ਬਲਂ ਬਲਵਤਾਂ ਚਾਹਂ ਕਾਮਰਾਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍। ਧਰ੍ਮਾਵਿਰੁਦ੍ਧੋ ਭੂਤੇषੁ ਕਾਮੋऽਸ੍ਮਿ ਭਰਤਰ੍षਭ।।7.11।।
ਮੈਂ ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹਾਂ ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਧੀਆ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਛਾ ਹਾਂ ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ।
ਯੇ ਚੈਵ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾ ਭਾਵਾ ਰਾਜਸਾਸ੍ਤਾਮਸਾਸ਼੍ਚ ਯੇ। ਮਤ੍ਤ ਏਵੇਤਿ ਤਾਨ੍ਵਿਦ੍ਧਿ ਨਤ੍ਵਹਂ ਤੇषੁ ਤੇ ਮਯਿ।।7.12।।
ਜੋ ਕੁਝ ਭਾਵ ਸਤੋਗੁਣ, ਰਜੋਗੁਣ ਤੇ ਤਮੋਗੁਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਗੁਣਮਯੈਰ੍ਭਾਵੈਰੇਭਿਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍। ਮੋਹਿਤਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਤਿ ਮਾਮੇਭ੍ਯਃ ਪਰਮਵ੍ਯਯਮ੍।।7.13।।
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹਾਂ।
ਦੈਵੀ ਹ੍ਯੇषਾ ਗੁਣਮਯੀ ਮਮ ਮਾਯਾ ਦੁਰਤ੍ਯਯਾ। ਮਾਮੇਵ ਯੇ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਾਯਾਮੇਤਾਂ ਤਰਨ੍ਤਿ ਤੇ।।7.14।।
ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਮੇਰੇ ਅਸਲੇ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਮਾਂ ਦੁष੍ਕृਤਿਨੋ ਮੂਢਾਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਰਾਧਮਾਃ। ਮਾਯਯਾਪਹृਤਜ੍ਞਾਨਾ ਆਸੁਰਂ ਭਾਵਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ।।7.15।।
ਜੋ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੂਰਖ, ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਮਾਇਆ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਅਸੁਰੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾ ਭਜਨ੍ਤੇ ਮਾਂ ਜਨਾਃ ਸੁਕृਤਿਨੋऽਰ੍ਜੁਨ। ਆਰ੍ਤੋ ਜਿਜ੍ਞਾਸੁਰਰ੍ਥਾਰ੍ਥੀ ਜ੍ਞਾਨੀ ਚ ਭਰਤਰ੍षਭ।।7.16।।
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਦੁੱਖੀ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਗਿਆਨੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਧੀਆ।
ਤੇषਾਂ ਜ੍ਞਾਨੀ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤ ਏਕਭਕ੍ਿਤਰ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ। ਪ੍ਰਿਯੋ ਹਿ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋऽਤ੍ਯਰ੍ਥਮਹਂ ਸ ਚ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਃ।।7.17।।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗਿਆਨੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਤੇ ਇਕ-ਰੁੱਖ ਭਗਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਉਦਾਰਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵੈਤੇ ਜ੍ਞਾਨੀ ਤ੍ਵਾਤ੍ਮੈਵ ਮੇ ਮਤਮ੍। ਆਸ੍ਥਿਤਃ ਸ ਹਿ ਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਮਾਮੇਵਾਨੁਤ੍ਤਮਾਂ ਗਤਿਮ੍।।7.18।।
ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਉੱਤਮ ਹਨ, ਪਰ ਗਿਆਨੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਬਹੂਨਾਂ ਜਨ੍ਮਨਾਮਨ੍ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ਮਾਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ। ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਮਿਤਿ ਸ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਃ।।7.19।।
ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ; ਐਸਾ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਹृਤਜ੍ਞਾਨਾਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇऽਨ੍ਯਦੇਵਤਾਃ। ਤਂ ਤਂ ਨਿਯਮਮਾਸ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਨਿਯਤਾਃ ਸ੍ਵਯਾ।।7.20।।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਕਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਯੋ ਯਾਂ ਯਾਂ ਤਨੁਂ ਭਕ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਰ੍ਚਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ। ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਚਲਾਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਂ ਤਾਮੇਵ ਵਿਦਧਾਮ੍ਯਹਮ੍।।7.21।।
ਜੋ ਭਗਤ ਜਿਸ-ਜਿਸ ਰੂਪ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਉਹੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਟੱਲ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ।
