ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು: "ಹೇ ಕುಂತೀಪುತ್ರನೇ, ದೈತ್ಯಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು, ಮೋಹದಿಂದ ಪಿಡುಗಿಕೊಂಡು, ಪುನಃ ಪುನಃ ದೈತ್ಯಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ನನ್ನನ್ನು ತಲುಪದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ನರಕದತ್ತಿಗೆ ಮೂರು ಬಾಗಿಲುಗಳಿವೆ—ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಲೋಭ. ಈ ಮೂರು ಆತ್ಮವಿನಾಶಕರವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ತ್ರಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂರು ಅಧರ್ಮದ ಬಾಗಿಲುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು ತನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಪರಮಪಥವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆಯುವವನು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು, ಸುಖವನ್ನು, ಅಥವಾ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದು ಕರ್ತವ್ಯ, ಯಾವುದು ಅಕರ್ತವ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದು, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಅರ್ಜುನನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು: 'ಹೇ ಕೃಷ್ಣ, ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಾನವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವರ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು? ಅವರ ನಂಬಿಕೆ ಸಾತ್ವಿಕವಾದುದೆ, ರಾಜಸವಾದುದೆ, ಅಥವಾ ತಾಮಸವಾದುದೆ?' ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಹೇ ಭಾರತ, ನಂಬಿಕೆ ಮೂರು ವಿಧವಾದುದು—ಸಾತ್ವಿಕ, ರಾಜಸ, ತಾಮಸ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ನಂಬಿಕೆ ಅವನ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಂಬಿಕೆಯಿಂದಲೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಅವನನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾತ್ವಿಕರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ರಾಜಸರು ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ತಾಮಸರು ಭೂತಪ್ರೇತಾದಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸುಗಳನ್ನು, ಧೂರ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದವರು, ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ದೈತ್ಯಸ್ವಭಾವದಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ. ಅನ್ನವೂ ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿದೆ; ಹೋಮ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನ—ಇವುಗಳೂ ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೇಳು. ಆಯುಷ್ಯ, ಶುದ್ಧತೆ, ಬಲ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ರುಚಿಕರವಾದ, ಪೌಷ್ಟಿಕ, ಸ್ಥಿರವಾದ, ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಾತ್ವಿಕರು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಕಹಿ, ಹುಳಿ, ಉಪ್ಪು, ತುಂಬಾ ಉರಿಯುವ, ತೀಕ್ಷ್ಣ, ಒಣ, ಸುಡು ಆಹಾರವನ್ನು ರಾಜಸರು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ—ಇವು ದುಃಖ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹಳೆಯದು, ರುಚಿಯಿಲ್ಲದದು, ಕುಲುಮೆಯಾದದು, ನಾಶವಾದದು, ಉಳಿದದು, ಅಶುದ್ಧವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಾಮಸರು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಾನಾನುಸಾರ, ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ, 'ಇದನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು' ಎಂಬ ದೃಢಚಿತ್ತದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಯಜ್ಞ ಸಾತ್ವಿಕ. ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಯಜ್ಞ ರಾಜಸ. ವಿಧಿವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಆಹಾರವನ್ನು ಹಂಚದೆ, ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಯಜ್ಞ ತಾಮಸ. ದೇವತೆಗಳು, ದ್ವಿಜರು, ಗುರುಗಳು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು—ಇವರ ಪೂಜೆ, ಶುದ್ಧತೆ, ಸತ್ಯತೆ, ಸರಳತೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ—ಇವು ದೇಹದ ತಪಸ್ಸು. ಕೋಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡದ, ಸತ್ಯವಾದ, ಹಿತವಾದ, ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತು, ವೇದಪಾಠ—ಇವು ವಾಕ್ತಪಸ್ಸು. ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿ, ಮೃದುತೆ, ಮೌನ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ, ಸ್ವಭಾವದ ಶುದ್ಧತೆ—ಇವು ಮನಸ್ಸಿನ ತಪಸ್ಸು. ಈ ತ್ರಿವಿಧ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಪರಮ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ, ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಸಾತ್ವಿಕ. ಗೌರವ, ಮಾನ, ಪೂಜೆಯಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಮಾಡಿದ ತಪಸ್ಸು ರಾಜಸ. ಮೋಹದಿಂದ, ಆತ್ಮನಿಗೆ ಹಾನಿಕರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಇತರರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಡಿದ ತಪಸ್ಸು ತಾಮಸ. 'ಇದು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು' ಯೋಗ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ, ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ದಾನ ಶುದ್ಧ. ಪ್ರತಿಫಲ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ, ಅಥವಾ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ದಾನ ರಾಜಸ. ಅನ್ಯಯೋಗ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅನರ್ಹರಿಗೆ, ಅವಮಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ದಾನ ತಾಮಸ. 'ಓಂ ತತ್ ಸತ್' ಎಂಬ ಮೂರು ಪದಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸೂಚಕ. ಈ ಪದಗಳಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ವೇದಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಆದ್ದರಿಂದ, 'ಓಂ' ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು. 'ತತ್' ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 'ಸತ್' ಎನ್ನುವುದು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸೂಚಕ ಪದ. ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ, ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಕೂಡ 'ಸತ್' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯ 'ಅಸತ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ—ಅದು ಇಲ್ಲಿಯೂ, ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅರ್ಜುನನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದನು: 'ಹೇ ಹೃಷೀಕೇಶ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸದ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.' ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಕಾಮ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸನ್ಯಾಸವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದನ್ನು ಪಂಡಿತರು ತ್ಯಾಗವೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮವನ್ನು ದುಷ್ಟವೆಂದು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಭಾರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ತ್ಯಾಗದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ತ್ಯಾಗವೂ ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿದೆ. ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು; ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಅವುಗಳು ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆ ತ್ಯಜಿಸಿ ಮಾಡಬೇಕು—ಇದು ನನ್ನ ದೃಢವಾದ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರವಾದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ; ಮೋಹದಿಂದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರೆ ಅದು ತಾಮಸ ತ್ಯಾಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ." ಹೀಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಕರ್ತವ್ಯ, ತ್ಯಾಗ, ನಂಬಿಕೆ, ಆಹಾರ, ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗುಣಭೇದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು.