ਵਿषਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਯੋਗਾਦ੍ਯਤ੍ਤਦਗ੍ਰੇऽਮृਤੋਪਮਮ੍।ਪਰਿਣਾਮੇ ਵਿषਮਿਵ ਤਤ੍ਸੁਖਂ ਰਾਜਸਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍।।18.38।।
ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਜਿਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਰਜੋਗੁਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਦਗ੍ਰੇ ਚਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਚ ਸੁਖਂ ਮੋਹਨਮਾਤ੍ਮਨਃ।ਨਿਦ੍ਰਾਲਸ੍ਯਪ੍ਰਮਾਦੋਤ੍ਥਂ ਤਤ੍ਤਾਮਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍।।18.39।।
ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਵੇ, ਜੋ ਨੀਂਦ, ਆਲਸ ਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤਮੋਗੁਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਤਦਸ੍ਤਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵਾ ਦਿਵਿ ਦੇਵੇषੁ ਵਾ ਪੁਨਃ।ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਜੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਯਦੇਭਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਿਤ੍ਰਭਿਰ੍ਗੁਣੈਃ।।18.40।।
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਐਸਾ ਜੀਵ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਵਿਸ਼ਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਪਰਂਤਪ।ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਵਿਭਕ੍ਤਾਨਿ ਸ੍ਵਭਾਵਪ੍ਰਭਵੈਰ੍ਗੁਣੈਃ।।18.41।।
ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਗੁਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ਼ਮੋ ਦਮਸ੍ਤਪਃ ਸ਼ੌਚਂ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰਾਰ੍ਜਵਮੇਵ ਚ।ਜ੍ਞਾਨਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਸ੍ਤਿਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਰ੍ਮ ਸ੍ਵਭਾਵਜਮ੍।।18.42।।
ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ, ਤਪ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਧੀਰਜ, ਸਚਾਈ, ਗਿਆਨ, ਸਮਝ ਤੇ ਆਸਥਾ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਕੰਮ ਹਨ।
ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਤੇਜੋ ਧृਤਿਰ੍ਦਾਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਚਾਪ੍ਯਪਲਾਯਨਮ੍।ਦਾਨਮੀਸ਼੍ਵਰਭਾਵਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਂ ਕਰ੍ਮ ਸ੍ਵਭਾਵਜਮ੍।।18.43।।
ਬਹਾਦਰੀ, ਤਾਕਤ, ਦ੍ਰਿੜ਼ਤਾ, ਹੁਨਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਾ ਭੱਜਣਾ, ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਉ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਖ਼ਤਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਹਨ।
ਕृषਿਗੌਰਕ੍ਸ਼੍ਯਵਾਣਿਜ੍ਯਂ ਵੈਸ਼੍ਯਕਰ੍ਮ ਸ੍ਵਭਾਵਜਮ੍।ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਤ੍ਮਕਂ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਵਭਾਵਜਮ੍।।18.44।।
ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਸਭ ਵੈਸ਼ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਹਨ। ਸੇਵਾ-ਸੰਬੰਧੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਕਰਮ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇ ਸ੍ਵੇ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਭਿਰਤਃ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ।ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਨਿਰਤਃ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਯਥਾ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਤਚ੍ਛृਣੁ।।18.45।।
ਆਦਮੀ ਜਦ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਸਫਲਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਯਤਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਭੂਤਾਨਾਂ ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਤਤਮ੍।ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ਤਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਮਾਨਵਃ।।18.46।।
ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੋ ਵਿਗੁਣਃ ਪਰਧਰ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਨੁष੍ਠਿਤਾਤ੍।ਸ੍ਵਭਾਵਨਿਯਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍।।18.47।।
ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਵੇ, ਦੂਜੇ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਣ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਸਹਜਂ ਕਰ੍ਮ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਸਦੋषਮਪਿ ਨ ਤ੍ਯਜੇਤ੍।ਸਰ੍ਵਾਰਮ੍ਭਾ ਹਿ ਦੋषੇਣ ਧੂਮੇਨਾਗ੍ਨਿਰਿਵਾਵृਤਾਃ।।18.48।।
ਹੇ ਕੌਂਤਿਆ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਕੰਮ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਔਗੁਣ ਹੋਵੇ, ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨ ਕੋਈ ਔਗੁਣ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਹੈ।
ਅਸਕ੍ਤਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਜਿਤਾਤ੍ਮਾ ਵਿਗਤਸ੍ਪृਹਃ।ਨੈष੍ਕਰ੍ਮ੍ਯਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪਰਮਾਂ ਸਂਨ੍ਯਾਸੇਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ।।18.49।।
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਥਾਂ ਅਸੰਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਿਆਗ ਰਾਹੀਂ ਕਰਮ-ਰਹਿਤ ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਥਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਿਬੋਧ ਮੇ।ਸਮਾਸੇਨੈਵ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਨਿष੍ਠਾ ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ਯਾ ਪਰਾ।।18.50।।
ਹੇ ਕੌਂਤਿਆ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਧृਤ੍ਯਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਨਿਯਮ੍ਯ ਚ।ਸ਼ਬ੍ਦਾਦੀਨ੍ ਵਿषਯਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਗਦ੍ਵੇषੌ ਵ੍ਯੁਦਸ੍ਯ ਚ।।18.51।।
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁੱਧ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਸ਼ਬਦ ਆਦਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੋਹ ਤੇ ਵੈਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਵਿਵਿਕ੍ਤਸੇਵੀ ਲਘ੍ਵਾਸ਼ੀ ਯਤਵਾਕ੍ਕਾਯਮਾਨਸਃ।ਧ੍ਯਾਨਯੋਗਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ।।18.52।।
ਜੋ ਇਕੱਲੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨੂੰ ਅਪਣਾਂਦਾ ਹੈ,
