श्रीकृष्ण अर्जुनाला म्हणाले, “गुडाकेश, या एका स्थळी माझ्या देहात संपूर्ण चराचर विश्व, जे काही तू पाहू इच्छितोस, ते सर्व एकत्रितपणे पाहा.” पण मग ते पुढे म्हणाले, “तुला तुझ्या या डोळ्यांनी माझे खरे स्वरूप पाहता येणार नाही; म्हणून मी तुला दिव्यदृष्टी देतो—माझ्या अद्भुत योगशक्तीचे दर्शन घे.” तेव्हा संजयाने सांगितले, “राजन्, असे म्हणून योगेश्वर हरिने पार्थाला आपले परम दिव्य रूप दर्शविले.” त्या रूपात असंख्य मुख व डोळे, अनेक अद्भुत दृश्ये, दिव्य अलंकारांनी सुशोभित, आणि असंख्य दिव्य शस्त्रांनी सज्ज असा श्रीकृष्ण प्रकट झाला. त्यांच्या अंगावर दिव्य हार, वस्त्रे, दिव्य गंध, आणि चहुबाजूंनी आश्चर्यकारक तेज होता. तो अनंत, सर्वदिशांनी पाहणारा, अद्वितीय परमेश्वर होता. त्या तेजाचा वर्णन करताना संजय म्हणतो, “जर एकाच वेळी हजार सूर्यांचे तेज आकाशात प्रकट झाले असते, तरीही त्या महान आत्म्याच्या तेजाशी ते तुळनेने फिके पडले असते.” त्या परमेश्वराच्या देहात पांडुपुत्र अर्जुनाने सर्व विश्वाचे विभाग, एकत्रितपणे पाहिले. हे अद्भुत दृश्य पाहून अर्जुनाचा रोमांच उभा राहिला, तो विस्मयाने भारावून गेला. त्याने देवाला वंदन केले, हात जोडले आणि म्हणाला, “हे भगवन्, मी तुझ्या दिव्य देहात सर्व देव, विविध जीवसमूह, कमलावर बसलेला ब्रह्मा, ऋषी, आणि सर्व नाग पाहतो. मी तुला असंख्य बाहू, उदर, मुख, डोळ्यांसह सर्वत्र पाहतो. तुझ्या या अनंत रूपाला ना शेवट, ना मध्य, ना आरंभ दिसतो. “तुला मुकुट, गदा, चक्र धारण केलेले मी पाहतो; सर्वत्र तेजाने झगमगणारे, अग्नि व सूर्याप्रमाणे प्रखर, अनंत स्वरूपाचे. तू अविनाशी, सर्वोच्च जाणण्यासारखा, या विश्वाचा अंतिम आश्रय, सनातन धर्माचा रक्षक, आणि सनातन पुरुष आहेस—असे मी मानतो. “तुझ्या तेजाने संपूर्ण विश्व जळून निघत आहे. आकाश, पृथ्वी आणि सर्व दिशा तुझ्याने व्यापल्या गेल्या आहेत. तुझे हे अद्भुत, भयप्रद रूप पाहून तीनही लोक भयभीत झाले आहेत. देवांचे समुदाय तुझ्यात प्रवेश करतात; काही भीतीने हात जोडून तुझी स्तुती करतात. ‘शांती! शांती!’ असे म्हणत ऋषी व सिद्धगण तुला स्तोत्रांनी गौरवितात. “रुद्र, आदित्य, वसु, साध्य, विश्वेदेव, अश्विनी कुमार, मरुत, पितर, गंधर्व, यक्ष, असुर, सिद्ध—सर्वजण तुझ्याकडे विस्मयाने पाहतात. तुझे हे विशाल, असंख्य मुख व डोळ्यांचे, असंख्य बाहू, उरू, पाय, उदर, भयंकर दाढांनी युक्त रूप पाहून लोक भयभीत झाले आहेत, आणि मीसुद्धा. “हे विष्णो, तुझे आकाशाला भिडणारे, तेजाने झगमगणारे, रंगीबेरंगी, उघडी तोंडे, प्रखर डोळे पाहून माझे मन डळमळते, मला न स्थैर्य मिळते, ना शांती. तुझे हे भयंकर, दाढांनी युक्त तोंड पाहून मी दिशाही ओळखू शकत नाही; मी व्याकुळ झालो आहे—करुणा कर, हे देवाधिदेव, विश्वाचे आश्रयस्थान. “धृतराष्ट्राचे सर्व पुत्र, राजांच्या सैन्यांसह, भीष्म, द्रोण, कर्ण, आणि आमचेही श्रेष्ठ वीर तुझ्या या भयंकर तोंडात धावत आहेत; काहीजण तुझ्या दाढांमध्ये अडकलेले, त्यांच्या शिरांचा चुरा झालेला मी पाहतो. जसे जलप्रवाह वेगाने समुद्राकडे धावतात, तसे हे मानवजातीचे वीर तुझ्या ज्वलंत तोंडात प्रवेश करतात. जसे पतंग दिव्याच्या ज्वाळेत झटकन जाऊन नष्ट होतात, तसे हे लोक तुझ्या तोंडात धावत आहेत. “तुझे ज्वलंत तोंड सर्व दिशांनी विश्वाचा भक्षण करत आहे; तुझ्या प्रखर किरणांनी संपूर्ण विश्व जळून निघत आहे, हे विष्णो. हे भयंकर रूप धारण करणाऱ्या, तू कोण आहेस? मी तुला वंदन करतो, कृपा कर. तुझे खरे स्वरूप जाणून घ्यायचे आहे, कारण तुझ्या हेतूचे मला आकलन होत नाही.” श्रीभगवान म्हणाले, “मी काळ आहे, लोकांचा महान संहारक. या सर्वांचा विनाश करण्यासाठी मी प्रकट झालो आहे; तुझ्या अनुपस्थितीतही, समोरच्या सैन्यातील हे सर्व योद्धे नष्ट होतील. म्हणून उठ, कीर्ती मिळव, शत्रू जिंक, आणि समृद्ध राज्य भोग. हे सर्व माझ्याच हातून आधीच मारले गेले आहेत; तू फक्त निमित्तमात्र आहेस, धनुर्धर. “द्रोण, भीष्म, जयद्रथ, कर्ण आणि इतर वीर माझ्याद्वारे आधीच मारले गेले आहेत—त्यांना तू ठार कर; संकोच करू नकोस. लढ, आणि युद्धात तू शत्रूंवर विजय मिळवशील.” संजय म्हणतो, “केशवाचे हे वचन ऐकून अर्जुनाने मुकुट घालून, हात जोडून, थरथरत, पुन्हा पुन्हा वाकून, कंठ दाटून, भीतीने भरलेल्या स्वरात कृष्णाला संबोधले.” अर्जुन म्हणाला, “हे हृषीकेश, तुझ्या स्तुतीने जग आनंदित होते, राक्षस भयभीत होऊन सर्वत्र पळतात, आणि सिद्धगण तुला वंदन करतात. आणि का करू नयेत? कारण तूच ब्रह्माहूनही महान, आदिपुरुष, अनंत, देवाधिदेव, विश्वाचे आश्रय, अविनाशी, सत-असत आणि त्याहूनही परे आहेस. “तू आदिदेव, प्राचीन पुरुष, या विश्वाचा सर्वोच्च आश्रय, ज्ञाता, ज्ञेय, आणि परम धाम आहेस; तुझ्याच रूपांनी सर्व विश्व व्यापले आहे. तू वायू, यम, अग्नि, वरुण, चंद्र, प्रजापती आणि पितामह आहेस. हजारो वेळा तुला नमस्कार! पुन्हा पुन्हा तुला नमस्कार! “सर्व बाजूंनी, पुढे-मागे, प्रत्येक दिशेने तुला नमस्कार; तू अनंत सामर्थ्याचा आणि अमाप पराक्रमाचा आहेस; तू सर्वकाही व्यापतोस म्हणून सर्वकाही आहेस. “मित्र म्हणून, ‘हे कृष्णा, हे यादव, हे मित्रा’ असे मी जे काही अविवेकाने किंवा स्नेहाने म्हटले, तुझ्या या महानतेची कल्पना नसताना, तसेच खेळताना, विश्रांती घेताना, बसताना, जेवतांना, एकांतात वा इतरांसमोर, मी जे काही अनादराने वागलो, त्याबद्दल, हे अच्युत, मी तुझी क्षमा मागतो. “तू या जगाचा पिता आहेस—चराचराचा; तूच पूजनीय आणि महान गुरू आहेस. तुझ्या समान कोणीच नाही, तर तुझ्याहून श्रेष्ठ कोण असू शकेल, हे अपरिमित सामर्थ्यवान? “म्हणून, मी तुला वंदन करतो, साष्टांग नमस्कार करतो, आणि तुझ्या कृपेची याचना करतो. जसा पिता पुत्रावर, मित्र मित्रावर, प्रेयसी प्रेयसीवर दया करते, तशीच दया तू माझ्यावर कर. “हे भगवन्, मी जे अद्भुत रूप पाहिले त्याने मी आनंदित झालो, पण माझे मन भयभीतही झाले आहे. म्हणून, कृपा करून, मला तुझे पूर्वीचे रूप दाखव, हे देवाधिदेव, हे विश्वाचे आश्रयस्थान. “मला पुन्हा तुझे मुकुटधारी, गदा आणि चक्रधारी, पूर्वीचे चतुर्भुज रूप पाहायचे आहे. हे सहस्त्रबाहु, हे विश्वरूप, तू त्या रूपात प्रकट हो.” अशा प्रकारे, अर्जुनाने श्रीकृष्णाच्या विराट रूपाचे दर्शन घेतले, त्याच्या दिव्यता, भय, आणि करुणेने भारावून गेला, आणि शेवटी आपल्या प्रिय भगवंताला पूर्वीच्या सौम्य रूपात पाहण्याची विनंती केली.