ଅଚ୍ଛେଦ୍ଯୋଽଯମଦାହ୍ଯୋଽଯମକ୍ଲେଦ୍ଯୋଽଶୋଷ୍ଯ ଏଵ ଚ। ନିତ୍ଯଃ ସର୍ଵଗତଃ ସ୍ଥାଣୁରଚଲୋଽଯଂ ସନାତନଃ।।2.24।।
ଏହି ଆତ୍ମା ଅଭେଦ୍ୟ, ଅଦାହ୍ୟ, ଅଭିଜ୍ଞା, ଅଶୋଷ୍ୟ; ଏହା ନିତ୍ୟ, ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି, ଅଚଳ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଓ ପୁରାତନ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତୋଽଯମଚିନ୍ତ୍ଯୋଽଯମଵିକାର୍ଯୋଽଯମୁଚ୍ଯତେ। ତସ୍ମାଦେଵଂ ଵିଦିତ୍ଵୈନଂ ନାନୁଶୋଚିତୁମର୍ହସି।।2.25।।
ଏହି ଆତ୍ମା ଅଦୃଶ୍ୟ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଓ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହିପରି ଜାଣି, ତୁମେ ଏହିପାଇଁ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଥ ଚୈନଂ ନିତ୍ଯଜାତଂ ନିତ୍ଯଂ ଵା ମନ୍ଯସେ ମୃତମ୍। ତଥାପି ତ୍ଵଂ ମହାବାହୋ ନୈଵଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି।।2.26।।
ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ସବୁବେଳେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି ଓ ସବୁବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରୁଛି ବୋଲି ଭାବୁଛ, ତଥାପି ହେ ମହାବାହୁ, ଏଭଳି ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଜାତସ୍ଯ ହି ଧ୍ରୁଵୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ଧ୍ରୁଵଂ ଜନ୍ମ ମୃତସ୍ଯ ଚ। ତସ୍ମାଦପରିହାର୍ଯେଽର୍ଥେ ନ ତ୍ଵଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି।।2.27।।
ଯେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମ ହେଉଛି, ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିବ; ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଛି, ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ହେବ। ଏହି ଅଟଳ ନିୟମ ଉପରେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତାଦୀନି ଭୂତାନି ଵ୍ଯକ୍ତମଧ୍ଯାନି ଭାରତ। ଅଵ୍ଯକ୍ତନିଧନାନ୍ଯେଵ ତତ୍ର କା ପରିଦେଵନା।।2.28।।
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଆରମ୍ଭରେ ଅଦୃଶ୍ୟ, ମଧ୍ୟରେ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଶେଷରେ ପୁଣି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ଭାରତ, ତେବେ ଏଠି କାହିଁକି ଶୋକ କରିବା?
ଆଶ୍ଚର୍ଯଵତ୍ପଶ୍ଯତି କଶ୍ଚିଦେନ ମାଶ୍ଚର୍ଯଵଦ୍ଵଦତି ତଥୈଵ ଚାନ୍ଯଃ। ଆଶ୍ଚର୍ଯଵଚ୍ଚୈନମନ୍ଯଃ ଶ୍ରୃଣୋତି ଶ୍ରୁତ୍ଵାପ୍ଯେନଂ ଵେଦ ନ ଚୈଵ କଶ୍ଚିତ୍।।2.29।।
କେହି ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି, କେହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ କହନ୍ତି, ଅନ୍ୟେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଶୁଣନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଶୁଣିଲା ପରେ ମଧ୍ୟ କେହି ଠିକ୍ ଭାବରେ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଦେହୀ ନିତ୍ଯମଵଧ୍ଯୋଽଯଂ ଦେହେ ସର୍ଵସ୍ଯ ଭାରତ। ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି ନ ତ୍ଵଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି।।2.30।।
ଏହି ଦେହ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆତ୍ମା ସବୁବେଳେ ଅବିନାଶୀ, ହେ ଭାରତ, ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ତୁମେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସ୍ଵଧର୍ମମପି ଚାଵେକ୍ଷ୍ଯ ନ ଵିକମ୍ପିତୁମର୍ହସି। ଧର୍ମ୍ଯାଦ୍ଧି ଯୁଦ୍ଧାଛ୍ରେଯୋଽନ୍ଯତ୍କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ନ ଵିଦ୍ଯତେ।।2.31।।
ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭାବିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଭୟ କିମ୍ବା ଦ୍ୱିଧାରେ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାରଣ, ଏକ ନ୍ୟାୟଯୁକ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ଠାରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉତ୍ତମ କାମ ନାହିଁ।
ଯଦୃଚ୍ଛଯା ଚୋପପନ୍ନଂ ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରମପାଵୃତମ୍। ସୁଖିନଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ ପାର୍ଥ ଲଭନ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧମୀଦୃଶମ୍।।2.32।।
ଯେଉଁ ଯୁଦ୍ଧ ନିଜେ ଆସିଥାଏ ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଦିଏ, ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ହେ ପାର୍ଥ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।
ଅଥ ଚୈତ୍ତ୍ଵମିମଂ ଧର୍ମ୍ଯଂ ସଂଗ୍ରାମଂ ନ କରିଷ୍ଯସି। ତତଃ ସ୍ଵଧର୍ମଂ କୀର୍ତିଂ ଚ ହିତ୍ଵା ପାପମଵାପ୍ସ୍ଯସି।।2.33।।
ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଧର୍ମମୟ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହାଁନାହାଁ, ତେବେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ଛାଡ଼ି ତୁମେ ପାପରେ ପଡ଼ିବ।
ଅକୀର୍ତିଂ ଚାପି ଭୂତାନି କଥଯିଷ୍ଯନ୍ତି ତେଽଵ୍ଯଯାମ୍। ସଂଭାଵିତସ୍ଯ ଚାକୀର୍ତିର୍ମରଣାଦତିରିଚ୍ଯତେ।।2.34।।
ଲୋକେ ତୁମର ଅମର କଳଙ୍କ କଥା କହିବେ; ଏବଂ ଯିଏ ସମ୍ମାନିତ, ସେ ପାଇଁ ଅପମାନ ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼।
ଭଯାଦ୍ରଣାଦୁପରତଂ ମଂସ୍ଯନ୍ତେ ତ୍ଵାଂ ମହାରଥାଃ। ଯେଷାଂ ଚ ତ୍ଵଂ ବହୁମତୋ ଭୂତ୍ଵା ଯାସ୍ଯସି ଲାଘଵମ୍।।2.35।।
ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଅଧିକ ମାନ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଭାବିବେ ତୁମେ ଭୟରୁ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ିଦେଲା। ଏଭଳି ତୁମେ ଅପମାନରେ ପଡ଼ିବ।
ଅଵାଚ୍ଯଵାଦାଂଶ୍ଚ ବହୂନ୍ ଵଦିଷ୍ଯନ୍ତି ତଵାହିତାଃ। ନିନ୍ଦନ୍ତସ୍ତଵ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍।।2.36।।
ତୁମର ଶତ୍ରୁମାନେ ତୁମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅନେକ ଅପମାନଜନକ କଥା କହିବେ, ତୁମର ଶକ୍ତିକୁ ନିନ୍ଦା କରିବେ; ଏଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ କ'ଣ ହେବ?
ହତୋ ଵା ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ସ୍ଵର୍ଗଂ ଜିତ୍ଵା ଵା ଭୋକ୍ଷ୍ଯସେ ମହୀମ୍। ତସ୍ମାଦୁତ୍ତିଷ୍ଠ କୌନ୍ତେଯ ଯୁଦ୍ଧାଯ କୃତନିଶ୍ଚଯଃ।।2.37।।
ଯଦି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବ, ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇବ; ଯଦି ଜିତିବ, ପୃଥିବୀର ଭୋଗ କରିବ। ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ହେ କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉଠ।
ସୁଖଦୁଃଖେ ସମେ କୃତ୍ଵା ଲାଭାଲାଭୌ ଜଯାଜଯୌ। ତତୋ ଯୁଦ୍ଧାଯ ଯୁଜ୍ଯସ୍ଵ ନୈଵଂ ପାପମଵାପ୍ସ୍ଯସି।।2.38।।
ସୁଖ-ଦୁଃଖ, ଲାଭ-ହାନି, ଜୟ-ପରାଜୟକୁ ସମାନ ଭାବି, ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଅ; ଏଭଳି କଲେ କୌଣସି ପାପ ହେବ ନାହିଁ।
