ଵକ୍ତ୍ରାଣି ତେ ତ୍ଵରମାଣା ଵିଶନ୍ତି ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲାନି ଭଯାନକାନି। କେଚିଦ୍ଵିଲଗ୍ନା ଦଶନାନ୍ତରେଷୁ ସଂଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଚୂର୍ଣିତୈରୁତ୍ତମାଙ୍ଗୈଃ।।11.27।।
ସେମାନେ ତୁମ ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଥିବା ମୁହଁକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି; କିଛି ମାନେ ତୁମ ଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଅଟକି, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି।
ଯଥା ନଦୀନାଂ ବହଵୋଽମ୍ବୁଵେଗାଃ ସମୁଦ୍ରମେଵାଭିମୁଖାଃ ଦ୍ରଵନ୍ତି। ତଥା ତଵାମୀ ନରଲୋକଵୀରା ଵିଶନ୍ତି ଵକ୍ତ୍ରାଣ୍ଯଭିଵିଜ୍ଵଲନ୍ତି।।11.28।।
ଯେପରି ଅନେକ ନଦୀର ତୀବ୍ର ଧାରା ସମୁଦ୍ରକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ବହିଯାଏ, ସେପରି ମାନବ ଲୋକର ବୀରମାନେ ତୁମର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁହଁକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି।
ଯଥା ପ୍ରଦୀପ୍ତଂ ଜ୍ଵଲନଂ ପତଙ୍ଗା ଵିଶନ୍ତି ନାଶାଯ ସମୃଦ୍ଧଵେଗାଃ। ତଥୈଵ ନାଶାଯ ଵିଶନ୍ତି ଲୋକା ସ୍ତଵାପି ଵକ୍ତ୍ରାଣି ସମୃଦ୍ଧଵେଗାଃ।।11.29।।
ଯେପରି ପୋଡ଼ୁଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ପତଙ୍ଗାମାନେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ନାଶ ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ଲୋକ ତୁମ ମୁହଁକୁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି।
ଲେଲିହ୍ଯସେ ଗ୍ରସମାନଃ ସମନ୍ତା ଲ୍ଲୋକାନ୍ସମଗ୍ରାନ୍ଵଦନୈର୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଭିଃ। ତେଜୋଭିରାପୂର୍ଯ ଜଗତ୍ସମଗ୍ରଂ ଭାସସ୍ତଵୋଗ୍ରାଃ ପ୍ରତପନ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋ।।11.30।।
ତୁମେ ଚାରିପାଖରୁ ତୁମ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁହଁରେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଗିଲି ନେଉଛ; ତୁମର ତେଜରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି, ତୁମ ଭୟଙ୍କର କିରଣ ବିଶ୍ୱକୁ ତପାଇ ଦେଉଛି, ହେ ବିଷ୍ଣୁ।
ଆଖ୍ଯାହି ମେ କୋ ଭଵାନୁଗ୍ରରୂପୋ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ଦେଵଵର ପ୍ରସୀଦ। ଵିଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ଭଵନ୍ତମାଦ୍ଯଂ ନ ହି ପ୍ରଜାନାମି ତଵ ପ୍ରଵୃତ୍ତିମ୍।।11.31।।
ତୁମେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ କିଏ? ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ଦୟା କର। ମୁଁ ତୁମ ମୂଳ ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝିପାରୁନି।
ଶ୍ରୀ ଭଗଵାନୁଵାଚ କାଲୋଽସ୍ମି ଲୋକକ୍ଷଯକୃତ୍ପ୍ରଵୃଦ୍ଧୋ ଲୋକାନ୍ସମାହର୍ତୁମିହ ପ୍ରଵୃତ୍ତଃ। ଋତେଽପି ତ୍ଵାଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵେ ଯେଽଵସ୍ଥିତାଃ ପ୍ରତ୍ଯନୀକେଷୁ ଯୋଧାଃ।।11.32।।
