श्रीभगवान् अर्जुनं प्रति कथयति— अहं बलवानां बलं कामरागविवर्जितम्। भूतानां धर्माविरुद्धः कामोऽस्मि, हे भारतश्रेष्ठ। यद्यपि सर्वे भावाः सत्त्वराजस्तमःसम्भूताः, तान् मत्त एव विद्धि; न तु अहं तेषु, ते मयि सन्ति। एतेषां गुणानां मोहितं जगत् माम् अविजानाति, यः गुणातीतम् अव्ययम् अस्मि। मम एषा दैवी माया गुणमयी दुरत्यया; मां एव ये शरणं प्रपद्यन्ते, ते तां तरन्ति। दुष्कृतिनः मूढाः नरा अधमाः, मायया अपहृतज्ञाना, आसुरं भावम् आश्रिताः, ते मां न प्रपद्यन्ते। चतुर्विधा जनाः सुकृतिनः मां भजन्ति—आर्तः, जिज्ञासुः, अर्थार्थी, ज्ञानी च, हे भारतश्रेष्ठ। तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिः विशिष्यते; स हि मे प्रियः, अहं च तस्य प्रियः। सर्वे हि एते महात्मानः; ज्ञानी तु आत्मैव मे मतः, यः मया एव एकं परं पुरुषं आश्रितः। बहूनां जन्मनाम् अन्ते ज्ञानवान् मां प्रपद्यते, वासुदेवः सर्वमिति; स महात्मा सुदुर्लभः। ये तु कामैः अपहृतज्ञानाः, तैः तैः नियमैः अन्यदेवताः यजन्ते, स्वभावतः नियताः। यः यः श्रद्धया यः यं देवतां पूजितुम् इच्छति, तस्य तस्य श्रद्धां तामेव अहं विदधामि। स श्रद्धया युक्तः तां देवतां यजते, ततः लभते कामान्, तान् अपि अहं एव ददामि। अल्पमेधसां तु फलं तद् अल्पम्; देवान् यान्ति देवयाजकाः, मद्भक्ता तु माम् एव। अव्यक्तं व्यक्तिम् आपन्नं मन्यन्ते माम् अबुद्धयः; मम परं भावम्, अव्ययम्, अनुत्तमम्, न जानन्ति। नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः; अयं मूढः लोकः न जानाति माम् अजम् अव्ययम्। अहं वेद सर्वभूतानि भूतानि च भूतानि भविष्याणि; मां तु न कश्चन वेदति। सर्वे जनाः द्वन्द्वमोहसम्भूताः, रागद्वेषसमुत्थेन मोहेन जन्यन्ते। ये तु पापं नष्टाः, पुण्यकर्माणः, द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ताः, ते दृढव्रता मां यजन्ति। ये मम आश्रयाः, जरामरणमुक्तये यतन्ते, ते ब्रह्म, कृत्स्नं अध्यात्मं, कर्म च जानन्ति। ये मां सत्त्वभूताधिदैवं च यजन्ति, प्राणकाले अपि मां एव जानन्ति, धृतचित्ताः। अथ अर्जुनः पृच्छति— किं तद् ब्रह्म? किं अध्यात्मम्? किं कर्म? किं अधिभूतम्? किं अधिदैवम्? अधियज्ञः केन कथेति, देहे अस्मिन् मधुसूदन, प्रायाणकाले च कथं ज्ञेयोऽसि नियतात्मभिः? श्रीभगवान् प्रतिवदति— अक्षरं ब्रह्म परमम्; स्वभावः अध्यात्मम् उच्यते; भूतभावोद्भवकरः यः सः कर्म। अधिभूतं क्षरः भावः; पुरुषः अधिदैवतं; अधियज्ञः अहमेव अत्र देहे, देहभृतां श्रेष्ठ। अन्तकाले यः मां स्मरन् देहं त्यजति, स मद्भावं याति; अस्य न संशयः। यः यः भावं सदा स्मरन् देहत्यागे, तं तं एव आप्नोति, सदा तद्भावभावितः। तस्मात् सर्वेषु कालेषु मां स्मर युध्य च; मय्यर्पितमनोबुद्धिः माम् एव एष्यसि। अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा अनन्यगामिना, परमं पुरुषं दिव्यं सदा ध्यायन् प्राप्नोति। यो वेदितारं पुराणं, नियन्तारं, अणोरणीयांसम्, धातारं, अचिन्त्यरूपम्, आदित्यवर्णं, तमः परस्तात्— प्रयाणकाले अपि, अचलं मनसा, भक्त्या युक्तः, योगबलेन, प्राणं भ्रुवोर्मध्ये संस्थाप्य, सः परमं पुरुषं प्राप्नोति। तत् पदं यद् विद्वांसः वेदविदः, रागद्वेषविवर्जिताः, ब्रह्मचर्यं चरन्तः इच्छन्ति, यत् ते पदं संक्षेपेण प्रवक्ष्यामि। सर्वद्वाराणि संयम्य, मनः हृदि निरुध्य, प्राणम् मूर्ध्नि आधाय, योगधारणाम् आस्थितः— ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म उच्चार्य, मां स्मरन्, देहं त्यजन्, यः प्रयाति, सः परमं गन्तव्यं प्राप्नोति। अनन्यचेताः सततं मां स्मरन् योगी, सुलभः सः परम् पुरुषं प्राप्नोति। मां प्राप्ताः महात्मानः पुनरावृत्तिं न यान्ति, दुःखालयम् अशाश्वतम् इमं लोकम्। सर्वे लोका ब्रह्मलोकात् अपि पुनरावृत्तिनः; मां प्राप्त्य तु पुनर्जन्म नास्ति। यः वेत्ति ब्रह्मणः दिनं सहस्रयुगपर्यन्तम्, रात्रिं च सहस्रयुगपर्यन्ताम्, स एव दिनरात्रयोः तत्त्वम् वेत्ति। अव्यक्ताद् व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्ति दिवसागमे; रात्र्यागमे तत्रैव अव्यक्ते लीयन्ते। एवं भूतराशिः पुनः पुनः भावः, रात्र्यागमे लीयते, दिवसागमे उत्पद्यते, प्रकृतेः वशात्। परस्तात् तु अन्यः अव्यक्तः अस्ति, स नित्यः, यस्मिन् सर्वे विनश्यन्ति, स न विनश्यति।