ଏଷା ତେଽଭିହିତା ସାଂଖ୍ଯେ ବୁଦ୍ଧିର୍ଯୋଗେ ତ୍ଵିମାଂ ଶ୍ରୃଣୁ। ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଯୁକ୍ତୋ ଯଯା ପାର୍ଥ କର୍ମବନ୍ଧଂ ପ୍ରହାସ୍ଯସି।।2.39।।
ଏହି ବୁଦ୍ଧିକୁ ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କହିଲି; ଏବେ ଏହାକୁ ଅଭ୍ୟାସ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଶୁଣ। ଏହି ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଯୋଗ କଲେ, ହେ ପାର୍ଥ, କର୍ମର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ।
ନେହାଭିକ୍ରମନାଶୋଽସ୍ତି ପ୍ରତ୍ଯଵାଯୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ସ୍ଵଲ୍ପମପ୍ଯସ୍ଯ ଧର୍ମସ୍ଯ ତ୍ରାଯତେ ମହତୋ ଭଯାତ୍।।2.40।।
ଏହି ମାର୍ଗରେ କୌଣସି ଚେଷ୍ଟା ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ ନାହିଁ, କୌଣସି ଅପକାର ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଏହି ଧର୍ମର ଅଳ୍ପ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରେ।
ଵ୍ଯଵସାଯାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧିରେକେହ କୁରୁନନ୍ଦନ। ବହୁଶାଖା ହ୍ଯନନ୍ତାଶ୍ଚ ବୁଦ୍ଧଯୋଽଵ୍ଯଵସାଯିନାମ୍।।2.41।।
ଏଠାରେ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ଏକମାତ୍ର ନିଶ୍ଚିତ ବୁଦ୍ଧି ଥାଏ; ଯେଉଁମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଅନେକ ଶାଖା ଓ ଅନନ୍ତ।
ଯାମିମାଂ ପୁଷ୍ପିତାଂ ଵାଚଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତ୍ଯଵିପଶ୍ଚିତଃ। ଵେଦଵାଦରତାଃ ପାର୍ଥ ନାନ୍ଯଦସ୍ତୀତି ଵାଦିନଃ।।2.42।।
ଯେଉଁମାନେ ଅବିବେକୀ, ଏବଂ ବେଦର ଫୁଲ ଭଳି ଶବ୍ଦରେ ଆସକ୍ତ, ହେ ପାର୍ଥ, ସେମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ଏହା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। ସେମାନେ ଭୋଗ, ଏଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମନ ଲଗାନ୍ତି, ଅନେକ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, କର୍ମର ଫଳରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦେଉଥିବା ଆଶା କରନ୍ତି।
କାମାତ୍ମାନଃ ସ୍ଵର୍ଗପରା ଜନ୍ମକର୍ମଫଲପ୍ରଦାମ୍। କ୍ରିଯାଵିଶେଷବହୁଲାଂ ଭୋଗୈଶ୍ଵର୍ଯଗତିଂ ପ୍ରତି।।2.43।।
ସେମାନଙ୍କର ମନ ଭୋଗ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଲଗିଥାଏ, କର୍ମର ଫଳରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦେଉଥିବା ଆଶା କରନ୍ତି, ଅନେକ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଭୋଗ ଓ ଏଶ୍ୱର୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
ଭୋଗୈଶ୍ଵର୍ଯପ୍ରସକ୍ତାନାଂ ତଯାପହୃତଚେତସାମ୍। ଵ୍ଯଵସାଯାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧିଃ ସମାଧୌ ନ ଵିଧୀଯତେ।।2.44।।
ଯେମାନେ ଭୋଗ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଆସକ୍ତ, ଏହି ଆସକ୍ତିରେ ତାଙ୍କର ମନ ହରାଇଯାଏ, ସେମାନଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଧ୍ୟାନ ଓ ନିଶ୍ଚିତ ବୁଦ୍ଧି କେବେ ମନେ ନିବିଡ଼ ହୁଏନାହିଁ।
ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯଵିଷଯା ଵେଦା ନିସ୍ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯୋ ଭଵାର୍ଜୁନ। ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋ ନିତ୍ଯସତ୍ତ୍ଵସ୍ଥୋ ନିର୍ଯୋଗକ୍ଷେମ ଆତ୍ମଵାନ୍।।2.45।।
ବେଦ ତିନି ପ୍ରକାର ଗୁଣର ବିଷୟ ଦେଖାଏ; ହେ ଅର୍ଜୁନ, ତୁମେ ଏହି ତିନି ଗୁଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ଦୂରେ ରୁହ, ସଦା ଶୁଦ୍ଧତାରେ ଅଟୁଟ ରୁହ, ଲାଭ ଓ ରକ୍ଷା ନେଇ ଚିନ୍ତା କରନାହିଁ, ଏବଂ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରୁହ।
