അർജുനന്റെ ചോദ്യങ്ങൾക്കും ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ഉത്തരം നൽകുന്ന ഭാഗമാണ് ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ. കൃഷ്ണൻ അർജുനനോട് പറയുന്നു: "യോഗത്തിൽ മനസ്സ് പൂർണമായി നിയന്ത്രണം നേടി, അതു സ്വത്തിൽ മാത്രം വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ആ മനസ്സ് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളെയും വിട്ടു, യോജിതനായി യോഗത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നാണ് പറയുന്നത്. കാറ്റില്ലാത്ത സ്ഥലത്തുള്ള വിളക്കുപോലെ, യോജിതനായ യോഗിയുടെ മനസ്സ് അശാന്തതയില്ലാതെ, സ്വത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു. യോഗാഭ്യാസത്താൽ നിയന്ത്രിതമായ മനസ്സ് സ്വത്തിൽ വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ, സ്വയം സ്വയം കാണുമ്പോൾ, ആ വ്യക്തി അകത്തുള്ള സന്തോഷത്തിൽ തൃപ്തനാകുന്നു. ആ അവസ്ഥയിൽ, ബുദ്ധിയിലൂടെ ഗ്രഹിക്കാവുന്ന, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അപ്പുറമായ അനന്തമായ സന്തോഷം അനുഭവപ്പെടുന്നു. ആ സത്യം നിലനിൽക്കുന്നവൻ അതിൽ നിന്ന് ചലിക്കില്ല. അത് നേടിയാൽ, അതിൽ നിന്ന് വലിയ നേട്ടം ഒന്നുമില്ലെന്ന് തോന്നുന്നു; അതിൽ നിലനിൽക്കുന്നവൻ വലിയ ദുഃഖം വന്നാലും ചലിക്കില്ല. ദുഃഖവുമായി യോജിതമായ ബന്ധം വിടുന്ന അതേ യോഗമാണ് യോഗം എന്ന് അറിയുക; അതു ദൃഢനിശ്ചയത്തോടും അചലമായ മനസ്സോടും അഭ്യസിക്കണം. ആഗ്രഹങ്ങൾ മുഴുവനും വിട്ട്, മനസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ എല്ലാ ദിശയിലും നിയന്ത്രിക്കുക. ബുദ്ധി സ്ഥിരതയോടെ, ക്രമമായി മനസ്സ് ശാന്തമാക്കുക; മനസ്സിനെ സ്വത്തിൽ ആകൃതമാക്കി, മറ്റൊന്നും ചിന്തിക്കരുത്. അശാന്തമായ മനസ്സ് എവിടെയായാലും ചലിച്ചാൽ, അതു വീണ്ടും സ്വത്തിൽ കൊണ്ടുവരണം. മനസ്സ് ശാന്തമായ, വാസനകൾ ശമിച്ച, ബ്രഹ്മനായി പാപരഹിതനായ യോഗിക്ക് പരമാനന്ദം ലഭിക്കുന്നു. ഈ രീതിയിൽ സ്ഥിരമായി അഭ്യസിക്കുന്ന യോഗി, പാപരഹിതനായി, ബ്രഹ്മനുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന വഴി അനന്തമായ സന്തോഷം എളുപ്പത്തിൽ നേടുന്നു. മനസ്സ് യോഗത്തിൽ ലയിച്ചയാളിന്, എല്ലാ ജീവികളിലും സ്വം കാണാനും, എല്ലാ ജീവികൾ സ്വത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നതും കാണാനും കഴിയും; അവൻ എല്ലാം സമദർശനത്തോടെ കാണുന്നു. എല്ലായിടത്തും എന്നെ കാണുന്നവനും, എല്ലായിടത്തും എന്നിൽ എല്ലാം കാണുന്നവനും, അവനുമായി ഞാൻ ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല; അവൻ എന്നിൽ നിന്ന് നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല. എന്റെ ഏകതയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന, എല്ലാ ജീവികളിലും എന്നെ ആരാധിക്കുന്ന യോഗി, അവൻ എവിടെയും എങ്ങനെ ജീവിച്ചാലും, എന്നിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു. അർജുനാ, സ്വയം സ്വയം താരതമ്യപ്പെടുത്തി, സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും സമത്വം കാണുന്ന യോഗി, അത്തരം യോഗിയാണ് ഉത്തമൻ. അർജുനൻ ചോദിക്കുന്നു: "മധുസൂദനാ, ഈ സമത്വം എന്നുള്ള യോഗം, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ, മനസ്സിന്റെ അശാന്തത കാരണം ഞാൻ അതിൽ സ്ഥിരത കാണുന്നില്ല. മനസ്സ് അശാന്തവും ഉല്ലാസവുമാണ്; അതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് കാറ്റിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതുപോലെ അപ്രാപ്യമാണ്." ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഉത്തരം നൽകുന്നു: "നിശ്ചയമായും, മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് പ്രയാസമാണ്; എന്നാൽ അഭ്യസവും വൈരാഗ്യവും കൊണ്ടു അതു നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്നു. യോജിതനായവനല്ലെങ്കിൽ, യോഗം പ്രാപിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്; എന്നാൽ സ്വം നിയന്ത്രിച്ചവനും, യോജിതനായി പരിശ്രമിക്കുന്നവനും, യോഗം പ്രാപ്യമാണ്." അർജുനൻ വീണ്ടും ചോദിക്കുന്നു: "കൃഷ്ണാ, വിശ്വാസമുള്ളവൻ, എന്നാൽ സ്വം നിയന്ത്രിക്കാതെ, മനസ്സ് യോഗത്തിൽ നിന്ന് ചലിച്ചാൽ, അവൻ യോഗത്തിൽ പരിപൂർണ്ണത പ്രാപിക്കാതെ പോയാൽ, അവന്റെ ഭാവി എന്താണ്? ഇരു മാർഗ്ഗങ്ങളിലും നിന്ന് തെറ്റിപ്പോയവൻ, വലിച്ചുപോകുന്ന മേഘംപോലെ, അടിസ്ഥാനമില്ലാതെ, ബ്രഹ്മപഥത്തിൽ അശാന്തനാകുമോ?" കൃഷ്ണൻ അർജുനന്റെ സംശയത്തിന് ഉത്തരം നൽകുന്നു: "പാർത്താ, ഇവിടെ അല്ലെങ്കിൽ അവിടെ, അവനു നാശം സംഭവിക്കുന്നില്ല. ധർമ്മപരനായവൻ ദുർഭാഗ്യം അനുഭവിക്കില്ല. യോഗത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിപ്പോയവൻ, ധർമ്മികരുടെ ലോകങ്ങളിൽ അനേകം കാലം കഴിയുകയും, പിന്നീട് ശുദ്ധവും സമൃദ്ധിയുമുള്ള കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ, ജ്ഞാനിയായ യോഗികളുടെ കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു; അത്തരം ജനനം വളരെ ദുർലഭമാണ്. അവിടെ, മുൻജന്മത്തിൽ നേടിയ ബുദ്ധിസംയോജനം കിട്ടുന്നു; വീണ്ടും പരിപൂർണ്ണതയ്ക്കായി ശ്രമിക്കുന്നു. മുൻ അഭ്യാസം കൊണ്ടു, അവൻ അന്യായമായി ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും ആകും. അഭ്യസിച്ച്, പാപരഹിതനായ, അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ പരിപൂർണ്ണത നേടിയ യോഗി, പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു. യോഗി തപസ്വികളിലും ജ്ഞാനികളിലും, കർമികളിലും ഉത്തമനാണ്; അതുകൊണ്ട്, അർജുനാ, യോഗിയായി മാറുക. എല്ലാ യോഗികളിലും, വിശ്വാസത്തോടും, അകത്തെ സ്വം എന്നിൽ ലയിപ്പിച്ച്, എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവൻ, അവനാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമയോജിതൻ എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു." ശ്രീകൃഷ്ണൻ വീണ്ടും പറയുന്നു: "മനസ്സ് എന്നിൽ ആകൃതമാക്കി, യോഗം അഭ്യസിച്ച്, എന്റെ ശരണത്തിൽ നിന്നാൽ, നീ എങ്ങനെ എന്നെ പൂർണ്ണമായി സംശയരഹിതമായി അറിയാമെന്നു ഞാൻ പറയുന്നു. ഈ ജ്ഞാനവും വിവേകവും ഞാൻ പൂർണ്ണമായി പറയാം; ഇതു അറിഞ്ഞാൽ, ഈ ലോകത്തിൽ അറിയാനുണ്ട് മറ്റൊന്നുമില്ല. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളിൽ ഒരാളാണ് പരിപൂർണ്ണതയ്ക്കായി ശ്രമിക്കുന്നത്; അതിൽ പരിപൂർണ്ണത പ്രാപിച്ചവരിൽ ഒരാളാണ് എന്നെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നത്. ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹങ്കാരം—ഇവയൊക്കെ എന്റെ പ്രാകൃതസ്വഭാവം. എന്നാൽ, അതിനേക്കാൾ ഉന്നതമായ എന്റെ മറ്റൊരു സ്വഭാവം ഉണ്ട്; അതാണ് ജീവികൾ, അതാണ് ഈ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നതിന്റെ കാരണം. ഈ രണ്ട് സ്വഭാവങ്ങളിൽ നിന്നാണ് എല്ലാ ജീവികളും ഉത്ഭവിക്കുന്നത്; ഞാൻ ഈ സർവ്വവിശ്വത്തിന്റെ ആദിയും ലയവുമാണ്. എന്നിലേക്കാൾ ഉയർന്നത് ഒന്നുമില്ല, ധനഞ്ജയാ; എല്ലാം എന്നിൽ പാളികളിൽ മുത്തുപോലെ ചുരുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ജലത്തിൽ ഞാൻ രുചിയാണ്, ചന്ദ്രനിലെയും സൂര്യനിലെയും പ്രകാശം ഞാൻ; എല്ലാ വേദകളിലും 'ഓം' എന്ന അക്ഷരം ഞാൻ; ആകാശത്തിൽ ശബ്ദം, പുരുഷന്മാരിൽ ശക്തി ഞാൻ. ഭൂമിയിൽ ശുദ്ധഗന്ധം ഞാൻ; അഗ്നിയിൽ തേജസ് ഞാൻ; എല്ലാ ജീവികളിലും ജീവൻ ഞാൻ; തപസ്വികളിൽ തപസ് ഞാൻ. അർജുനാ, എല്ലാ ജീവികളുടെ നിത്യമായ വിത്ത് ഞാൻ; ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ബുദ്ധി, തേജസ്വികളിൽ തേജസ് ഞാൻ." ഇങ്ങനെ, അർജുനന്റെ സംശയങ്ങൾക്കും കൃഷ്ണന്റെ ദിവ്യജ്ഞാനത്തിനുമിടയിൽ യോഗത്തിന്റെ മഹത്വവും, ആത്മലയത്തിന്റെ ആഴവും, ഭഗവാനുമായി ഏകതയുടെ അനുഭവവും, ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ വഴി മനസ്സിലാക്കാം.