ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ଜୀବର ମୂଳ ମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତିର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ମୁଁ ଅର୍ଜୁନ। ଚଳାୟମାନ କିମ୍ବା ଅଚଳ, କୌଣସି ଜୀବ ମୋ ବିନା ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିପାରିବ ନାହିଁ। ମୋର ଦିବ୍ୟ ଆବିର୍ଭାବ ଅନେକ, ତାହାର ଶେଷ ନାହିଁ; ଯେଉଁ କିଛି ମୁଁ କହିଛି, ସେ ସମସ୍ତ ମହିମାର କେବଳ ଏକ ଅନ୍ଶ। ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀ, ଶକ୍ତି, ରୂପ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ମହିମା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ସେମାନେ ମୋ ଚମକର ଏକ ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏତେ ବିସ୍ତୃତ ଜ୍ଞାନର ଆବଶ୍ୟକତା କ’ଣ? ମୋର କେବଳ ଏକ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଧାରଣ କରୁଛି।” ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ କଥା କହିଛନ୍ତି; ଏହି ଜ୍ଞାନ ମୋର ଭ୍ରମକୁ ଦୂର କରିଛି। ଆପଣଙ୍କୁ ଆମେଶା ଦିବ୍ୟ ମହିମା, ଜୀବର ଉତ୍ପତି ଓ ନାଶ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅବିନାଶୀ ମହାତ୍ମା ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛି। ଆପଣ ଯେପରି ନିଜେ ଦେଖାଇଛନ୍ତି, ତାହା ଠିକ୍। ତଥାପି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ। ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ମନେ କରନ୍ତି, ତେବେ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ଅବିନାଶୀ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖାନ୍ତୁ।” ତେବେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ପାର୍ଥ, ମୋ ଶତ-ଶତ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖ, ଏହି ରୂପ ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଓ ଆକୃତିର, ଦିବ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି। ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମାରୁତ ଏବଂ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ, ଯାହା କେବେ ଦେଖିନଥିଲା। ଏଠି ଏକ ସ୍ଥାନରେ, ଚଳାୟମାନ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମୋ ଶରୀରରେ ଏକାଠା ହୋଇଛି; ଯେଉଁଠି ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ, ଦେଖ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ମୋତେ ଦେଖିପାରିବ ନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛି, ମୋର ଦିବ୍ୟ ଯୋଗ ଦେଖ।” ଏହିପରି କହି ସଂଜୟ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ହରି, ମହାଯୋଗେଶ୍ୱର କୃଷ୍ଣ, ତାପରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ। ଏହି ରୂପରେ ଅନେକ ମୁହଁ, ଚକ୍ଷୁ, ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ, ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣ, ଉପରି ଉଠିଥିବା ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ଥିଲା। ଦିବ୍ୟ ମାଲା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିଲେ, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ ଥିବା ଅନନ୍ତ ଦେବତା। ଯଦି ଏକାଠି ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରେ ଉଦୟ ହେଉଥିଲେ, ତାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଏହି ମହାତ୍ମାର ଚମକ ସମାନ ହେଇପାରିଥିଲା। ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଦେଖିଲେ, ଅନେକ ଅଂଶରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଏକାଠି ହୋଇଛି। ତାପରେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରି, ତାଙ୍କର କେଶ ଦଣ୍ଡ ହୋଇ ଉଠିଗଲା, ଧନଞ୍ଜୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ, ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ— “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶରୀରରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଏବଂ ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଜୀବ ଦେଖୁଛି; ପଦ୍ମରେ ବସିଥିବା ବ୍ରହ୍ମା, ଋଷିମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ସର୍ପମାନେ ଦେଖୁଛି। ଅନେକ ହାତ, ପେଟ, ମୁହଁ ଓ ଚକ୍ଷୁ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅନେକ ଆକୃତିରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି; ଆପଣଙ୍କର ନ ଶେଷ, ନ ମଧ୍ୟ, ନ ଆରମ୍ଭ ଦେଖୁଛି, ହେ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ବିଶ୍ୱରୂପ! ଆପଣ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧି, ଗଦା ଓ ଚକ୍ର ଧରି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚମକୁଛନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଦେଖିବା ଅତି କଷ୍ଟ, ଆପଣ ଅଗ୍ନି ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଅପରିମିତ। ଆପଣ ଅବିନାଶୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଯୋଗ୍ୟ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ, ନିର୍ବିକାର ନୀତିର ରକ୍ଷକ, ନିତ୍ୟ ପୁରୁଷ, ମୁଁ ଏହି ଭାବରେ ମନେ କରେ। ଆପଣ ନିଜ ଚମକରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଜଳାଇ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟର ଅଂଶ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗ, କେବଳ ଆପଣ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଛି; ଆପଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଦେଖି ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; କିଛି ହାତ ଜୋଡି ଭୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; 'ଶାନ୍ତି' ବୋଲି ଅନେକ ମହା ଋଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଅପରିମାଣ ଷ୍ଟୁତି କରନ୍ତି। ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱଦେବ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମାରୁତ, ପିତୃ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଅସୁର, ସିଦ୍ଧମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ଏହି ବିଶାଳ ରୂପ, ଅନେକ ମୁହଁ ଓ ଚକ୍ଷୁ, ଅନେକ ହାତ, ଥାଇ, ପା, ପେଟ, ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଦେଖି ଲୋକମାନେ ଭୟଭୀତ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ। ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଆପଣ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁ ଚମକୁଛନ୍ତି, ଏକାଠି ଅନେକ ରଙ୍ଗରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଓ ତୀବ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଦେଖି ମୋର ମନ ଭୟରେ ଭରିଯାଇଛି; ମୁଁ ଅସ୍ଥିର ଓ ଶାନ୍ତି ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଓ ବିନାଶ ଅଗ୍ନିପରି ମୁହଁ ଦେଖି ମୁଁ ଦିଗ ଜାଣିପାରିବି ନାହିଁ, ଶାନ୍ତି ମିଳିଲା ନାହିଁ; ଦୟା କରନ୍ତୁ, ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ବିଶ୍ୱର ଆଶ୍ରୟ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ, ଅନେକ ରାଜା, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ଆମ ଦଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ସମସ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତବହଳ ମୁହଁରେ ଦୃତ ଗତିରେ ଯାଉଛନ୍ତି; କିଛି ଆପଣଙ୍କ ଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଫସି ମୁଣ୍ଡ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି। ସମସ୍ତ ମାନବ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଦୃତ ଗତିରେ ଆପଣଙ୍କ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁହଁରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି, ଯେପରି ତୀବ୍ର ନଦୀମାନେ ସାଗରକୁ ଯାଉଥିବା ପରି। ଯେପରି ପୋକାମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ଦୃତ ଗତିରେ ନଶ୍ଟ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ପରି, ଏହି ଲୋକମାନେ ଆପଣଙ୍କ ମୁହଁରେ ନଶ୍ଟ ହେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଆପଣ ଆଗ୍ନିମୁଖରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଚାଟି ଭକ୍ଷଣ କରୁଛନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ଚମକରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭରିଯାଇଛି, ଆପଣଙ୍କ ତୀବ୍ର କିରଣରେ ଏହା ଜଳିଯାଇଛି, ହେ ବିଷ୍ଣୁ। “ଏହି ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ଆପଣ କିଏ? ନମସ୍କାର! ଦୟା କରନ୍ତୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ମୂଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝିପାରିଲି ନାହିଁ।” ତେବେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ମୁଁ କାଳ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ନାଶ କରିବାକୁ ଉପସ୍ଥିତ; ଏହି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତୁମେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହେଇଯିବେ।