महात्मानः तु, हे पार्थ, दैवीं प्रकृतिमाश्रित्य, मां अव्ययम् भूतानां आदिं ज्ञात्वा, अनन्यचेतसः मां भक्त्या उपासते। ते सततं मां कीर्तयन्तः, दृढनिश्चयाः यत्नवन्तः, नमस्यन्तः च, नित्ययुक्ताः मां एव उपासते। अन्ये अपि, ज्ञानयज्ञेन, मां अनेकधा—एकं, पृथक्त्वेन, तथा बहुधा विश्वतोमुखं—यजन्ति। अहं क्रतुः, अहं यज्ञः, अहं स्वधाः, अहं औषधं, अहं मन्त्रः, अहं आज्यं, अहं अग्निः, अहं हुतं च। अहं जगतः पिता माता च, धाता पितामहः च; अहं वेद्यं, अहं पवित्रं, ओंकारः, ऋक्सामयजूंषि च। अहं गतिः, भर्ता, प्रभुः, साक्षी, निवासः, शरणं, सुहृत्; अहं उत्पत्तिः, प्रलयः, स्थानं, निधानं, अव्ययम् बीजम् च। अहं तपामि, अहं वर्षं निगृह्णामि उत्सृजामि च; अमृतं च एव मृत्युः च अहं, सत् असत् च अहं, हे अर्जुन। त्रैविद्याः सोमपाः पूतपापाः यजन्ते मां यज्ञैः, स्वर्गकामाः च; इन्द्रलोकं प्राप्य दिव्यान् देवान् भुञ्जते पुण्यफलान्। ते स्वर्गलोकं विशालं भुक्त्वा, पुण्यक्शये मर्त्यलोकं विशन्ति; एवं त्रैधर्म्यम् अनुप्राप्य, कामकामाः, गच्छन्ति आगच्छन्ति च। ये तु अनन्यचेताः, नित्ययुक्ताः, मां ध्यायन्तः, भक्त्या उपासते, तेषां योगक्षेमं वहाम्यहम्। ये अपि अन्यदेवताभक्ता श्रद्धया यजन्ते, हे कौन्तेय, ते अपि मामेव यजन्ति, अविधिपूर्वकम्। अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुः एव; न तु माम् अभिजानन्ति तत्त्वेन, तेन ते पतन्ति। देवान् यान्ति देवताभक्ताः, पितृन् यान्ति पितृव्रताः, भूतेज्या यान्ति भूतेषु, यान्ति मद्याजिनोऽपि माम्। पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति, तदहं भक्त्युपहृतम् अश्नामि प्रयतात्मनः। यत्करोषि, यदश्नासि, यज्जुहोषि, ददासि यत्, यत्तपस्यसि कौन्तेय, तत्कुरुष्व मदर्पणम्। एवं कर्मफलबन्धैः मुक्तः, संन्यासयोगयुक्तात्मा, विमुक्तः मामुपैष्यसि। समोऽहं सर्वभूतेषु, न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रियः; ये तु मां भक्त्या उपासते, ते मयि तेषु चाप्यहम्। अपि चेत् सुदुराचारः, भक्तिमान् अनन्यभाक्, साधुरेव स मन्तव्यः, सम्यग्व्यवसितः हि सः। क्षिप्रं भवति धर्मात्मा, शश्वच्छान्तिं निगच्छति; कौन्तेय, प्रतिजानीहि, न मे भक्तः प्रणश्यति। मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य, येऽपि स्यु: पापयोनयः—स्त्रियः, वैश्याः, शूद्राः—तेऽपि यान्ति परां गतिम्। किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा; अनित्यमसुखं लोकम् इमं प्राप्य, भजस्व माम्। मन्मना भव, मद्भक्तः, मद्याजी, मां नमस्कुरु; मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः। श्रीभगवानुवाच—भूयः एव महाबाहो, शृणु मे परमं वचः, यत् तेऽहं प्रीयमाणाय प्रवक्ष्यामि हितकाम्यया। न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः; अहम् आदिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः। यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम्, असम्मूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते। बुद्धिर्ज्ञानमसम्मोहः क्षमा सत्यं दमः शमः, सुखं दुःखं भवोऽभावः भयम् च अभयम् एव च, अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः, भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः। महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा, मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः। एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः, स अविकम्पेन योगेन युज्यते न अत्र संशयः। अहं सर्वस्य प्रभवः, मत्तः सर्वं प्रवर्तते; इति मत्वा भजन्ते मां बुधाः भावसमन्विताः। मच्चित्ता मद्गतप्राणाः, बोधयन्तः परस्परं, कथयन्तः च मां नित्यं, तुष्यन्ति च रमन्ति च। तेषां सततयुक्तानां, भक्तानां प्रीतिपूर्वकम्, ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते। तेषामेव अनुकम्पार्थम्, अहम् अज्ञानजं तमः नाशयाम्यात्मभावस्थः, ज्ञानदीपेन भास्वता। अर्जुन उवाच—परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान्, पुरुषं दिव्यमादिदेवमजं विभुम्। आहुः त्वामृषयः सर्वे देवर्षिः नारदस्तथा, असितः देवलः व्यासः च, स्वयं चैव ब्रवीषि मे। सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव; न हि ते भगवन् व्यक्तिं विदुर्देवाः न दानवाः। स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम, भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते। वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः, याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि। कथं विद्यामहं योगिन्त्वां सदा परिचिन्तयन्, केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया। विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन, भूयः कथय तृप्तिर्हि श्रुण्वतो नास्ति मेऽमृतम्।