ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹਾਂ। ਜਗਤ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੇਰੀ ਇਲਾਹੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਆਂ ਨੂੰ ਜਲਾਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਹੀ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਮਹਾਨਤਾ, ਸੋਭਾ ਜਾਂ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀ ਹੀ ਝਲਕ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਰ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇਕ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਗੁਪਤ ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਭ੍ਰਮ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ। ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼, ਤੇ ਤੇਰੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ, ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋत्तਮ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੂਪ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ, ਹੇ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ, ਆਪਣਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰੂਪ ਮੈਨੂੰ ਵਿਖਾ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੇਰੇ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵੇਖ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਆਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਆਦਿਤਿਆਂ, ਵਸੂਆਂ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ, ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ, ਮਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਸਭ ਵੇਖ। ਇਥੇ, ਇਕ ਥਾਂ ਤੇ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਡੋਲ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਭ ਵੇਖ। ਪਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਮੂਲੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ।" ਸੰਜਯ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਹਰੀ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰਵੋਚ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ। ਉਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਨੇਕ ਚਿਹਰੇ, ਅੱਖਾਂ, ਅਸੰਖ ਮੂਹਤਾਜ਼ ਵਿਹਾਰ, ਅਨੇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਿਣੇ, ਤੇ ਅਨੇਕ ਉਠੇ ਹੋਏ ਦਿਵ੍ਯ ਹਥਿਆਰ ਸਨ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਸੁਗੰਧਤ, ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਅਦਭੁਤ, ਅਨੰਤ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੂਰਜ ਇਕੱਠੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਪਾਂਡੂਪੁਤ੍ਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪੂਰਾ ਜਗਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਕੱਠਾ ਦੇਖਿਆ।" ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਰੋਏ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਚਾਰਿਆ, "ਹੇ ਭਗਵਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਗਣ, ਕਮਲ ਤੇ ਬੈਠੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਪੇਟ, ਚਿਹਰੇ, ਅੱਖਾਂ, ਤੇ ਅਨੰਤ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਨਾ ਕੋਈ ਅੰਤ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਦਿਸਦਾ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੇ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ। ਤੂੰ ਮੋੜਧਾਰੀ, ਗਦਾ ਤੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਰੀ ਜੋਤਿ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗੂ ਤੀਬਰ ਤੇ ਅਪਾਰ ਹੈ। ਤੂੰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੇਰੇ ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੈ, ਤੂੰ ਨਿਤ ਧਰਮ ਦਾ ਰਖਿਆਕਰਤਾ, ਤੇ ਅਨਾਦਿ ਪੁਰੁਖ ਹੈਂ।" "ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਜਗਤ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ—ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਵੱਡੀ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਡਰ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; 'ਸ਼ਾਂਤੀ! ਸ਼ਾਂਤੀ!' ਆਖਦੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਸਿੱਧ ਤੈਨੂੰ ਸਤਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤ, ਵਸੂ, ਸਾਧ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਮਰੁਤ, ਪਿਤਰ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਅਸੁਰ ਤੇ ਸਿੱਧ—all ਤੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਤੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਤੇਰਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ, ਅਨੇਕ ਚਿਹਰੇ, ਅੱਖਾਂ, ਬਾਂਹਾਂ, ਜੰਘਾਂ, ਪੈਰਾਂ, ਪੇਟਾਂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਗਤ ਵੀ ਡਰ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਅੱਗ ਵਾਂਗੂ ਚਮਕਦਾ, ਅਨੇਕ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇਰੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂੰਹ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਾਂਪ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਨਾਂ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ। ਤੇਰੇ ਭਿਆਨਕ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲਯ ਦੀ ਅੱਗ ਹੋਣ, ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਡੀਕਦਾ ਹੈ—ਦਇਆ ਕਰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਗਤ ਦੇ ਆਧਾਰ।" "ਸਾਰੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਤੇਰੇ ਭਿਆਨਕ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਕੁਚਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਮਾਨਵ ਜਗਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਤੇਰੇ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪਤੰਗੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਨ ਲਈ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਜਗਤ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਹੋਣ ਲਈ ਦੌੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਆਪਣੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਭਰ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਭਿਆਨਕ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ।" "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿਚ? ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਪਰਮ ਦੇਵ, ਦਇਆ ਕਰ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਆਦਿ ਪੁਰੁਖ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਿਆ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਕਾਲ ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸੰਹਾਰੀ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਵੀ, ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਉਠ, ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਕੇਵਲ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈਂ, ਹੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀ। ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਜਯਦਰਥ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀਰ ਯੋਧੇ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਸੰਕੋਚ ਨਾ ਕਰ, ਲੜ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈ।" ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਬਦਿਆਂ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੰਪਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਸਹੀ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜਗਤ ਤੇਰੀ ਸਤਕਾਰੀ ਤੇ ਆਨੰਦਤ ਹੈ। ਅਸੁਰ ਡਰ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।