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ମୁଁ ସମୟ, ବିଶ୍ୱକୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ବଡ଼ ବିନାଶକ; ଏଠାରେ ଏହି ଲୋକମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଆସିଛି। ତୁମେ ନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ବିପକ୍ଷରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ଅବଶ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବେ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମୁତ୍ତିଷ୍ଠ ଯଶୋ ଲଭସ୍ଵ ଜିତ୍ଵା ଶତ୍ରୂନ୍ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ରାଜ୍ଯଂ ସମୃଦ୍ଧମ୍। ମଯୈଵୈତେ ନିହତାଃ ପୂର୍ଵମେଵ ନିମିତ୍ତମାତ୍ରଂ ଭଵ ସଵ୍ଯସାଚିନ୍।।11.33।।
ସେଥିପାଇଁ ଉଠ, ଯଶ ଲଭ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜିତି, ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କର। ଏମାନେ ପୂର୍ବରୁ ମୋ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇଛନ୍ତି; ତୁମେ କେବଳ ଉପକରଣ ହେଉ, ହେ ଅର୍ଜୁନ।
ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ଭୀଷ୍ମଂ ଚ ଜଯଦ୍ରଥଂ ଚ କର୍ଣଂ ତଥାଽନ୍ଯାନପି ଯୋଧଵୀରାନ୍। ମଯା ହତାଂସ୍ତ୍ଵଂ ଜହି ମା ଵ୍ଯଥିଷ୍ଠା ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଜେତାସି ରଣେ ସପତ୍ନାନ୍।।11.34।।
ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ, ଜୟଦ୍ରଥ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ବୀର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ—ମୋ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ହତ—ତୁମେ ମାତ୍ର ମାର; ଭୟ କରିନାହ, ଯୁଦ୍ଧ କର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜିତିବ।
ସଞ୍ଜଯ ଉଵାଚ ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ କେଶଵସ୍ଯ କୃତାଞ୍ଜଲିର୍ଵେପମାନଃ କିରୀଟୀ। ନମସ୍କୃତ୍ଵା ଭୂଯ ଏଵାହ କୃଷ୍ଣଂ ସଗଦ୍ଗଦଂ ଭୀତଭୀତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ।।11.35।।
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: କେଶବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, କିରିଟି ଅର୍ଜୁନ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ହାତ ଯୋଡି ନମସ୍କାର କଲେ, ପୁଣିପୁଣି ଭୟଭୀତ ଭାବେ ଗଳା ଅଟକି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ ସ୍ଥାନେ ହୃଷୀକେଶ ତଵ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ଯା ଜଗତ୍ ପ୍ରହୃଷ୍ଯତ୍ଯନୁରଜ୍ଯତେ ଚ। ରକ୍ଷାଂସି ଭୀତାନି ଦିଶୋ ଦ୍ରଵନ୍ତି ସର୍ଵେ ନମସ୍ଯନ୍ତି ଚ ସିଦ୍ଧସଙ୍ଘାଃ।।11.36।।
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ହେ ହୃଷୀକେଶ, ତୁମର କୀର୍ତ୍ତିରେ ବିଶ୍ୱ ଉଲ୍ଲାସିତ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ; ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଯାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧମାନେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି।
କସ୍ମାଚ୍ଚ ତେ ନ ନମେରନ୍ମହାତ୍ମନ୍ ଗରୀଯସେ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽପ୍ଯାଦିକର୍ତ୍ରେ। ଅନନ୍ତ ଦେଵେଶ ଜଗନ୍ନିଵାସ ତ୍ଵମକ୍ଷରଂ ସଦସତ୍ତତ୍ପରଂ ଯତ୍।।11.37।।
ହେ ମହାତ୍ମା, ଆପଣ ଏତେ ଉଚ୍ଚ, ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼, ଆପଣ ଅନନ୍ତ, ଦେବମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ। ଆପଣ ଅବିନାଶୀ, ଥିବା ଓ ନଥିବା ଦୁଇଟିରୁ ଉପରେ, ସେହି ପରମ ଆପଣ। ଏମିତି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବାକୁ କିଏ ଅପରାଧ କରିବ?
