भगवान् अर्जुनं प्रति मधुरं संवादं आरब्धवान्। सः स्वस्य विभूतिम् अर्जुनाय प्रदर्शयन् उक्तवान्—नागेषु अनन्तः अहम्, जलचराणां मध्ये वरुणः, पितृषु आर्यमा, नियन्तृषु यमः च अहम्। दैत्येषु प्रह्लादः अहम्, कालवत्तेषु कालः एव अहम्, पशुषु सिंहः, पक्षिषु विनातानन्दनः गरुडः अहम्। शुद्धिकर्तृषु वायुः अहम्, शस्त्रधराणां मध्ये रामः, मत्स्येषु मकरः, नदीनां मध्ये गङ्गा च अहम्। सृष्टीनां आरम्भः, अन्तः, मध्यः च अहम्, विज्ञानानां आत्मविज्ञानं अहम्, विवादिनां तर्कः अहम्। अक्षराणां 'अ' अहम्, समासेषु द्वन्द्वः अहम्, अनन्तः कालः, सर्वमुखः स्रष्टा च अहम्। सर्वनाशकः मृत्युर्म् अहम्, भविष्यतां उत्पत्तिः च अहम्; स्त्रीषु कीर्तिः, श्रीः, वाक्, स्मृति, मेधा, धृति, क्षमा च अहम्। सामवेदस्य स्तोत्रेषु बृहद्-साम्नः अहम्, छन्दः मध्ये गायत्री, मासेषु मार्गशीर्षः, ऋतुषु पुष्पवती ऋतुः अहम्। छलयतां मध्ये द्यूतम् अहम्, तेजस्विनां तेजः, जयः अहम्, निश्चितिः अहम्, साधूनां साधुत्वम् अहम्। वृष्णीनां वासुदेवः अहम्, पाण्डवेषु धनञ्जयः, मुनिषु व्यासः, कविषु उशना कविः अहम्। शासकानां दण्डः अहम्, विजिगीषूनां नीति, गुह्यानां मौनम्, विदुषां ज्ञानम् अहम्। यत् सर्वभूतानां बीजम् अस्ति, तत् अहम् अर्जुन; न किञ्चित् चलं वा स्थिरं वा मया विना अस्ति। मम दिव्यविभूतिनां अन्तः नास्ति, अर्जुन; मया उक्तं केवलं संक्षिप्तं महात्मनः महिम्नः। यद् यद् विभूतिमत् सत्त्वं श्रीमत् उर्जितं वा, तत् तद् एव मम तेजः अंशसम्भवम् इति विद्धि। किं तु, अर्जुन, एतावता तव विस्तरेण ज्ञानस्य का आवश्यकता? एकेन अंशेन अहम् इदं सर्वं जगत् स्थितं धारयामि। ततः अर्जुनः भगवन्तं प्रति आह—मम हिताय त्वया परमं गुह्यं ज्ञानं उक्तम्, तेन मम मोहः नष्टः। तव वचनात् सृष्ट्याः आदिं च, नाशं च, तव अक्षरं महात्म्यम् च विस्तरेण श्रुतम्। यथा त्वया आत्मा विवर्णः, तथा सर्वम् अस्ति, हे परमेश्वर; तथापि, पुरुषश्रेष्ठ, दिव्यं तव रूपं द्रष्टुम् इच्छामि। यदि त्वं मन्यसे अहम् तद् द्रष्टुं समर्थः, योगेश्वर, तव अक्षरं स्वरूपं मम दर्शय। भगवान् उवाच—पश्य, पार्थ, मम शतशः सहस्रशः विविधानि दिव्यानि रूपाणि, नानावर्णानि, नानाकृतयः च। आदित्यान्, वसून्, रुद्रान्, अश्विनौ, मरुतः च पश्य; अद्भुतानि अपूर्वाणि च बहूनि पश्य, भारत। एकत्र अस्मिन् स्थले, चराचरं सर्वं जगत् मम देहे समीकृत्य पश्य, गुडाकेश; यत् इच्छसि तद् अपि पश्य। तु त्वं स्वदृश्या मां न पश्यसि; दिव्यं चक्षुः तुभ्यं ददामि—मम