ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿರುವ ಸುಖಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಆನಂದ ಮೊದಲಿಗೆ ಅಮೃತದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷದಂತೆ ದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ—ಇದು ರಾಜಸ ಸ್ವಭಾವದ ಸುಖ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಸುಖ, ಅದು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಫಲದಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮವನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ನಿದ್ರೆ, ಆಲಸ್ಯ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಇದನ್ನು ತಾಮಸಿಕ ಸುಖವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ—ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್—ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಯಾರೂ ಮುಕ್ತನಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಗುಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಅವರ ಸ್ವಭಾವದ ಗುಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ, ತಪಸ್ಸು, ಶುದ್ಧತೆ, ಸಹನೆ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ—ಇವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ, ಸ್ಥೈರ್ಯ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಓಡಿಹೋಗದಿರುವುದು, ದಾನ, ಹಾಗೂ ನಾಯಕತ್ವ—ಇವು ಅವನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು. ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ಕೃಷಿ, ಗೋಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ; ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಸೇವಾಕಾರ್ಯಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಯಾರಾದರೂ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಇರುವವನು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮೂಲ tattvaವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವನಾಗಬಹುದು, ಹೀಗೆ ಅವನು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು—even ಅದು ದೋಷಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ—ಪಾಲಿಸುವುದು, ಇತರರ ಧರ್ಮವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರೂ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಬಂದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ಪಾಪವುಂಟಾಗದು. ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಬಂದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು—even ಅದು ದೋಷಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ—ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯವೂ ದೋಷದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಹಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಗೆ ಇದ್ದಂತೆ. ಯಾರು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗೆ ಅಸಕ್ತನಾಗಿರುವನು, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿರುವನು, ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುವನು, ಅವನು ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಕ್ರಿಯಾರಹಿತವಾದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಶುದ್ಧವಾದ ಬುದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹದಿಂದ, ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ದ್ವೇಷವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಅಲ್ಪ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ, ಮಾತು, ಮನಸ್ಸು, ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಸದಾ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು, ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಅಹಂಕಾರ, ಶಕ್ತಿ, ದರ್ಪ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಮಾಮಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮಭಾವವನ್ನು ತಲುಪಿದವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ದುಃಖವನ್ನೂ ಆಸೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದದೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಭಾವನೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಅರಿತವನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗೊಂಡವನು, ನನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನು ಪರಮ ಗುರಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಬುದ್ಧಿಯೋಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಸದಾ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ನನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದಾಟಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕೇಳದೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ನಾಶವಾಗುತ್ತೀ. ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ “ನಾನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೂ, ಅದು ಸುಳ್ಳು. ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವವೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಬಂದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನೀನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು—even ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ—ಮಾಡಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಭು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಯಂತ್ರದಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅರ್ಜುನ, ಅವನಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗು. ಅವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪರಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನೂ, ಶಾಶ್ವತ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೀ. ಈ ರಹಸ್ಯಮಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ನಂತರ ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆ. ಆದರೆ, ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಪರಮ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳು, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವನು. ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸು, ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗು, ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸು, ನನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸು—ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ನೀನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವೆ. ಇದು ನನ್ನ ಸತ್ಯವಾದ ವಚನ. ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನಲ್ಲೇ ಶರಣಾಗು. ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವೆ; ದುಃಖಪಡಬೇಡ. ಆದರೆ, ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದವರಿಗೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ, ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲದವರಿಗೆ, ಅಥವಾ ನನ್ನನ್ನು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಹೇಳಬಾರದು. ಯಾರು ಈ ಪರಮ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನನ್ನ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯರು; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹೋಲುವವರಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂವಾದವನ್ನು ಯಾರು ಓದುತ್ತಾರೋ, ನಾನು ಅವರನ್ನು ಜ್ಞಾನಯಜ್ಞದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವರೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಯಾರು ಈ ಮಾತನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರ ಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. “ಪಾರ್ಥಾ, ನೀನು ಇದನ್ನು ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೀಯಾ? ನಿನ್ನ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಶಯವು ದೂರವಾಗಿದೆಯೆ?” ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅರ್ಜುನನು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ: “ಅಚ್ಯುತಾ, ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಮೋಹವು ದೂರವಾಯಿತು, ಸ್ಮೃತಿ ಮರಳಿ ಬಂದಿದೆ. ನಾನು ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನ ವಚನದಂತೆ ನಾನು ನಡೆವನು.” ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸಂಜಯನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಈ ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಅರ್ಜುನರ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆದ ಅದ್ಭುತ ಸಂವಾದವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದೆ. ವ್ಯಾಸನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ಪರಮ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು; ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ವಯಂ ಯೋಗವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದನು. ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ಮರಿಸುವಾಗ ನನಗೆ ಆನಂದವಾಗುತ್ತದೆ. ಹರಿ (ಕೃಷ್ಣ)ನ ಅದ್ಭುತ ರೂಪವನ್ನು ನೆನೆಸುವಾಗ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.