ତ୍ଵମାଦିଦେଵଃ ପୁରୁଷଃ ପୁରାଣ ସ୍ତ୍ଵମସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ପରଂ ନିଧାନମ୍। ଵେତ୍ତାସି ଵେଦ୍ଯଂ ଚ ପରଂ ଚ ଧାମ ତ୍ଵଯା ତତଂ ଵିଶ୍ଵମନନ୍ତରୂପ।।11.38।।
ଆପଣ ଆଦି ଦେବ, ପୁରୁଣା ପୁରୁଷ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ। ଆପଣ ସବୁ କିଛି ଜାଣିଥିବା, ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିବାସ। ଅନନ୍ତ ରୂପରେ ଆପଣ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଭରି ରହିଛନ୍ତି।
ଵାଯୁର୍ଯମୋଽଗ୍ନିର୍ଵରୁଣଃ ଶଶାଙ୍କଃ ପ୍ରଜାପତିସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରପିତାମହଶ୍ଚ। ନମୋ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ସହସ୍ରକୃତ୍ଵଃ ପୁନଶ୍ଚ ଭୂଯୋଽପି ନମୋ ନମସ୍ତେ।।11.39।।
ଆପଣ ବାୟୁ, ଯମ, ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ, ଚନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରଜାପତି ଏବଂ ପ୍ରପିତାମହ। ଆପଣଙ୍କୁ ହଜାର ଥର ନମସ୍କାର, ପୁନି ପୁନି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ନମଃ ପୁରସ୍ତାଦଥ ପୃଷ୍ଠତସ୍ତେ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵତ ଏଵ ସର୍ଵ। ଅନନ୍ତଵୀର୍ଯାମିତଵିକ୍ରମସ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଂ ସମାପ୍ନୋଷି ତତୋଽସି ସର୍ଵଃ।।11.40।।
ଆଗରୁ ଓ ପଛରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣ ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ଅପରିମିତ ପ୍ରଭାବର ଧାରକ। ଆପଣ ସମସ୍ତ କିଛିକୁ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଆପଣ ସମସ୍ତ।
ସଖେତି ମତ୍ଵା ପ୍ରସଭଂ ଯଦୁକ୍ତଂ ହେ କୃଷ୍ଣ ହେ ଯାଦଵ ହେ ସଖେତି। ଅଜାନତା ମହିମାନଂ ତଵେଦଂ ମଯା ପ୍ରମାଦାତ୍ପ୍ରଣଯେନ ଵାପି।।11.41।।
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁ ଭାବି, 'ହେ କୃଷ୍ଣ, ହେ ଯାଦବ, ହେ ବନ୍ଧୁ' ଭଳି ଯାହା କିଛି ଅସାବଧାନ ଭାବରେ କହିଥିଲି, ଆପଣଙ୍କର ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ଜାଣିନଥିଲି, ଅବିବେକ କିମ୍ବା ସ୍ନେହରେ କହିଥିଲି।
ଯଚ୍ଚାଵହାସାର୍ଥମସତ୍କୃତୋଽସି ଵିହାରଶଯ୍ଯାସନଭୋଜନେଷୁ। ଏକୋଽଥଵାପ୍ଯଚ୍ଯୁତ ତତ୍ସମକ୍ଷଂ ତତ୍କ୍ଷାମଯେ ତ୍ଵାମହମପ୍ରମେଯମ୍।।11.42।।
ଖେଳ, ବିଶ୍ରାମ, ବସିବା, ଖାଇବା ବେଳେ, ଏକା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ମଜା କରି କିମ୍ବା ଅସମ୍ମାନ କରିଥିଲି, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଏହି ସବୁ ଅପରାଧ ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଖ୍ଷମା ଚାହେଁ, ହେ ଅପରିମିତ।
ପିତାସି ଲୋକସ୍ଯ ଚରାଚରସ୍ଯ ତ୍ଵମସ୍ଯ ପୂଜ୍ଯଶ୍ଚ ଗୁରୁର୍ଗରୀଯାନ୍। ନ ତ୍ଵତ୍ସମୋଽସ୍ତ୍ଯଭ୍ଯଧିକଃ କୁତୋଽନ୍ଯୋ ଲୋକତ୍ରଯେଽପ୍ଯପ୍ରତିମପ୍ରଭାଵ।।11.43।।
ଆପଣ ଚଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଲୋକର ପିତା, ପୂଜ୍ୟ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁରୁ। ଆପଣ ସମାନ କିଏ ନାହିଁ, ତେଣୁ ତିନି ଲୋକରେ ଆପଣଠାରୁ ବଡ଼ କିଏ ହେବ? ଆପଣ ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭାବର ଧାରକ।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଣମ୍ଯ ପ୍ରଣିଧାଯ କାଯଂ ପ୍ରସାଦଯେ ତ୍ଵାମହମୀଶମୀଡ୍ଯମ୍। ପିତେଵ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ସଖେଵ ସଖ୍ଯୁଃ ପ୍ରିଯଃ ପ୍ରିଯାଯାର୍ହସି ଦେଵ ସୋଢୁମ୍।।11.44।।
ଏହିପରି, ମୁଁ ଶରୀରକୁ ଅବନମ୍ର କରି, ଆପଣଙ୍କୁ କୃପା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ। ଯେପରିକି ପିତା ପୁଅକୁ, ବନ୍ଧୁ ବନ୍ଧୁକୁ, ପ୍ରିୟ ଜଣେ ପ୍ରିୟାକୁ ଖମା କରେ, ସେହିପରି ଆପଣ ମୋତେ ଖମା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵଂ ହୃଷିତୋଽସ୍ମି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଯେନ ଚ ପ୍ରଵ୍ଯଥିତଂ ମନୋ ମେ। ତଦେଵ ମେ ଦର୍ଶଯ ଦେଵ ରୂପଂ ପ୍ରସୀଦ ଦେଵେଶ ଜଗନ୍ନିଵାସ।।11.45।।
ଅପୂର୍ବ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଁ ମୁଁ ଖୁସି ହେଇଛି, କିନ୍ତୁ ମୋ ମନ ଭୟରେ ବିନ୍ଦାସ୍ତ। ହେ ଦେବ, ଆପଣଙ୍କର ସେହି ରୂପକୁ ଦେଖାନ୍ତୁ, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ହେ ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ, ଦୟା କରନ୍ତୁ।
କିରୀଟିନଂ ଗଦିନଂ ଚକ୍ରହସ୍ତ ମିଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମହଂ ତଥୈଵ। ତେନୈଵ ରୂପେଣ ଚତୁର୍ଭୁଜେନ ସହସ୍ରବାହୋ ଭଵ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେ।।11.46।।
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଦେଖିଥିଲି, ମୁକୁଟ, ଗଦା, ଚକ୍ର ଧରିଥିବା ଚାରି ହାତର ରୂପରେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ। ହେ ହଜାର ହାତିଆ, ହେ ବିଶ୍ୱର ରୂପ, ସେହି ଆକାରରେ ଦେଖାନ୍ତୁ।
ଶ୍ରୀ ଭଗଵାନୁଵାଚ ମଯା ପ୍ରସନ୍ନେନ ତଵାର୍ଜୁନେଦଂ ରୂପଂ ପରଂ ଦର୍ଶିତମାତ୍ମଯୋଗାତ୍। ତେଜୋମଯଂ ଵିଶ୍ଵମନନ୍ତମାଦ୍ଯଂ ଯନ୍ମେ ତ୍ଵଦନ୍ଯେନ ନ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵମ୍।।11.47।।
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ହେ ଅର୍ଜୁନ, ତୋତେ ଉପରେ କୃପା କରି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପ ଦେଖାଇଛି, ଯାହା ମୋର ନିଜ ଶକ୍ତିରେ, ତେଜସ୍ୱୀ, ବିଶ୍ୱର, ଅନନ୍ତ ଓ ଆଦି ରୂପ, ଯାହା ଆପଣ ଛଡ଼ା କେହି ଆଗରୁ ଦେଖିନାହିଁ।
ନ ଵେଦଯଜ୍ଞାଧ୍ଯଯନୈର୍ନ ଦାନୈ ର୍ନ ଚ କ୍ରିଯାଭିର୍ନ ତପୋଭିରୁଗ୍ରୈଃ। ଏଵଂରୂପଃ ଶକ୍ଯ ଅହଂ ନୃଲୋକେ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତ୍ଵଦନ୍ଯେନ କୁରୁପ୍ରଵୀର।।11.48।।
ବେଦ ପଠିବା, ଯଜ୍ଞ କରିବା, ଦାନ କିମ୍ବା କୌଣସି କ୍ରିୟା, କିମ୍ବା କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିବା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ରୂପରେ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ଆପଣ ଛଡ଼ା କେହି ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ, ହେ କୁରୁମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ମା ତେ ଵ୍ଯଥା ମା ଚ ଵିମୂଢଭାଵୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୂପଂ ଘୋରମୀଦୃଙ୍ମମେଦମ୍। ଵ୍ଯପେତଭୀଃ ପ୍ରୀତମନାଃ ପୁନସ୍ତ୍ଵଂ ତଦେଵ ମେ ରୂପମିଦଂ ପ୍ରପଶ୍ଯ।।11.49।।
ମୋର ଏହି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଦେଖି ତୁମେ ଭୟ କିମ୍ବା ଅସ୍ଥିରତା ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଭୟ ଦୂର କରି, ମନ ଖୁସି କରି, ମୋର ସେହି ରୂପକୁ ପୁନି ଦେଖ।
ସଞ୍ଜଯ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯର୍ଜୁନଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ତଥୋକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵକଂ ରୂପଂ ଦର୍ଶଯାମାସ ଭୂଯଃ। ଆଶ୍ଵାସଯାମାସ ଚ ଭୀତମେନଂ ଭୂତ୍ଵା ପୁନଃ ସୌମ୍ଯଵପୁର୍ମହାତ୍ମା।।11.50।।
