यदा भगवतः श्रीकृष्णस्य दिव्यं जन्म कर्म च यथार्थेन जानाति, सः देहं त्यक्त्वा पुनर्जन्म न प्राप्नोति, किं तु मामेव प्राप्नोति, हे अर्जुन। ये जनाः रागभयक्रोधैः मुक्ताः, मयि मनः निवेश्य, मयि शरणं गत्वा, ज्ञानतपसा शुद्धाः, त एव मम भावं प्राप्नुवन्ति। यथायथं जनाः मां प्रपद्यन्ते, तथैव अहं तान् समनुगृह्णामि; सर्वे मम पथं अनुवर्तन्ते, हे पार्थ। इह जनाः कर्मसिद्धिं इच्छन्तः देवतान् पूजयन्ति; कर्मतः सिद्धिः मानवलोके शीघ्रं सम्पद्यते। चातुर्वर्ण्यं गुणकर्मविभागशः मया सृष्टम्; तस्य कर्तृत्वं मम अस्ति, किन्तु जानिहि माम् अकर्तारम् अव्ययम्। कर्माणि मां न लिप्यन्ति, न च कर्मफलस्य स्पृहा मम; एवं यो मां वेत्ति, सः कर्मैः न बध्यते। एतद्विज्ञाय पूर्वे मुक्तिसाधकाः कर्माणि अकुर्वन्; तस्मात् त्वं अपि पूर्वैः कृतं कर्म आचर। किं कर्म? किं अकर्म? इति अपि बुद्धिमन्तः मोहं आप्नुवन्ति; अहं ते कर्मं प्रवक्ष्यामि, यज्ज्ञात्वा त्वं पापात् विमोक्ष्यसे। कर्तव्यं कर्म, अकर्म, विकर्म च अवगन्तव्यम्; कर्मस्य गहना गतिरेषा। यः अकर्मणि कर्म, कर्मणि च अकर्म पश्यति, सः मानवेषु बुद्धिमान्, सर्वकर्मकृत् उच्यते। यस्य सर्वे कर्माणि कामसङ्कल्पवर्जितानि, ज्ञानाग्निना दग्धानि, तं पण्डिता: पण्डितं विदुः। कर्मफलासङ्गं त्यक्त्वा, सदा तुष्टः, निर्भरः, कर्मणि अपि संन्यस्तः, सः किंचित् न करोति। निराशः, यतचित्तात्मा, सर्वारम्भपरित्यागी, केवलं शरीरे कर्म कुर्वन्, सः दोषं न आप्नोति। यदृच्छालाभसन्तुष्टः, द्वन्द्वातीतः, असूयकः, सिद्ध्यसिद्ध्योः समः, कृत्वापि न बध्यते। असक्तः, मुक्तः, ज्ञानस्थितचित्तः, यज्ञार्थं कर्म कुर्वन्, तस्य सर्वे कर्माणि संपूर्णतः लीयन्ते। ब्रह्मार्पणं ब्रह्महविः ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम्; ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना। केचित् देवपूजया यज्ञं कुर्वन्ति, अन्ये ब्रह्मयज्ञेन ब्रह्माग्नौ यज्ञं यजन्ति। श्रोत्रादीनि इन्द्रियाणि संयमाग्निषु यजन्ति, अन्ये शब्दादीनि इन्द्रियाग्निषु यजन्ति। अन्ये सर्वेन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि च आत्मसंयमयोगाग्नौ ज्ञानदीपिते यजन्ति। केचित् द्रव्ययज्ञैः, अन्ये तपोयज्ञैः, अन्ये योगयज्ञैः, अन्ये स्वाध्यायज्ञानयज्ञैः यज्ञं कुर्वन्ति। अपानं प्राणे, प्राणं अपाने यजन्ति, अन्ये प्राणायामपरायणाः प्राणप्राणेषु यजन्ति; अन्ये नियताहाराः प्राणेषु प्राणान् यजन्ति। सर्वे यज्ञविदः यज्ञेन पापं क्षयन्ति। यज्ञामृतं भुञ्जानाः शाश्वतं ब्रह्म प्राप्नुवन्ति; अयज्ञस्य इदं लोकः न अस्ति, कुतः अन्यः, हे कुरुष्रेष्ठ। एवं बहुविधाः यज्ञाः ब्रह्मणः मुखे विस्तारिताः; सर्वे कर्मजन्याः; एतद्विज्ञाय मोक्षं प्राप्स्यसि। द्रव्ययज्ञात् ज्ञानयज्ञः श्रेष्ठः, हे अर्जुन; सर्वे कर्माणि ज्ञानसमाप्यन्ति। उपसन्नः, प्रश्नैः, सेवया, तत्त्वदर्शिनः ज्ञानिनः तव ज्ञानं प्रदास्यन्ति। एतद्विज्ञाय पुनः मोहं न यास्यसि; तेन सर्वाणि भूतानि आत्मनि, तथा मयि अपि पश्यसि। सर्वपापिनां पापिष्ठः अपि यदि स्याः, ज्ञानप्लवेन एव सर्वं पापं तरिष्यसि। यथा अग्निः समिद्धः दारुं भस्मसात् करोति, तथा ज्ञानाग्निः सर्वाणि कर्माणि भस्मसात् करोति, हे अर्जुन। न हि ज्ञानसमं पवित्रं इह किञ्चन; योगसिद्धः कालात् आत्मनि तद् अविन्दति। श्रद्धावान्, तत्परः, संयतात्मा ज्ञानं प्राप्नोति; ज्ञानं लब्ध्वा शीघ्रं परमशान्तिं प्राप्नोति। अज्ञः, अश्रद्दधानः, संशयात्मा विनश्यति; संशयितस्य न इह लोकः, न परः, न सुखं अस्ति। कर्माणि न बध्नन्ति योगसंन्यस्तकर्मणं ज्ञानसंशयचिन्नं आत्मवन्तं, हे धनञ्जय। तस्मात् ज्ञानासिना संशयं हृदि कृतं अज्ञानसमुत्थं छित्वा, योगे स्थितः उत्तिष्ठ, हे भारत। अथ अर्जुनः श्रीकृष्णं पप्रच्छ—"कर्मसंन्यासं योगं च त्वं स्तौषि; तयोः कः श्रेष्ठः?" श्रीभगवान् उक्तवान्—"संन्यासः कर्मयोगः च उभयः श्रेयः, किन्तु कर्मयोगः संन्यासात् श्रेष्ठः। यो न द्वेष्टि, न कामयते, सः नित्यसंन्यासी; द्वन्द्वातीतः सः सुकरं मोक्षं प्राप्नोति, हे महाबाहो। बालाः सङ्ख्यं योगं च पृथक् वदन्ति, न पण्डिताः; यः यथाभ्यस्तं अनुतिष्ठति, तस्य उभयोः फलम्। सङ्ख्यैः प्राप्तं स्थानं योगैः अपि गम्यते; सङ्ख्ययोगयोः एकत्वं पश्यति, सः यथार्थदर्शी। संन्यासः योगविना दुर्निष्पाद्यः; योगयुक्तः मुनिः शीघ्रं ब्रह्म प्राप्नोति।