योगं ऐश्वर्यं पश्य। ततः संजयः राज्ञे उक्तवान्—इति उक्त्वा, हरिः योगेश्वरः परमं दिव्यं रूपं पार्थाय दर्शयामास। तस्मिन् रूपे बहूनि मुखानि, नेत्राणि, अद्भुतानि दृश्यानि, दिव्यानि भूषणानि, दिव्यानि उत्तमशस्त्राणि च धृतानि। दिव्यगन्धानुलेपनैः, दिव्यवस्त्रैः, दिव्यमाल्यैः भूषितः, अद्भुतः, अनन्तः देवः, सर्वतोमुखः आसीत्। यदि सहस्रसूर्याणां तेजः एकत्र आकाशे उदयेत्, तदा तस्य महात्मनः तेजः तद् उपमं स्यात्। तत्र देवदेवस्य देहे पाण्डुपुत्रः सर्वं जगत् अनेकधा विभक्तं समीकृत्य अपश्यत्। विस्मयाविष्टः, रोमाञ्चितः, धनञ्जयः देवम् प्रणम्य, अञ्जलिं कृत्वा, प्राञ्जलिः सस्मार। अर्जुनः उवाच—दिव्ये तव देहे सर्वान् देवान् पश्यामि, विभिन्नान् जीवसमूहान् च; पद्मासनस्थं ब्रह्माणम्, ऋषीन्, दिव्यान् नागान् च। अनन्तबाहून्, अनन्तवक्त्रान्, अनन्तनेत्रान्, अनन्तरूपान् पश्यामि; न अन्तं, न मध्यं, न पुनः आदिं पश्यामि, विश्वेश्वर, विश्वरूप। किरीटिनम्, गदाचक्रधरम्, सर्वत्र दीप्तम्, सर्वतः कष्टदर्शं, अग्निसूर्यसमप्रभम्, अपरिमेयम् पश्यामि। अक्षरं त्वं वेदितव्यं परमं, जगतः परमं आश्रयम्; सनातनधर्मस्य अव्ययम् रक्षकं, नित्यपुरुषं त्वां मन्ये। स्वतेजसा त्वं सर्वं जगत् दहसि। अन्तरिक्षं, भूमिं, दिशः च त्वया एव व्याप्यन्ति; तव अद्भुतं घोरं रूपं दृष्ट्वा, महात्मन्, त्रिभुवनं अत्यन्तं कम्पितम्। देवसमूहाः त्वां प्रविशन्ति; केचित् भयात् अञ्जलिं कृत्वा स्तुवन्ति; 'शान्तिः' इति उच्यन्ते, महर्षयः सिद्धाः च बहुषः स्तोत्रैः त्वां कीर्तयन्ति। रुद्राः, आदित्या, वसवः, साध्याः, विश्वे, अश्विनौ, मरुतः, पितरः, गन्धर्वाः, यक्षाः, असुराः, सिद्धाः च सर्वे त्वां पश्यन्ति, विस्मयाविष्टाः च। तेजस्विनं तव विशालं रूपं, अनेकमुखं, अनेकनेत्रं, अनेकबाहु-ऊरु-पादं, अनेकवक्त्रं, विकटदंष्ट्रं दृष्ट्वा लोकाः कम्पन्ते, अहम् अपि। व्योमस्पृशं, दीप्तं, नानावर्णं, विकटमुखं, दीप्तनेत्रं दृष्ट्वा, विष्णो, मम अन्तरात्मा कम्पितः, स्थैर्यं, शान्तिः न लभ्यते। विकटदंष्ट्रं तव मुखं कालाग्निसदृशं दृष्ट्वा, दिशः न वेद्मि, न सुखं लभे; अनुग्रही, देवेश, जगन्निवास। सर्वे एते धृतराष्ट्रपुत्राः, राजसमूहः, भीष्मः, द्रोणः, कर्णः, अस्माकं प्रमुखाः च, तव विकटदंष्ट्रं मुखं प्रविशन्ति; केचित् तव दंष्ट्रान्तरे शिरः छिन्नम् अपि दृश्यन्ते। एवं अर्जुनः भगवतः अनन्तं, दिव्यं, विश्वरूपं साक्षात् पश्यन्, विस्मयाविष्टः, भगवन्तं प्रणम्य, स्तुतिं च कृतवान्।