ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਭਾਵ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ! ਆਪ ਜੀ ਤਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹੋ। ਆਪ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਆਦਿ ਸਰੋਤ ਹੋ, ਅਨੰਤ ਸਰੂਪ ਹੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੋ, ਜੋ ਦਿਖਦਾ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਦਾ, ਜੋ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪ ਹੀ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ ਦੇਵ ਹੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਪੁਰਖ ਹੋ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਸਰਾ ਹੋ। ਹੇ ਅਨੰਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵਾਯੂ, ਯਮ, ਅਗਨਿ, ਵਰੁਣ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਪਰਦਾਦਾ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ, ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਣ ਵਾਲੇ। ਤੁਸੀਂ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਅਣਮਾਪ ਬਲ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ।" ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਸਤ ਸਮਝ ਕੇ, 'ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਹੇ ਯਾਦਵ, ਹੇ ਦੋਸਤ' ਆਦਿ ਕਈ ਵਾਰ ਜੋ ਕੁਝ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਜਾਂ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੱਤਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਚਾਹੇ ਹਾਸੇ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਬੈਠਿਆਂ, ਲੈਂਦਿਆਂ, ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਅਚੂਤ, ਉਹ ਸਭ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਫੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹੋ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪੂਜਨਯੋਗ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗੁਰੂ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਦਾ ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਅਰਦਾਸੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਦੋਸਤ ਦੋਸਤ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਪਿਆਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ।" "ਮੈਂ ਉਹ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਡਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵ, ਮਿਹਰ ਕਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਉਹੀ ਚਿਹਰਾ ਵਿਖਾਓ, ਜੋ ਮੋਹਨ ਮੂਰਤ ਸੀ, ਮਸਤਕ ਤੇ ਮੁਕੁਟ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਤੇ ਚੱਕਰ, ਚਤੁਰਭੁਜ ਸਰੂਪ, ਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਉਹੀ ਰੂਪ ਵਿਖਾਓ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਇਹ ਅਤਿ ਉੱਚਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਅਨੰਤ, ਆਦਿ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਯੋਗ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਰੂਪ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।" "ਨਾ ਤਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ, ਨਾ ਯੱਗਾਂ, ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਤਪस्या ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਰੂਪ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਕੁਰੁਵੰਸ਼ੀ।" "ਹੁਣ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਡਰ ਜਾਂ ਭਰਮ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੂਰ ਕਰ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਮੇਰਾ ਉਹੀ ਮੂਰਤੀ ਰੂਪ ਵੇਖ।" ਸੰਜਯਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਮਾਨਵ ਸਰੂਪ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਠੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ।" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਹੁਣ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਮਿੱਠਾ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਇਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਨਾ ਤਾਂ ਵੇਦ ਪਾਠ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਯੱਗ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।" "ਪਰ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਇਕਾਗ੍ਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ, ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਸਰਵੋਚ ਸਮਝਦਾ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ, ਲਗਨ ਤੇ ਵੈਰ-ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜੋ ਭਗਤ ਤੁਹਾਡੀ ਲਗਾਤਾਰ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਅਲੱਖ, ਅਰੂਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯੋਗੀ ਕੌਣ ਹਨ?" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਅਟੱਲ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਤਿਯੋਗੀ ਹਨ। ਪਰ, ਜੋ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਅਲੱਖ, ਅਰੂਪ, ਵਿਆਪਕ, ਅਚਿੰਤਯ, ਅਚਲ, ਨਿੱਤ ਰੂਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ, ਸਮਦਰਸ਼ੀ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" "ਪਰ, ਜੋ ਅਲੱਖ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਰਾਹ ਔਖਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਰੂਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਪਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਰਵੋਚ ਮੰਨਦੇ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੀ ਹੀ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮੰਨ ਲਗਾ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਾ, ਫਿਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸੇਗਾ। ਜੇ ਇਹ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮਨ ਜੋੜ। ਜੇ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ ਤੂੰ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ। ਜੇ ਇਹ ਵੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਯੋਗ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇ।" "ਗਿਆਨ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਗਿਆਨ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ, ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਧਿਆਨ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਸਭ ਨਾਲ ਮਿਤਰਤਾ ਤੇ ਦਇਆ ਭਾਵ ਰੱਖਦਾ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੁਖ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਮ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਮਾਫੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਭਗਤ ਹੈ।" "ਜਿਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਨਾ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਨਾ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਰਾਗ-ਦ੍ਵੈਸ਼, ਡਰ, ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਹੁਨਰਮੰਦ, ਨਿਰਪੱਖ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਸਭ ਕੰਮ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਵੈਰ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਸੋਗ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਚੁੱਕਾ, ਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਿੱਤਰ, ਇੱਜ਼ਤ ਅਪਮਾਨ, ਠੰਢ ਗਰਮੀ, ਸੁਖ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਮ ਹੈ, ਲਗਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜੋ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ, ਚੁੱਪ, ਜੋ ਕੁਝ ਆਉਂਦਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼, ਘਰ-ਵਿਹੀਨ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।" "ਪਰ, ਜੋ ਭਗਤ ਇਸ ਅਮਰ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਰਵੋਚ ਮੰਨ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।" ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ! ਮੈਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪੁਰਖ, ਖੇਤਰ ਤੇ ਖੇਤਰ-ਗਿਆਤਾ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਗਿਆਨੇਯ ਦੀ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।