ਸ ਤਯਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਰਾਧਨਮੀਹਤੇ। ਲਭਤੇ ਚ ਤਤਃ ਕਾਮਾਨ੍ਮਯੈਵ ਵਿਹਿਤਾਨ੍ ਹਿ ਤਾਨ੍।।7.22।।
ਉਹ ਭਗਤ ਉਸੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਸ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਮਨਚਾਹੀ ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਨ੍ਤਵਤ੍ਤੁ ਫਲਂ ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਭਵਤ੍ਯਲ੍ਪਮੇਧਸਾਮ੍। ਦੇਵਾਨ੍ਦੇਵਯਜੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮਾਮਪਿ।।7.23।।
ਪਰ ਜੋ ਘੱਟ ਸਮਝ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਨਾਸਵੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਵ੍ਯਕ੍ਿਤਮਾਪਨ੍ਨਂ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਾਮਬੁਦ੍ਧਯਃ। ਪਰਂ ਭਾਵਮਜਾਨਨ੍ਤੋ ਮਮਾਵ੍ਯਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍।।7.24।।
ਜੋ ਮੂਰਖ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਉੱਚੀ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਨਾਹਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਯੋਗਮਾਯਾਸਮਾਵृਤਃ। ਮੂਢੋऽਯਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਤਿ ਲੋਕੋ ਮਾਮਜਮਵ੍ਯਯਮ੍।।7.25।।
ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਯੋਗ ਮਾਇਆ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਮੂਰਖ ਸੰਸਾਰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਅਜਨਮਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹਾਂ, ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ।
ਵੇਦਾਹਂ ਸਮਤੀਤਾਨਿ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਨਿ ਚਾਰ੍ਜੁਨ। ਭਵਿष੍ਯਾਣਿ ਚ ਭੂਤਾਨਿ ਮਾਂ ਤੁ ਵੇਦ ਨ ਕਸ਼੍ਚਨ।।7.26।।
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਇਚ੍ਛਾਦ੍ਵੇषਸਮੁਤ੍ਥੇਨ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਮੋਹੇਨ ਭਾਰਤ। ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਸਂਮੋਹਂ ਸਰ੍ਗੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਨ੍ਤਪ।।7.27।।
ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਵੈਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਦੁੰਦ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਹੀ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇषਾਂ ਤ੍ਵਨ੍ਤਗਤਂ ਪਾਪਂ ਜਨਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍। ਤੇ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਮੋਹਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਭਜਨ੍ਤੇ ਮਾਂ ਦृਢਵ੍ਰਤਾਃ।।7.28।।
ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੁੰਦ ਦੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੱਕੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਰਾਮਰਣਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਮਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਯਤਨ੍ਤਿ ਯੇ। ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਦ੍ਵਿਦੁਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮਧ੍ਯਾਤ੍ਮਂ ਕਰ੍ਮ ਚਾਖਿਲਮ੍।।7.29।।
ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਧਿਭੂਤਾਧਿਦੈਵਂ ਮਾਂ ਸਾਧਿਯਜ੍ਞਂ ਚ ਯੇ ਵਿਦੁਃ। ਪ੍ਰਯਾਣਕਾਲੇऽਪਿ ਚ ਮਾਂ ਤੇ ਵਿਦੁਰ੍ਯੁਕ੍ਤਚੇਤਸਃ।।7.30।।
ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਯਗ ਦੇ ਪਰਮ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ ਕਿਂ ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕਿਮਧ੍ਯਾਤ੍ਮਂ ਕਿਂ ਕਰ੍ਮ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ। ਅਧਿਭੂਤਂ ਚ ਕਿਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਧਿਦੈਵਂ ਕਿਮੁਚ੍ਯਤੇ।।8.1।।
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਬ੍ਰਹਮ ਕੀ ਹੈ? ਆਤਮਾ ਕੀ ਹੈ? ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੁਰਖ, ਕਰਮ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪਰਮ ਤੱਤ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪਰਮ ਤੱਤ ਕਿਹੜਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਅਧਿਯਜ੍ਞਃ ਕਥਂ ਕੋऽਤ੍ਰ ਦੇਹੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮਧੁਸੂਦਨ। ਪ੍ਰਯਾਣਕਾਲੇ ਚ ਕਥਂ ਜ੍ਞੇਯੋऽਸਿ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਭਿਃ।।8.2।।
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਯਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪਰਮ ਤੱਤ ਕੌਣ ਹੈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਂ ਸ੍ਵਭਾਵੋऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਮੁਚ੍ਯਤੇ। ਭੂਤਭਾਵੋਦ੍ਭਵਕਰੋ ਵਿਸਰ੍ਗਃ ਕਰ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਃ।।8.3।।
ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵ ਆਤਮਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਕਰਮ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਧਿਭੂਤਂ ਕ੍ਸ਼ਰੋ ਭਾਵਃ ਪੁਰੁषਸ਼੍ਚਾਧਿਦੈਵਤਮ੍। ਅਧਿਯਜ੍ਞੋऽਹਮੇਵਾਤ੍ਰ ਦੇਹੇ ਦੇਹਭृਤਾਂ ਵਰ।।8.4।।
ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪਰਮ ਤੱਤ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਤੇ ਹੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਯਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪਰਮ ਤੱਤ ਮੈਂ ਆਪ ਹਾਂ।
ਅਨ੍ਤਕਾਲੇ ਚ ਮਾਮੇਵ ਸ੍ਮਰਨ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਲੇਵਰਮ੍। ਯਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸ ਮਦ੍ਭਾਵਂ ਯਾਤਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ।।8.5।।
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਹੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਯਂ ਯਂ ਵਾਪਿ ਸ੍ਮਰਨ੍ਭਾਵਂ ਤ੍ਯਜਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਲੇਵਰਮ੍। ਤਂ ਤਮੇਵੈਤਿ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਸਦਾ ਤਦ੍ਭਾਵਭਾਵਿਤਃ।।8.6।।
ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਮਨੁੱਖ ਜਿਹੜੀ ਜਿਹੜੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਉਸੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਾਲੇषੁ ਮਾਮਨੁਸ੍ਮਰ ਯੁਧ੍ਯ ਚ। ਮਯ੍ਯਰ੍ਪਿਤਮਨੋਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮਾਮੇਵੈष੍ਯਸ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍।।8.7।।
ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਤੇ ਲੜਾਈ ਵੀ ਕਰ; ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇਂ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਅਭ੍ਯਾਸਯੋਗਯੁਕ੍ਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਨਾਨ੍ਯਗਾਮਿਨਾ। ਪਰਮਂ ਪੁਰੁषਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਯਾਤਿ ਪਾਰ੍ਥਾਨੁਚਿਨ੍ਤਯਨ੍।।8.8।।
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਅਭਿਆਸ ਯੋਗ ਨਾਲ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਹ ਉਸ ਪਰਮ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਵਿਂ ਪੁਰਾਣਮਨੁਸ਼ਾਸਿਤਾਰ ਮਣੋਰਣੀਯਾਂਸਮਨੁਸ੍ਮਰੇਦ੍ਯਃ। ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਧਾਤਾਰਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਰੂਪ ਮਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣਂ ਤਮਸਃ ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍।।8.9।।
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਕਵੀ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਸਭ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ਕ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਖਮ, ਸਭ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਅਕਲਪਿਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਯਾਣਕਾਲੇ ਮਨਸਾऽਚਲੇਨ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਯੋਗਬਲੇਨ ਚੈਵ। ਭ੍ਰੁਵੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਣਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ ਤਂ ਪਰਂ ਪੁਰੁषਮੁਪੈਤਿ ਦਿਵ੍ਯਮ੍।।8.10।।
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਅਡੋਲ ਮਨ, ਭਗਤੀ, ਯੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਭੌਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਉਸ ਪਰਮ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।