ਅਨਨ੍ਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਨਾਗਾਨਾਂ ਵਰੁਣੋ ਯਾਦਸਾਮਹਮ੍। ਪਿਤृ़ਣਾਮਰ੍ਯਮਾ ਚਾਸ੍ਮਿ ਯਮਃ ਸਂਯਮਤਾਮਹਮ੍।।10.29।।
ਨਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਨੰਤ ਹਾਂ, ਜਲਚਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਰੁਣ ਹਾਂ। ਪਿਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਰਯਮਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਯਮਰਾਜ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕਾਲਃ ਕਲਯਤਾਮਹਮ੍। ਮृਗਾਣਾਂ ਚ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਹਂ ਵੈਨਤੇਯਸ਼੍ਚ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍।।10.30।।
ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਹਾਂ, ਸਮਾਂ ਮਾਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪ ਸਮਾਂ ਹਾਂ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਿੰਘ ਹਾਂ, ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਹਾਂ।
ਪਵਨਃ ਪਵਤਾਮਸ੍ਮਿ ਰਾਮਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਭृਤਾਮਹਮ੍। ਝषਾਣਾਂ ਮਕਰਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਸ੍ਰੋਤਸਾਮਸ੍ਮਿ ਜਾਹ੍ਨਵੀ।।10.31।।
ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹਵਾ ਹਾਂ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰਾਮ ਹਾਂ। ਮੱਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਮਕਰ ਹਾਂ, ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਗਾਣਾਮਾਦਿਰਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਧ੍ਯਂ ਚੈਵਾਹਮਰ੍ਜੁਨ। ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਵਾਦਃ ਪ੍ਰਵਦਤਾਮਹਮ੍।।10.32।।
ਸਿਰਜਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਮੈਂ ਆਰੰਭ, ਮੱਧ ਤੇ ਅੰਤ ਹਾਂ। ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਹਾਂ, ਤੇ ਤਰਕ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਾਦ ਹਾਂ।
ਅਕ੍ਸ਼ਰਾਣਾਮਕਾਰੋऽਸ੍ਮਿ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਃ ਸਾਮਾਸਿਕਸ੍ਯ ਚ। ਅਹਮੇਵਾਕ੍ਸ਼ਯਃ ਕਾਲੋ ਧਾਤਾऽਹਂ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ।।10.33।।
ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ 'ਅ' ਹਾਂ, ਸਮਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਦੁਵੰਦ ਸਮਾਸ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਅਖੁੱਟ ਸਮਾਂ ਹਾਂ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਆਪਕ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ।
ਮृਤ੍ਯੁਃ ਸਰ੍ਵਹਰਸ਼੍ਚਾਹਮੁਦ੍ਭਵਸ਼੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਾਮ੍। ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਵਾਕ੍ਚ ਨਾਰੀਣਾਂ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਮੇਧਾ ਧृਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ।।10.34।।
ਮੈਂ ਮੌਤ ਹਾਂ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਵੀ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੀਰਤੀ, ਲੱਖਮੀ, ਬੋਲੀ, ਯਾਦ, ਬੁੱਧੀ, ਡਿੱਠ, ਤੇ ਮਾਫੀ ਹਾਂ।
ਬृਹਤ੍ਸਾਮ ਤਥਾ ਸਾਮ੍ਨਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦਸਾਮਹਮ੍। ਮਾਸਾਨਾਂ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੋऽਹਮृਤੂਨਾਂ ਕੁਸੁਮਾਕਰਃ।।10.35।।
ਸਾਮ ਵੇਦ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਬ੍ਰਿਹਤਸਾਮ ਹਾਂ, ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਗਾਇਆਤਰੀ ਹਾਂ। ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਹਾਂ, ਤੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਹਾਂ।
ਦ੍ਯੂਤਂ ਛਲਯਤਾਮਸ੍ਮਿ ਤੇਜਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਮਹਮ੍। ਜਯੋऽਸ੍ਮਿ ਵ੍ਯਵਸਾਯੋऽਸ੍ਮਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਤਾਮਹਮ੍।।10.36।।
ਠੱਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜੂਆ ਹਾਂ, ਚਮਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੇਜ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਜਿੱਤ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਚੰਗਿਆਈ ਮੈਂ ਹਾਂ।
ਵृष੍ਣੀਨਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਸ੍ਮਿ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਧਨਂਜਯਃ। ਮੁਨੀਨਾਮਪ੍ਯਹਂ ਵ੍ਯਾਸਃ ਕਵੀਨਾਮੁਸ਼ਨਾ ਕਵਿਃ।।10.37।।
ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਧਨੰਜੈ (ਅਰਜੁਨ) ਹਾਂ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਿਆਸ ਹਾਂ, ਤੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਸ਼ਨਾ ਕਵੀ ਹਾਂ।
ਦਣ੍ਡੋ ਦਮਯਤਾਮਸ੍ਮਿ ਨੀਤਿਰਸ੍ਮਿ ਜਿਗੀषਤਾਮ੍। ਮੌਨਂ ਚੈਵਾਸ੍ਮਿ ਗੁਹ੍ਯਾਨਾਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਵਤਾਮਹਮ੍।।10.38।।
ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਦੰਡ ਹਾਂ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਨੀਤੀ ਹਾਂ। ਰਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਹਾਂ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਹਾਂ।
ਯਚ੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਬੀਜਂ ਤਦਹਮਰ੍ਜੁਨ। ਨ ਤਦਸ੍ਤਿ ਵਿਨਾ ਯਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਯਾ ਭੂਤਂ ਚਰਾਚਰਮ੍।।10.39।।
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜੋ ਵੀ ਬੀਜ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਵੀ ਚਲਦੀਆਂ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਚੀਜ਼ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।
ਨਾਨ੍ਤੋऽਸ੍ਤਿ ਮਮ ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਭੂਤੀਨਾਂ ਪਰਂਤਪ। ਏष ਤੂਦ੍ਦੇਸ਼ਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵਿਭੂਤੇਰ੍ਵਿਸ੍ਤਰੋ ਮਯਾ।।10.40।।
ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀਆਂ ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਹੀ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ।
ਯਦ੍ਯਦ੍ਵਿਭੂਤਿਮਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦੂਰ੍ਜਿਤਮੇਵ ਵਾ। ਤਤ੍ਤਦੇਵਾਵਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਤੇਜੋਂऽਸ਼ਸਂਭਵਮ੍।।10.41।।
ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਡਿਆਈ, ਸੋਭਾ ਜਾਂ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜੋਤ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਅਥਵਾ ਬਹੁਨੈਤੇਨ ਕਿਂ ਜ੍ਞਾਤੇਨ ਤਵਾਰ੍ਜੁਨ। ਵਿष੍ਟਭ੍ਯਾਹਮਿਦਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮੇਕਾਂਸ਼ੇਨ ਸ੍ਥਿਤੋ ਜਗਤ੍।।10.42।।
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਹੀ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ ਮਦਨੁਗ੍ਰਹਾਯ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਮਧ੍ਯਾਤ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍। ਯਤ੍ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਵਚਸ੍ਤੇਨ ਮੋਹੋऽਯਂ ਵਿਗਤੋ ਮਮ।।11.1।।
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੂੰ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਗੁਪਤ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਭੁਲਾਵਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।"
ਭਵਾਪ੍ਯਯੌ ਹਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਵਿਸ੍ਤਰਸ਼ੋ ਮਯਾ। ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਪਿ ਚਾਵ੍ਯਯਮ੍।।11.2।।
ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਅਟੱਲ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।
ਏਵਮੇਤਦ੍ਯਥਾਤ੍ਥ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ। ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤੇ ਰੂਪਮੈਸ਼੍ਵਰਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ।।11.3।।
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੁਰਖ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਉਹ ਅਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਨ੍ਯਸੇ ਯਦਿ ਤਚ੍ਛਕ੍ਯਂ ਮਯਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਤਿ ਪ੍ਰਭੋ। ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰ ਤਤੋ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾऽਤ੍ਮਾਨਮਵ੍ਯਯਮ੍।।11.4।।
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇ ਤੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹ ਰੂਪ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਜੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਹ ਅਟੱਲ ਸਰੂਪ ਵਿਖਾ।
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਪਾਰ੍ਥ ਰੂਪਾਣਿ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਾਕृਤੀਨਿ ਚ।।11.5।।
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੇਰੇ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਆਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਅਲੌਕਿਕ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ।"
ਪਸ਼੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਾਨ੍ਵਸੂਨ੍ਰੁਦ੍ਰਾਨਸ਼੍ਿਵਨੌ ਮਰੁਤਸ੍ਤਥਾ। ਬਹੂਨ੍ਯਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਾਣਿ ਪਸ਼੍ਯਾऽਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾਣਿ ਭਾਰਤ।।11.6।।
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਆਦਿਤਿਆਂ, ਵਸੂਆਂ, ਰੁਦਰਾਂ, ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ, ਮਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਅਜੋਕੇ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ।