ਅਹਙ੍ਕਾਰਂ ਬਲਂ ਦਰ੍ਪਂ ਕਾਮਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍।ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਨਿਰ੍ਮਮਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਯਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ।।18.53।।
ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ, ਤਾਕਤ, ਘਮੰਡ, ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਆਪਣਾਪਣ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਲੇਪ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋਣ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਨ ਸ਼ੋਚਤਿ ਨ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਤਿ।ਸਮਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਿਂ ਲਭਤੇ ਪਰਾਮ੍।।18.54।।
ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਵਿਆਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਾਮਭਿਜਾਨਾਤਿ ਯਾਵਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ।ਤਤੋ ਮਾਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ਤੇ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍।।18.55।।
ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ। ਜਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਪਿ ਸਦਾ ਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਮਦ੍ਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਯਃ।ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪਦਮਵ੍ਯਯਮ੍।।18.56।।
ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਉਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਮਰ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚੇਤਸਾ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਮਯਿ ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਮਤ੍ਪਰਃ।ਬੁਦ੍ਧਿਯੋਗਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਮਚ੍ਚਿਤ੍ਤਃ ਸਤਤਂ ਭਵ।।18.57।।
ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ, ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿ।
ਮਚ੍ਚਿਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤਰਿष੍ਯਸਿ।ਅਥ ਚੇਤ੍ਤ੍ਵਮਹਙ੍ਕਾਰਾਨ੍ਨ ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਸਿ ਵਿਨਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ।।18.58।।
ਜੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ। ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਯਦਹਙ੍ਕਾਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਨ ਯੋਤ੍ਸ੍ਯ ਇਤਿ ਮਨ੍ਯਸੇ।ਮਿਥ੍ਯੈष ਵ੍ਯਵਸਾਯਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਯੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ।।18.59।।
ਜੇ ਤੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈਂ ਕਿ 'ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ', ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਇਹ ਨਿਰਣੇ ਝੂਠਾ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇਗਾ।
ਸ੍ਵਭਾਵਜੇਨ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਨਿਬਦ੍ਧਃ ਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ।ਕਰ੍ਤੁਂ ਨੇਚ੍ਛਸਿ ਯਨ੍ਮੋਹਾਤ੍ਕਰਿष੍ਯਸ੍ਯਵਸ਼ੋऽਪਿ ਤਤ੍।।18.60।।
ਹੇ ਕੌਂਤਿਆ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਬਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਬੰਧਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇਂ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।
ਈਸ਼੍ਵਰਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਹृਦ੍ਦੇਸ਼ੇऽਰ੍ਜੁਨ ਤਿष੍ਠਤਿ।ਭ੍ਰਾਮਯਨ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਯਨ੍ਤ੍ਰਾਰੂਢਾਨਿ ਮਾਯਯਾ।।18.61।।
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ, ਮਸ਼ੀਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ, ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਮੇਵ ਸ਼ਰਣਂ ਗਚ੍ਛ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਨ ਭਾਰਤ।ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਪਰਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍।।18.62।।
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੂੰ ਪੂਰੇ ਮਨੋਂ ਉਸੀ ਦੀ ਓਟ ਲੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਤਿ ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਂ ਮਯਾ।ਵਿਮृਸ਼੍ਯੈਤਦਸ਼ੇषੇਣ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ।।18.63।।
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲੈ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ।
ਸਰ੍ਵਗੁਹ੍ਯਤਮਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਮੇ ਪਰਮਂ ਵਚਃ।ਇष੍ਟੋऽਸਿ ਮੇ ਦृਢਮਿਤਿ ਤਤੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਹਿਤਮ੍।।18.64।।
ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਗੁਪਤ ਬਚਨ ਫਿਰ ਸੁਣ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਮਨ੍ਮਨਾ ਭਵ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤੋ ਮਦ੍ਯਾਜੀ ਮਾਂ ਨਮਸ੍ਕੁਰੁ।ਮਾਮੇਵੈष੍ਯਸਿ ਸਤ੍ਯਂ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਜਾਨੇ ਪ੍ਰਿਯੋऽਸਿ ਮੇ।।18.65।।
ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ, ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ, ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ। ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਂਗਾ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਕਸਮ ਖਾ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ।
ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਾਮੇਕਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜ।ਅਹਂ ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾ ਸ਼ੁਚਃ।।18.66।।
ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਬ ਛੱਡ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੀ ਓਟ ਆ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ।
ਇਦਂ ਤੇ ਨਾਤਪਸ੍ਕਾਯ ਨਾਭਕ੍ਤਾਯ ਕਦਾਚਨ।ਨ ਚਾਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਵੇ ਵਾਚ੍ਯਂ ਨ ਚ ਮਾਂ ਯੋऽਭ੍ਯਸੂਯਤਿ।।18.67।।
ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਤਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਜੋ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਜੋ ਮੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੀ।