ശ്രീകൃഷ്ണൻ അർജുനനോട് ഉപദേശങ്ങൾ നൽകുന്നു. ആസ്വാദനവും അധികാരവും എന്നതിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നവർ, അവരുടെ മനസ്സ് ആ ആഗ്രഹങ്ങളിൽ മുഴുമിയ്ക്കപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട്, ധ്യാനത്തിലേക്ക് ദൃഢമായ ബുദ്ധി നിലനിൽക്കില്ല. വേദങ്ങൾ മൂന്നുവിധ ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് സംസാരിക്കുന്നത്; അർജുനാ, നീ ആ ഗുണങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാവുക, ദ്വന്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രനാവുക, ശുദ്ധിയിലേയും ആത്മനിലയിലേയും സ്ഥിരതയിലേയും നിലനിൽക്കുക, പ്രാപ്തിയും സംരക്ഷണവും അനാവശ്യമായി കരുതാതെ, ആത്മാവിൽ സ്ഥിരത നേടുക. വേദങ്ങൾ നൽകുന്ന എല്ലാ ഫലങ്ങളും, ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ എന്ന ജ്ഞാനിയ്ക്ക്, ഒരു വലിയ ജലപ്രവാഹത്തിൽ ചെറിയ കിണറിന്റെ ഉപയോഗം പോലെ, മുഴുവൻ നിറവേലഭിക്കുന്നു. നിനക്ക് കര്മ്മം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം മാത്രമേയുള്ളൂ, അതിന്റെ ഫലത്തിൽ അവകാശമില്ല; കര്മ്മഫലത്തിൽ ആഗ്രഹം വെക്കരുത്, അപ്രവൃത്തിയിൽ ലയിക്കരുത്. യോഗത്തിൽ നിലനിൽക്കുക, അർജുനാ, അസ്തിരതയും ഫലത്തിൽ ആഗ്രഹവും ഉപേക്ഷിച്ച്, വിജയ-പരാജയത്തിൽ സമത്വം പുലർത്തി കര്മ്മം ചെയ്യുക; ഈ സമത്വമാണ് യോജനം. കര്മ്മം ജ്ഞാനയോഗത്തിൽ നിന്ന് താഴ്ന്നതാണ്, അർജുനാ; ജ്ഞാനത്തിൽ അഭയം തേടുക, കര്മ്മഫലത്തിൽ ആഗ്രഹമുള്ളവർ ദുഃഖിതരാണ്. ജ്ഞാനത്തോടെ, ഒരാൾ ഈ ലോകത്തിൽ നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള കര്മ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട്, യോഗത്തിൽ ലയിക്കുക, കാരണം യോഗം കര്മ്മത്തിൽ നൈപുണ്യമാണ്. ജ്ഞാനത്തിൽ ലയിച്ച ജ്ഞാനികൾ, കര്മ്മഫലങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ജനനത്തിന്റെ ബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, എല്ലാ ദുഃഖങ്ങൾക്കുമപ്പുറമുള്ള നിലയിലേക്ക് പോകുന്നു. നിന്റെ ബുദ്ധി മായയുടെ കാടു കടന്നുപോകുമ്പോൾ, നിനക്ക് കേൾക്കേണ്ടതിലും കേട്ടതിലും അനാസക്തത വരും. കേട്ടതിന്റെ ആശയത്തിൽ നിന്ന് ബുദ്ധി അസ്ഥിരമാകുമ്പോൾ, ധ്യാനത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളതാവുമ്പോൾ, നീ യോജനം നേടും. അർജുനൻ ചോദിക്കുന്നു: "കേശവാ, ധ്യാനത്തിൽ ബുദ്ധി സ്ഥിരതയുള്ളവന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്താണ്? അവൻ എങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നു, ഇരിക്കുന്നു, നടക്കുന്നു?" ശ്രീകൃഷ്ണൻ മറുപടി നൽകുന്നു: "മനസ്സിൽ ഉരിയുന്ന എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ആത്മാവിൽ ആത്മാവിലൂടെ തൃപ്തനാവുന്നവൻ ബുദ്ധി സ്ഥിരതയുള്ളവനാണ്. ദുഃഖത്തിൽ അസ്ഥിരമാകാത്ത, ആസ്വാദനത്തിൽ ആഗ്രഹം നഷ്ടപ്പെട്ട, അനാസക്തനും ഭയ-കോപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനും ആയവൻ, ബുദ്ധി സ്ഥിരതയുള്ള ജ്ഞാനിയാണ്. എല്ലായിടത്തും അനാസക്തനായി, നല്ലതും ചീത്തയും ലഭിക്കുമ്പോൾ neither rejoice nor hate ചെയ്യുന്നവന്റെ ജ്ഞാനം ഉറപ്പാണ്." "കഴുതയുടെ കാലുകൾ അകറ്റുന്നതുപോലെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഇന്ദ്രിയവസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് പിന്വലിക്കുന്നവന്റെ ജ്ഞാനം ഉറപ്പാണ്. ഇന്ദ്രിയവസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് അകന്ന്, രുചി നിലനില്ക്കുന്നു; എന്നാൽ പരമത്തെ കാണുമ്പോൾ ആ രുചിയും അകന്നു പോകുന്നു. കുന്തിയുടെ പുത്രാ, ആ കുലുങ്ങുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജ്ഞാനിയെയും മനസ്സിനെ അകറ്റുന്നു. എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, മനസ്സിനെ എനിക്ക് ലയിപ്പിച്ച്, സ്ഥിരതയോടെ ഇരിക്കുക; ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നവന്റെ ജ്ഞാനം ഉറപ്പാണ്." "ഇന്ദ്രിയവസ്തുക്കളിൽ ദ്വന്ദ്വം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ആസ്വാദനത്തിൽ ആഗ്രഹം വളരുന്നു, ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് കോപം ഉരിയുന്നു. കോപത്തിൽ നിന്ന് മായ, മായയിൽ നിന്ന് സ്മൃതിയുടെ നഷ്ടം, സ്മൃതിയുടെ നഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് ബുദ്ധിയുടെ നാശം, അതിൽ നിന്ന് ഒരാൾ നശിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ഇന്ദ്രിയവസ്തുക്കളിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, അനാസക്തനും ദ്വന്ദ്വത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനും ആയവൻ, സമാധി നേടുന്നു." "സമാധിയിൽ, എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും അവസാനിക്കുന്നു; മനസ്സിന്റെ സമത്വത്തിൽ, ബുദ്ധി വേഗത്തിൽ ഉറപ്പു നേടുന്നു. അസ്ഥിര മനസ്സിനുള്ള ജ്ഞാനമില്ല; ധ്യാനമില്ല; സമാധിയില്ല; സമാധിയില്ലെങ്കിൽ സന്തോഷം എങ്ങനെയാകും? മനസ്സ് അകറ്റപ്പെടുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ പിന്തുടരുമ്പോൾ, ബുദ്ധിയെ കാറ്റ് ജലത്തിൽ ബോട്ടിനെ അകറ്റുന്നതുപോലെ അകറ്റുന്നു. അതുകൊണ്ട്, മഹാബാഹോ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഇന്ദ്രിയവസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും നിയന്ത്രിക്കുന്നവന്റെ ജ്ഞാനം ഉറപ്പാണ്." "സകല ജീവികൾക്ക് രാത്രിയാണതിൽ, നിയന്ത്രിതനാണ് ജാഗരൂക; ജീവികൾക്ക് ജാഗരൂകതയിലുള്ളത് ജ്ഞാനിക്ക് രാത്രിയാണ്. സമുദ്രത്തിൽ ജലങ്ങൾ ഒഴുകുന്നതുപോലെ, ആഗ്രഹങ്ങൾ ഒരാൾക്ക് എത്തുമ്പോൾ, ആഗ്രഹത്തിൽ അസ്ഥിരമാകാത്തവൻ സമാധി നേടുന്നു; ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ സമാധി നേടുന്നില്ല. ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ആസ്വാദനത്തിൽ ആഗ്രഹം ഇല്ലാതെ, സ്വത്വവും അഹംഭാവവും ഉപേക്ഷിച്ച്, സമാധി നേടുന്നു." "ഇതാണ് ബ്രഹ്മനില, അർജുനാ; ഇതിൽ നിലനിൽക്കുന്നവൻ മായയിൽ അകപ്പെടുന്നില്ല; ഇതിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ജീവിതം അവസാനിക്കുന്നതിൽ പോലും, ബ്രഹ്മനിർവാണം നേടുന്നു." അർജുനൻ വീണ്ടും ചോദിക്കുന്നു: "ജനാർദനാ, ജ്ഞാനം കര്മ്മത്തിൽ നിന്ന് ഉന്നതമാണെന്ന് കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, എനിക്ക് ഈ ഭയാനകമായ കര്മ്മം ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് എന്താണ്, കേശവാ? നിന്റെ വാക്കുകൾ എന്റെ ബുദ്ധിയെ ദ്വന്ദ്വത്തിൽ ആകുന്നു; എനിക്ക് ഉന്നതമായ ഫലം ലഭിക്കാൻ എന്താണ് നിർവചിച്ച് പറയേണ്ടത്?" ശ്രീകൃഷ്ണൻ മറുപടി പറയുന്നു: "ഈ ലോകത്തിൽ, പാപരഹിതനായവനേ, ഞാൻ മുമ്പ് രണ്ടു വഴികൾ പറഞ്ഞു: സാംഖ്യന്മാർക്ക് ജ്ഞാനമാർഗ്ഗം, യോഗികൾക്ക് കര്മ്മമാർഗ്ഗം. കര്മ്മം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ കര്മ്മത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകാൻ കഴിയില്ല; ഉപേക്ഷനം മാത്രം കൊണ്ട് പൂർണ്ണതയിലേക്കെത്താൻ കഴിയില്ല. ഒരാൾ ഒരു നിമിഷം പോലും കര്മ്മം ചെയ്യാതെ നിലനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല; പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുള്ള ഗുണങ്ങൾ എല്ലാവരെയും കര്മ്മത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു." "ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, മനസ്സിൽ ഇന്ദ്രിയവസ്തുക്കളിൽ ലയിക്കുന്നവൻ മായയിൽ അകപ്പെട്ടവനാണ്. പക്ഷേ, senses മനസ്സിലൂടെ നിയന്ത്രിച്ച്, അർജുനാ, അനാസക്തനായി കര്മ്മം ചെയ്യുന്നവൻ ഉന്നതനാണ്. നിന്റെ നിർവചിത കര്മ്മം ചെയ്യുക; കര്മ്മം അപ്രവൃത്തിയിൽ നിന്ന് ഉന്നതമാണ്. ശരീരത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനും അപ്രവൃത്തിയിൽ കഴിയാൻ കഴിയില്ല." "യാഗത്തിനായി ചെയ്യാത്ത കര്മ്മം ഈ ലോകത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട്, കുന്തിയുടെ പുത്രാ, അർപ്പണത്തിനായി, അനാസക്തനായി, കര്മ്മം ചെയ്യുക. സൃഷ്ടിക്കാരൻ ആദിയിൽ യാഗത്തോടൊപ്പം ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു, 'ഇതിലൂടെ നിങ്ങൾ വർദ്ധിക്കും; ഇത് നിങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേൽക്കട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞു. ഇതിലൂടെ ദേവതകളെ പോഷിപ്പിക്കുക, ദേവതകൾ നിങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കും; പരസ്പരം പോഷിപ്പിച്ച്, നിങ്ങൾ ഉന്നതമായ ഫലത്തിലേക്ക് എത്തും.