ശ്രീകൃഷ്ണൻ അർജുനനോട് പറഞ്ഞു: “അർജുനാ, വിശുദ്ധ ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഭക്തിയുള്ള രാജർഷിമാരും പോലും ഈ അനിത്യതയും ദു:ഖവും നിറഞ്ഞ ലോകത്തിലേക്ക് വന്നിട്ടുണ്ട്. അത്തരം ലോകത്തിൽ ജനിച്ചിരിക്കുന്ന നീ, പൂർണ്ണമായും എന്നിലേയ്ക്ക് ഭക്തിയോടെ സമർപ്പിക്കണം. നിന്റെ മനസ്സും ചിന്തയും എന്നിലേയ്ക്ക് അർപ്പിക്കൂ, എന്നെ ഭജിക്കൂ, എന്നെ ആരാധിക്കൂ, എനിക്ക് നമസ്കരിക്കൂ. ഇങ്ങനെ തന്നെ സമർപ്പിച്ചുകൊണ്ട് നീ നിർഭാഗ്യമായില്ലാതെ എനിക്ക് തന്നെ എത്തും. പുനരായും, മഹാബാഹുവായ അർജുനാ, ഞാൻ നിനക്കു പറയാൻ പോകുന്ന പരമമായ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. നീ എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവൻ ആണെന്നും, നിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി ഞാൻ ഈ ഉപദേശങ്ങൾ നൽകുന്നതാണെന്നും അറിഞ്ഞുകൊൾക. ദേവതകളോ മഹർഷിമാരോ എന്റെ ഉദ്ഭവം അറിയുന്നില്ല. കാരണം, ഞാൻ തന്നെയാണ് ദേവന്മാരുടെയും മഹർഷിമാരുടെയും മൂലകാരണം. എന്നെ അജന്മാവായും ആദിയില്ലാത്തവനായും ലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരനായും അറിഞ്ഞവൻ മനുഷ്യരിൽ മോഹരഹിതനാകുന്നു, പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു. ബുദ്ധി, ജ്ഞാനം, മോഹരഹിതത്വം, ക്ഷമ, സത്യം, ആത്മനിയന്ത്രണം, മനശ്ശാന്തി, സുഖവും ദു:ഖവും, ഭാവവും അഭാവവും, ഭയം, നിർഭയം—ഇവയെല്ലാം എന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. അഹിംസ, മനസ്സിന്റെ സമത്വം, സംതൃപ്തി, തപസ്സ്, ദാനം, പ്രശസ്തിയും അപകീർത്തിയും—ഈ വിവിധ ഭാവങ്ങൾ എല്ലാം എന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. ഏറ്റവും പുരാതനരായ ഏഴ് മഹർഷിമാരും നാലു മനുമാരും എന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള സൃഷ്ടികളാണ്. അവരിൽ നിന്നാണ് ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളും ഉത്ഭവിച്ചത്. എന്റെ ദിവ്യമായ വികാസങ്ങളെയും യോഗത്തെയും യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നവൻ അചഞ്ചലമായ യോഗത്തിൽ ഏകീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ സംശയമില്ല. എല്ലാവിന്റെയും ഉത്ഭവകാരണമായ ഞാൻ തന്നെയാണ്—എല്ലാം എന്നിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ഈ സത്യം മനസ്സിലാക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾ എന്നെ അതീവ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നു. മനസ്സും ജീവനും എന്നിൽ ലയിപ്പിച്ച്, പരസ്പരം എന്നെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ച്, ഒരുമിച്ച് സന്തോഷിച്ചും ആനന്ദിച്ചും അവർ ജീവിക്കുന്നു. എന്നെ ഭക്തിയോടെ നിരന്തരം ആരാധിക്കുന്നവർക്കു ഞാൻ ജ്ഞാനയോഗം നൽകുന്നു. അതിലൂടെ അവർ എനിക്ക് എത്തിച്ചേരുന്നു. അവരോടുള്ള കരുണയാൽ ഞാൻ അവരുടെ ഹൃദയത്തിൽ വസിച്ച്, അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഇരുണ്ടത്വം ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശംകൊണ്ട് നീക്കം ചെയ്യുന്നു. അപ്പോൾ അർജുനൻ പറഞ്ഞു: “നീ പരബ്രഹ്മം, പരമധാമം, പരമശുദ്ധി, ശാശ്വത ദൈവപുരുഷൻ, ആദിദൈവം, അജൻമാവും സർവ്വവ്യാപിയുമാണ്. നാരദൻ, അസിതൻ, ദേവളൻ, വ്യാസൻ തുടങ്ങിയ മഹർഷിമാർ എല്ലാം നിന്നെ അങ്ങനെ തന്നെ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ നീയേയും എനിക്ക് അതേപോലെ പറയുന്നു. ഹേ കേശവാ, നീ പറയുന്ന എല്ലാം ഞാൻ സത്യമായാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. ദേവന്മാരോ അസുരന്മാരോ പോലും നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം അറിയുന്നില്ല. ഹേ പുരുഷോത്തമാ, സൃഷ്ടികളുടെ കര്ത്താവേ, ഭഗവാനേ, ദേവന്മാരുടെ ദൈവമേ, വിശ്വനാഥാ, നീയേയാണ് നിന്നെ പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നത്. നിന്റെ ദിവ്യമായ വികാസങ്ങൾ എല്ലാം എനിക്ക് വിശദമായി പറയണം. നിന്റെ ഇവിടത്തെ വ്യാപ്തിയെന്താണെന്ന് ഞാൻ അറിയണം. എനിക്ക് എപ്പോഴും നിന്നെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ എങ്ങനെയാണ് നിന്നെ അറിയേണ്ടത്? നിന്റെ ഏത് രൂപങ്ങളിൽ ഞാൻ നിന്നെ ധ്യാനിക്കണം? ഹേ ജനാർദ്ദനാ, നിന്റെ യോഗവും ദിവ്യവ്യക്തിത്വവുമെല്ലാം വീണ്ടും വിശദമായി പറയണം. ഈ അമൃതംപോലെയുള്ള വാക്കുകൾ ഞാൻ കേട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് മതിയാവുന്നില്ല. ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: "ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, അർജുനാ. എന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ദിവ്യവികാസങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം. എന്റെ വൈഭവത്തിന് ഒരു അറ്റവുമില്ല. ഗുഡാകേശാ, ഞാൻ എല്ലായിടത്തും ഉള്ള ആത്മാവാണ്, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നു. എല്ലാ സൃഷ്ടികളുടെയും തുടക്കം, മധ്യഭാഗം, അവസാനം ഞാൻ തന്നെയാണ്. ആദിത്യന്മാരിൽ ഞാൻ വിഷ്ണു, പ്രകാശങ്ങളിൽ സൂര്യൻ, മരുതുകളിൽ മരീചി, നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ചന്ദ്രൻ. വേദങ്ങളിൽ സാമവേദം, ദേവന്മാരിൽ ഇന്ദ്രൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ മനസ്സും, ജീവികളിൽ ചൈതന്യവും ഞാൻ. രുദ്രന്മാരിൽ ശങ്കരൻ, യക്ഷരക്ഷസുകളിൽ ധനേശ്വരൻ, വസുക്കളിൽ അഗ്നി, ഉച്ചിതമായ പർവതങ്ങളിൽ മേരു. പുരോഹിതന്മാരിൽ ബൃഹസ്പതി, സൈന്യാധിപന്മാരിൽ സ്കന്ദൻ, ജലാശയങ്ങളിൽ സമുദ്രം. മഹർഷിമാരിൽ ഭൃഗു, വാക്കുകളിൽ ഏകാക്ഷരമായ ഓം, യജ്ഞങ്ങളിൽ ജപയജ്ഞം, അചലങ്ങളിൽ ഹിമാലയം. മരങ്ങളിൽ അശ്വത്ത്വം, ദൈവമഹർഷിമാരിൽ നാരദൻ, ഗന്ധർവന്മാരിൽ ചിത്രരഥൻ, സിദ്ധന്മാരിൽ കപിലമുനി. കുതിരകളിൽ അമൃതത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഉച്ചൈശ്രവസ്, ആനകളിൽ ഐരാവതം, മനുഷ്യരിൽ രാജാവ്. ആയുധങ്ങളിൽ വജ്രം, പശുക്കളിൽ കാമധേനു, സന്താനത്തിനുള്ള കാരണങ്ങളിൽ കാമദേവൻ, പാമ്പുകളിൽ വാസുകി. നാഗങ്ങളിൽ അനന്തൻ, ജലചരങ്ങളിൽ വരുണൻ, പിതൃങ്ങളിൽ ആര്യമൻ, നിയന്ത്രകരിൽ യമൻ. ദൈത്യന്മാരിൽ പ്രഹ്ലാദൻ, കാലം അളക്കുന്നവരിൽ കാലം തന്നെ, മൃഗങ്ങളിൽ സിംഹം, പക്ഷികളിൽ വിനതയുടെ പുത്രനായ ഗരുഡൻ. ശുദ്ധീകരണങ്ങളിൽ വായു, ആയുധധാരികളിൽ രാമൻ, മീനുകളിൽ മകരം, നദികളിൽ ഗംഗ. സൃഷ്ടികളിൽ തുടക്കം, മധ്യവും അവസാനവും ഞാൻ, ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ആത്മവിദ്യ, വാദികളിൽ തർക്കം. അക്ഷരങ്ങളിൽ അ, സംയുക്തപദങ്ങളിൽ ദ്വന്ദ്വം, ഞാൻ ക്ഷയരഹിതമായ കാലം, സർവ്വഭാവങ്ങളുടെയും കര്ത്താവ്. മരണത്തിൽ ഞാൻ സർവ്വനാശം, ഭാവികളിൽ ഉത്ഭവം, സ്ത്രീകളിൽ കീർത്തി, ശ്രീ, വാക്ക്, സ്മൃതി, ബുദ്ധി, ധൈര്യം, ക്ഷമ. സാമവേദത്തിലെ ഭൃഹത്സാമം, ഛന്ദസ്സുകളിൽ ഗായത്രി, മാസങ്ങളിൽ മാർഗശീർഷം, ঋതുക്കളിൽ വസന്തം. വഞ്ചകരിൽ ചതിയും, തേജസ്സുള്ളവരിൽ തേജസ്സും, വിജയം, ദൃഢനിശ്ചയം, ധാർമ്മികരുടെ ധർമ്മം. വൃഷ്ണികളിൽ വാസുദേവൻ, പാണ്ഡവരിൽ ധനഞ്ജയൻ, മുനികളിൽ വ്യാസൻ, കവികളിൽ ഉശനാചാര്യൻ. ശാസനക്കാരിൽ ശിക്ഷ, വിജയാർത്ഥികളിൽ നയം, രഹസ്യങ്ങളിൽ മൗനം, ജ്ഞാനികളിൽ ജ്ഞാനം—ഇതെല്ലാം ഞാൻ തന്നെയാണ്.” ഇങ്ങനെ ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്റെ ദിവ്യമായ വൈഭവങ്ങൾ അർജുനനോട് അനുകമ്പയോടെ വെളിപ്പെടുത്തി.