ਇਹੈਕਸ੍ਥਂ ਜਗਤ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਾਦ੍ਯ ਸਚਰਾਚਰਮ੍। ਮਮ ਦੇਹੇ ਗੁਡਾਕੇਸ਼ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਸਿ।।11.7।।
ਹੇ ਗੁਡਾਕੇਸ਼, ਇੱਥੇ ਇਕ ਥਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਤੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਭ ਵੇਖ ਲੈ।
ਨ ਤੁ ਮਾਂ ਸ਼ਕ੍ਯਸੇ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਨੇਨੈਵ ਸ੍ਵਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ। ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਯੋਗਮੈਸ਼੍ਵਰਮ੍।।11.8।।
ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਮ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਲੌਕਿਕ ਨੈਣ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਮੇਰੀ ਇਹ ਅਸਮਾਨ ਜੋਗ-ਮਾਇਆ ਵੇਖ।
ਸਞ੍ਜਯ ਉਵਾਚ ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੋ ਹਰਿਃ। ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਪਾਰ੍ਥਾਯ ਪਰਮਂ ਰੂਪਮੈਸ਼੍ਵਰਮ੍।।11.9।।
ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇੰਝ ਆਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਂ ਜੋਗੇਸ਼ਵਰ ਹਰੀ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।"
ਅਨੇਕਵਕ੍ਤ੍ਰਨਯਨਮਨੇਕਾਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਅਨੇਕਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਂ ਦਿਵ੍ਯਾਨੇਕੋਦ੍ਯਤਾਯੁਧਮ੍।।11.10।।
ਉਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਮੁੰਹ, ਅੱਖਾਂ, ਅਜੀਬ-ਅਜੀਬ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਨੇਕ ਅਲੌਕਿਕ ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਅਲੌਕਿਕ ਹਥਿਆਰ ਸਨ।
ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰਂ ਦਿਵ੍ਯਗਨ੍ਧਾਨੁਲੇਪਨਮ੍। ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਯਂ ਦੇਵਮਨਨ੍ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਮ੍।।11.11।।
ਉਹ ਅਲੌਕਿਕ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਅਲੌਕਿਕ ਸੁਗੰਧ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਨੰਤ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੁੰਹ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਸੀ।
ਦਿਵਿ ਸੂਰ੍ਯਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਭਵੇਦ੍ਯੁਗਪਦੁਤ੍ਥਿਤਾ। ਯਦਿ ਭਾਃ ਸਦृਸ਼ੀ ਸਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਭਾਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ।।11.12।।
ਜੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਵਾਰੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਮਕ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਰਗੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰੈਕਸ੍ਥਂ ਜਗਤ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਪ੍ਰਵਿਭਕ੍ਤਮਨੇਕਧਾ। ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰੇ ਪਾਣ੍ਡਵਸ੍ਤਦਾ।।11.13।।
ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੂਰਾ ਜਗਤ, ਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਕੱਠਾ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟੋ ਹृष੍ਟਰੋਮਾ ਧਨਞ੍ਜਯਃ। ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਦੇਵਂ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰਭਾषਤ।।11.14।।
ਫਿਰ, ਧਨੰਜਯ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੇਵਾਂਸ੍ਤਵ ਦੇਵ ਦੇਹੇ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਥਾ ਭੂਤਵਿਸ਼ੇषਸਙ੍ਘਾਨ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮੀਸ਼ਂ ਕਮਲਾਸਨਸ੍ਥ ਮृषੀਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨੁਰਗਾਂਸ਼੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍।।11.15।।
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੇਵ-ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਸੱਪ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।"
ਅਨੇਕਬਾਹੂਦਰਵਕ੍ਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸਰ੍ਵਤੋऽਨਨ੍ਤਰੂਪਮ੍। ਨਾਨ੍ਤਂ ਨ ਮਧ੍ਯਂ ਨ ਪੁਨਸ੍ਤਵਾਦਿਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ।।11.16।।
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਪੇਟਾਂ, ਮੁੰਹਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਬੇਅੰਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਪ੍ਰਭੂ, ਨਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅੰਤ, ਨਾਂ ਮੱਧ, ਨਾਂ ਮੁੱਢ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।