघाः त्वाम् प्रविशन्ति; केचित् भीताः कृताञ्जलयः स्तुवन्ति; 'शान्तिः' इति प्रार्थयन्तः महर्षयः सिद्धसङ्घाश्च त्वां बहुविधैः स्तवैः सन्तुष्टाः। रुद्रादित्यावसवः साध्या विश्वेऽश्विनौ मरुतः च, पितरः गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घाः सर्वे त्वां पश्यन्ति विस्मिताः। त्वदीयं महद्भयं बहुवक्त्रनयनं, बहुबाहुथिघ्रपादं, बहूदरं, बहुदंष्ट्राकरालं दृष्ट्वा लोकाः कम्पन्ते अहं च। दिव्यवर्णं, दीप्ताननं, विकटदंष्ट्रं, दीप्तनेत्रं, व्याप्तदिशं तव रूपं दृष्ट्वा, विष्णो, मम अन्तरात्मा सन्तप्तः, न शान्तिं लभे। भीषणदंष्ट्रकरालमुखानि दृष्ट्वा, कालाग्निसदृशं, न दिशः जानामि, न च शान्तिं लभे; कृपां कुरु देवेश, जगन्निवास। एते सर्वे धृतराष्ट्रस्य पुत्राः सह राजसङ्घैः भीष्मद्रोणकर्णैः अपि च अस्मद्वीरमुख्यैः तव भीषणदंष्ट्राकरालेषु मुखेषु प्रविशन्ति; केचित् तव दंष्ट्राग्रे विकीर्णशिरसः दृश्यन्ते। यथा नदीनां प्रवाहाः वेगेन समुद्रं प्रति धावन्ति, तथा नरलोकवीराः तव ज्वलन्मुखेषु प्रविशन्ति। यथा पतङ्गाः प्रज्वलितं दीपं प्रति विनाशाय धावन्ति, एवं लोकाः अपि तव मुखेषु विनाशाय प्रविशन्ति। त्वं ज्वलन्मुखैः सर्वतः लोकान् लीलयसी, तेजसा समग्रं जगत् आपूर्य, तीक्ष्णरश्मिभिः तपयसी, विष्णो। कः त्वं भीषणरूपः? नमः ते परमदेव; कृपां कुरु। त्वां आद्यं वेदितुमिच्छामि; न हि ते प्रवृत्तिं जानामि। भगवानुवाच—कालः अस्मि लोकक्षयकृत् प्रवृद्धः; इह प्रवृत्तानां सर्वेषां विनाशाय आगतः। त्वां विना अपि सर्वे ये प्रतियुध्यन्ति, न भविष्यन्ति। तस्मात् उत्तिष्ठ, यशः लभस्व, शत्रून् जित्वा समृद्धं राज्यं भुङ्क्ष्व; मया एव एते निहताः पूर्वमेव; निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन्। द्रोणं च भीष्मं च जयद्रथं कर्णं च तथा अन्यानपि योधवीरान् मया हतान् त्वं जहि; मा व्यथिष्ठा; युद्ध्यस्व, जेष्यसि रिपून्। सञ्जय उवाच—एवमुक्त्वा केशवस्य वचनं शिरसा कृताञ्जलिः, ससंज्ञाय, ससर्वगात्रविकम्पः, पुनः पुनः कृष्णं प्रणम्य, भीतभीतः सस्वरेदं वचः उवाच। अर्जुन उवाच—सर्वथा, हृषीकेश, तव कीर्तनात् जगत् हृष्यति, रक्षांसि दिशः दिशः प्रद्रवन्ति, सिद्धसङ्घाः त्वां नमन्ति। कथं न नमस्येयुः ते महात्मन्, ब्रह्मणः अपि गर्हितः त्वं आदिदेवः; अनन्त, देवेश, जगन्निवास, त्वं अक्षरं सत् असत् च परं यत्। त्वं आदिदेवः, पुराणः पुरुषः; त्वं परमं निधानं जगतः; त्वं वेत्ता, वेद्यम्, परमं धाम; त्वया अनन्तरूप, इदं विश्वं ततम्। त्वं वायुः, यमः, अग्निः, वरुणः, शशाङ्कः, प्रजापतिः, प्रपितामहः च; नमः सहस्त्रशः, पुनः पुनः नमः नमः। नमः पुरस्तात् च पृष्ठतः च, नमः सर्वतः एव, अनन्तवीर्य, अमितविक्रम, त्वं सर्वं समाप्नोषि, तस्मात् त्वं सर्वः। यदि त्वां मित्रवद् अवज्ञया, 'हे कृष्ण, हे यादव, हे सखे' इति यदुक्तं प्रमादात्, अज्ञानतः, तव महिमानं न जानन्, तद् क्षमस्व। यच्च अपि असत्कृत्य, हास्ये, आसीनः, शयानः, भोजने, एकः अथवा अन्यैः सहितः, त्वां अपराधं कृतवान्, अच्युत, तत् सर्वं त्वं अक्षम्यताम्, अनन्त। त्वं जगतः पिताऽसि, चराचरस्य; त्वं पूज्यः, गरियान् गुरुश्च; त्वत्तः अन्यः न अस्ति तुल्यः, कथं पुनः अतिशयः स्यात्, त्रिषु लोकेषु, अप्रतिमप्रभाव। तस्मात् प्रणम्य, प्रपद्ये, त्वां प्रसीद, भगवन्, आर्य; यथा पिता पुत्रं, सखा सख्यं, प्रियः प्रियाय वा, तथैव त्वं मयि सहिष्णुर्भव। अपूर्वं रूपं दृष्ट्वा अहं हृष्टः अस्मि, तथापि मम मनः भीतं; तद् एव रूपं दर्शय, देव, कृपया, देवेश, जगन्निवास। चूडाकृतिं गदाचक्रपाणिं, तद् एव चतुर्भुजं रूपं द्रष्टुमिच्छामि; सहस्त्रबाहो, विश्वरूप, तद् एव दर्शय।