ଯାଵାନର୍ଥ ଉଦପାନେ ସର୍ଵତଃ ସଂପ୍ଲୁତୋଦକେ। ତାଵାନ୍ସର୍ଵେଷୁ ଵେଦେଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵିଜାନତଃ।।2.46।।
ଯେପରି ଚାରିପାଖରେ ପାଣିର ବଡ଼ ବନ୍ୟା ହେଲେ ଏକ ଛୋଟ କୁଆଁର ଦରକାର ରହେନାହିଁ, ତେଣୁ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ବେଦର ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହୋଇଯାଏ।
କର୍ମଣ୍ଯେଵାଧିକାରସ୍ତେ ମା ଫଲେଷୁ କଦାଚନ। ମା କର୍ମଫଲହେତୁର୍ଭୂର୍ମା ତେ ସଙ୍ଗୋଽସ୍ତ୍ଵକର୍ମଣି।।2.47।।
ତୁମର କର୍ମ କରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଫଳ ଉପରେ କେବେ ନୁହେଁ। କର୍ମର ଫଳକୁ ଆଶା କରନାହିଁ, ଏବଂ କର୍ମ ନ କରିବାରେ ଆସକ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
ଯୋଗସ୍ଥଃ କୁରୁ କର୍ମାଣି ସଙ୍ଗଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଧନଞ୍ଜଯ। ସିଦ୍ଧ୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯୋଃ ସମୋ ଭୂତ୍ଵା ସମତ୍ଵଂ ଯୋଗ ଉଚ୍ଯତେ।।2.48।।
ଯୋଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ି, ସଫଳତା ଓ ବିଫଳତାରେ ସମଭାବ ରଖି କର୍ମ କର, ହେ ଧନଞ୍ଜୟ। ସମତାକୁ ଯୋଗ ବୋଲାଯାଏ।
ଦୂରେଣ ହ୍ଯଵରଂ କର୍ମ ବୁଦ୍ଧିଯୋଗାଦ୍ଧନଞ୍ଜଯ। ବୁଦ୍ଧୌ ଶରଣମନ୍ଵିଚ୍ଛ କୃପଣାଃ ଫଲହେତଵଃ।।2.49।।
ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ବୁଦ୍ଧିଯୋଗ ତୁଳନାରେ ମାତ୍ର କର୍ମ ବହୁତ ନିମ୍ନ। ବୁଦ୍ଧିକୁ ଆଶ୍ରୟ କର, କାରଣ କର୍ମର ଫଳକୁ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକ ଦୁଃଖୀ।
ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତୋ ଜହାତୀହ ଉଭେ ସୁକୃତଦୁଷ୍କୃତେ। ତସ୍ମାଦ୍ଯୋଗାଯ ଯୁଜ୍ଯସ୍ଵ ଯୋଗଃ କର୍ମସୁ କୌଶଲମ୍।।2.50।।
ଯିଏ ବୁଦ୍ଧି ଯୋଗରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେ ଏଠାରେ ଭଲ ଓ ମନ୍ଦ କର୍ମ ଦୁହିଁକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ। ତେଣୁ ଯୋଗରେ ଲାଗିପଡ଼, କାରଣ କର୍ମରେ ଦକ୍ଷତା ହିଁ ଯୋଗ।
କର୍ମଜଂ ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତା ହି ଫଲଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମନୀଷିଣଃ। ଜନ୍ମବନ୍ଧଵିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ପଦଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯନାମଯମ୍।।2.51।।
ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କର୍ମର ଫଳ ଛାଡ଼ି, ଜନ୍ମ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ଦୂର ଏକ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଁଚନ୍ତି।
ଯଦା ତେ ମୋହକଲିଲଂ ବୁଦ୍ଧିର୍ଵ୍ଯତିତରିଷ୍ଯତି। ତଦା ଗନ୍ତାସି ନିର୍ଵେଦଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯସ୍ଯ ଶ୍ରୁତସ୍ଯ ଚ।।2.52।।
ଯେତେବେଳେ ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ମୋହର ଜଞ୍ଜାଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଯିବ, ସେତେବେଳେ ଶୁଣିବାକୁ ଯାହା ଅଛି କିମ୍ବା ଶୁଣିଛ, ସେସବୁ ଉପରେ ତୁମେ ଅସକ୍ତ ହେଉ।
ଶ୍ରୁତିଵିପ୍ରତିପନ୍ନା ତେ ଯଦା ସ୍ଥାସ୍ଯତି ନିଶ୍ଚଲା। ସମାଧାଵଚଲା ବୁଦ୍ଧିସ୍ତଦା ଯୋଗମଵାପ୍ସ୍ଯସି।।2.53।।
ଯେତେବେଳେ ଶୁଣିଥିବା କଥାରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିବା ତୁମ ବୁଦ୍ଧି ଧ୍ୟାନରେ ଅଡ଼ିଗ ଓ ଅଚଳ ହୋଇଯିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।