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ଏପରି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହି, ବାସୁଦେବ ନିଜ ରୂପକୁ ପୁନି ଦେଖାଇଲେ। ମହାତ୍ମା ନିଜ ଶାନ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଭୟଭିତ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵେଦଂ ମାନୁଷଂ ରୂପଂ ତଵସୌମ୍ଯଂ ଜନାର୍ଦନ। ଇଦାନୀମସ୍ମି ସଂଵୃତ୍ତଃ ସଚେତାଃ ପ୍ରକୃତିଂ ଗତଃ।।11.51।।
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଆପଣଙ୍କର ମାନବ ଓ ଶାନ୍ତ ରୂପ ଦେଖି, ମୁଁ ଏବେ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି, ମୋର ମନ ପ୍ରକୃତିକୁ ଫେରିଛି।
ଶ୍ରୀ ଭଗଵାନୁଵାଚ ସୁଦୁର୍ଦର୍ଶମିଦଂ ରୂପଂ ଦୃଷ୍ଟଵାନସି ଯନ୍ମମ। ଦେଵା ଅପ୍ଯସ୍ଯ ରୂପସ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ଦର୍ଶନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ।।11.52।।
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ତୁମେ ମୋର ଏହି ରୂପ ଦେଖିଛ, ଯାହା ଦେଖିବା ଅତି କଷ୍ଟ। ଦେବମାନେ ସଦା ଏହି ରୂପକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ନାହଂ ଵେଦୈର୍ନ ତପସା ନ ଦାନେନ ନ ଚେଜ୍ଯଯା। ଶକ୍ଯ ଏଵଂଵିଧୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦୃଷ୍ଟଵାନସି ମାଂ ଯଥା।।11.53।।
ବେଦ, ତପସ୍ୟା, ଦାନ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହିପରି ଦେଖିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଯେପରି ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିଛ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵନନ୍ଯଯା ଶକ୍ଯମହମେଵଂଵିଧୋଽର୍ଜୁନ। ଜ୍ଞାତୁଂ ଦୃଷ୍ଟୁଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵେନ ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁଂ ଚ ପରଂତପ।।11.54।।
କିନ୍ତୁ ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର, ହେ ଅର୍ଜୁନ, ମୁଁ ଏହି ରୂପରେ ସତ୍ୟରେ ଜାଣିବା, ଦେଖିବା ଏବଂ ମୋରେ ଲୀନ ହେବା ସମ୍ଭବ, ହେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜଳାଇବା।
ମତ୍କର୍ମକୃନ୍ମତ୍ପରମୋ ମଦ୍ଭକ୍ତଃ ସଙ୍ଗଵର୍ଜିତଃ। ନିର୍ଵୈରଃ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଯଃ ସ ମାମେତି ପାଣ୍ଡଵ।।11.55।।
ଯେଉଁଠି ମୋ ପାଇଁ କାମ କରେ, ମୋତେ ସର୍ବୋପରି ଭାବେ ମାନେ, ମୋତେ ଭକ୍ତି କରେ, ସଂଗରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ ନଥାଏ—ହେ ପାଣ୍ଡବ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସେ।
ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚଏଵଂ ସତତଯୁକ୍ତା ଯେ ଭକ୍ତାସ୍ତ୍ଵାଂ ପର୍ଯୁପାସତେ।ଯେଚାପ୍ଯକ୍ଷରମଵ୍ଯକ୍ତଂ ତେଷାଂ କେ ଯୋଗଵିତ୍ତମାଃ।।12.1।।
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ଯେମାନେ ସଦା ଏକାଗ୍ର ଭାବେ ତୁମକୁ ଭଜନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନେ ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଆତ୍ମାକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି—ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀ?