भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला आपल्या दिव्य स्वरूपाचे वर्णन करत म्हणाले, “नागांमध्ये मी अनंत आहे; जलचरांमध्ये मी वरुण; पितरांमध्ये मी अर्यमान; नियंत्रकांमध्ये मी यम आहे. दैत्यांमध्ये मी प्रह्लाद, काळ मोजणाऱ्यांमध्ये मी स्वतः काळ, पशूंमध्ये मी सिंह, आणि पक्ष्यांमध्ये मी विनतेचा पुत्र गरुड आहे. शुद्धीकरण करणाऱ्यांमध्ये मी वायू आहे; शस्त्रधारी योद्ध्यांमध्ये मी राम; मासांमध्ये मी मकर; नद्यांमध्ये मी गंगा आहे. सृष्टीच्या आरंभ, मध्य आणि अंत मीच आहे, हे अर्जुना; विद्यांमध्ये मी आत्मविद्या; तर्क करणाऱ्यांमध्ये मी तर्क आहे. अक्षरांमध्ये मी ‘अ’ आहे; संयुक्त शब्दांमध्ये मी द्वंद्व आहे; मी अक्षय काळ आणि सर्वदिशांनी असणारा सर्जनकर्ता आहे. मी मृत्यू, सर्वांचा संहार करणारा, आणि अजून जन्म न घेतलेल्या गोष्टींचा कारण आहे; स्त्रियांमध्ये मी कीर्ती, समृद्धी, वाणी, स्मृती, बुद्धी, दृढता आणि क्षमा आहे. सामवेदातील स्तोत्रांमध्ये मी बृहद्-सामन; छंदांमध्ये मी गायत्री; महिन्यांमध्ये मी मार्गशीर्ष; ऋतूंमध्ये मी पुष्पवंत ऋतू आहे. फसवणाऱ्यांमध्ये मी जुगार; तेजस्वींमध्ये मी तेज; मी विजय, मी निर्धार, आणि मी सद्गुणींचा गुण आहे. वृष्णींमध्ये मी वासुदेव; पांडवांमध्ये मी धनंजय; ऋषींमध्ये मी व्यास; कवींमध्ये मी उशना आहे. शिस्त लावणाऱ्यांमध्ये मी दंड; विजय शोधणाऱ्यांमध्ये मी नीती; गुप्त गोष्टींमध्ये मी मौन; आणि ज्ञानींमध्ये मी ज्ञान आहे. हे अर्जुना, सर्व प्राण्यांचा बीज मीच आहे; माझ्याशिवाय हलणारे किंवा स्थिर असणारे काहीही अस्तित्वात येऊ शकत नाही. माझ्या दिव्य प्रकट स्वरूपांना अंत नाही; मी सांगितलेली माझ्या महिमेची ही केवळ संक्षिप्त माहिती आहे. ज्या ज्या गोष्टींमध्ये ऐश्वर्य, सौंदर्य किंवा सामर्थ्य आहे, त्या माझ्या तेजाचा अंश समज. पण, हे अर्जुना, तुला इतके तपशील जाणून घेण्याची गरज नाही; माझ्या एका अंशानेच मी हे संपूर्ण विश्व धारण करतो.” अर्जुन म्हणाला, “हे श्रीकृष्ण, तू मला आत्मविद्येचे श्रेष्ठ रहस्य सांगितलेस; त्या शब्दांमुळे माझा संभ्रम दूर झाला आहे. तुझ्याकडून मी सृष्टीच्या उत्पत्ती, नाश आणि तुझ्या अविनाशी महिम्याचे वर्णन ऐकले आहे. तू स्वतःला जसा सांगितलास, तसाच मी मानतो; तरीही, हे परमेश्वरा, मला तुझ्या दिव्य स्वरूपाचे दर्शन घ्यायचे आहे. तू मला योग्य समजशील, तर योगेश्वरा, मला तुझे अविनाशी स्वरूप दाखव.” भगवान म्हणाले, “हे पार्था, माझ्या शेकडो-हजारो, विविध प्रकारच्या, रंग-आकारांनी युक्त दिव्य रूपांचे दर्शन घे. आदित्य, वसु, रुद्र, अश्विनी, मरुत आणि अनेक अद्भुत गोष्टी, जी पूर्वी कधी पाहिली नाहीस, ती या ठिकाणी पहा. हे गुडाकेश, या एकाच ठिकाणी, माझ्या शरीरात संपूर्ण जग—हलणारे आणि स्थिर—एकत्रित पाहा, आणि तुला जे काही पहायचे आहे तेही पहा. पण तुझ्या सामान्य डोळ्यांनी तू मला पाहू शकणार नाहीस; मी तुला दिव्य दृष्टी देतो—माझ्या योगाचा महिमा पहा.” संजय म्हणतो, “राजा, भगवान श्रीकृष्णाने असे सांगितल्यावर, त्यांनी पार्थाला आपले परम दिव्य स्वरूप दाखवले. त्या स्वरूपात अनेक मुख, डोळे, अद्भुत दृश्ये, दिव्य अलंकार, आणि उंचावलेली दिव्य शस्त्रे होती. दिव्य हार, वस्त्र, दिव्य सुवास, आणि सर्वदिशांनी असणाऱ्या, आणि अनंत, चमत्कारी, सर्वत्र दिसणाऱ्या देवाचे ते स्वरूप होते. जर हजार सूर्यांचा तेज एकाच वेळी आकाशात फुलला, तर त्या महान आत्म्याच्या तेजाशी ते काहीसं साम्य साधेल. अर्जुनाने त्या देवाच्या शरीरात संपूर्ण विश्व, अनेक भागांमध्ये विभागलेले, एकत्रित पाहिले. त्या दिव्य दृश्याने आश्चर्यचकित होऊन, अंगावर रोमांच उठलेला धनंजय, देवाला नमस्कार करत, हात जोडून म्हणाला, “हे परमेश्वरा, तुझ्या दिव्य शरीरात मी सर्व देव, विविध प्राणी, कमळावर बसलेला ब्रह्मा, ऋषी आणि सर्व दिव्य नाग पाहतो. तुझ्या असंख्य हात, पोट, मुख, डोळे, सर्वत्र, अनंत रूपात पाहतो; मला तुझ्या स्वरूपाचा ना अंत, ना मध्य, ना आरंभ दिसतो, हे विश्वाचे स्वामी, हे विराट रूप! तुझ्या मुकुट, गदा, चक्र, सर्वत्र चमकणाऱ्या तेजाचा समूह, सर्व बाजूंनी पाहणे कठीण आहे; तू अग्नी आणि सूर्याप्रमाणे प्रज्वलित, अपरिमित आहेस. तू अविनाशी, सर्वश्रेष्ठ, या विश्वाचा अंतिम आश्रय; तू कालातीत धर्माचा रक्षक; तू सनातन पुरुष आहेस, हे माझे मत. तुझ्या तेजाने तू हे संपूर्ण विश्व जाळत आहेस. हे आकाश आणि पृथ्वीमधील जागा, सर्व दिशा, केवळ तुझ्याने व्यापल्या आहेत; तुझे अद्भुत आणि भयावह रूप पाहून, हे महात्मा, तीनही लोक भयभीत झाले आहेत. सर्व देव तुझ्यात प्रवेश करतात; काही भयाने हात जोडून तुझे स्तुती करतात; ‘शांती!’ म्हणत, मोठे ऋषी आणि सिद्ध लोक अनेक स्तोत्रांनी तुझे गुण गातात. रुद्र, आदित्य, वसु, साध्य, विश्वदेव, अश्विन, मरुत, पितर, गंधर्व, यक्ष, असुर, सिद्ध—सर्वजण तुझ्याकडे पाहतात, आणि सर्वजण आश्चर्यचकित आहेत. तुझे विशाल रूप, अनेक मुख, डोळे, हात, पाय, पोट, आणि भयानक दाढा पाहून, लोक भयभीत झाले आहेत, आणि मीही. हे विष्णू, तुझे आकाशाला स्पर्श करणारे, तेजस्वी, रंगीबेरंगी, उघड्या तोंडाने आणि प्रज्वलित डोळ्यांनी रूप पाहून, माझे मन विचलित झाले आहे; मला स्थैर्य किंवा शांती मिळत नाही. तुझ्या तोंडातील भयानक दाढा, संहाराच्या अग्नीप्रमाणे, पाहून मला दिशा कळत नाही, आणि मी शांत होऊ शकत नाही; कृपा कर, हे देवांचा स्वामी, हे विश्वाचा आश्रय. हे धृतराष्ट्राचे सर्व पुत्र, राजांचे समूह, भीष्म, द्रोण, कर्ण, आणि आमचे प्रमुख योद्धे, हे सर्व तुझ्या भयानक दाढांनी युक्त तोंडात धावत आहेत; काहींच्या शिरा तुझ्या दातांमध्ये अडकल्याचे, चिरडल्याचे मी पाहतो.” अशा प्रकारे अर्जुनाने भगवानाच्या विराट स्वरूपाचे अद्भुत, भयावह आणि तेजस्वी दर्शन घेतले.