ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೌರವ ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಗಳು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ, ದುಶ್ಯಾಸನನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಲು ದುರ್ಯೋಧನನು ತನ್ನ ಸೇನಾಪತಿಗಳಿಗೆ, “ನೀವು ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತು, ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿ,” ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕೌರವ ಕುಲದ ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹನು ಸಿಂಹದಂತೆ ಘರ್ಜಿಸಿ, ತನ್ನ ಶಂಖವನ್ನು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಊದಿದನು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಶಂಖಗಳು, ನಗಾರಿ, ಡೋಲು, ಮೃದಂಗ, ಬುಗಾರಿ ಮುಂತಾದ ವಾದ್ಯಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಶಬ್ದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು; ಆ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಆಕಾಶ ಭೂಮಿಗಳು ನಡುಗಿದವು. ಆಗ, ಪಾಂಡವಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುವ ಮಹಾ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರೂ ತಮ್ಮ ದಿವ್ಯ ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿದರು. ಹೃಷೀಕೇಶನು ಪಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖವನ್ನು, ಧನಂಜಯನು ದೇವದತ್ತ ಶಂಖವನ್ನು, ಭೀಮನು ಪೌಂಡ್ರ ಎಂಬ ಭಯಾನಕ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅನಂತವಿಜಯ ಶಂಖವನ್ನು, ನಕುಲು ಸುಘೋಷ ಮತ್ತು ಸಹದೇವನು ಮಣಿಪುಷ್ಪಕ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದರು. ಕಾಶೀರಾಜನು, ಶಿಖಂಡಿ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ಅಜೇಯ ಸತ್ಯಕಿ—ಇವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿದರು. ದ್ರುಪದನು, ದ್ರೌಪದಿಯ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರೆಯ ಮಗನಾದ ಅಭಿಮನ್ಯು ಕೂಡ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿದರು. ಆ ಭಾರೀ ಧ್ವನಿಯು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಕಂಪಿತಗೊಳಿಸಿ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಹರಡಿತು. ಅದಾದಮೇಲೆ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಾನರಧ್ವಜವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನು, ಯುದ್ಧದ ಘೋಷಣೆಯ ನಡುವಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಹೃಷೀಕೇಶನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ಅಚ್ಯುತನೇ, ನನ್ನ ರಥವನ್ನು ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸು. ಈ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಯೋಧರನ್ನು ನಾನು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಯಾರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ, ಯಾರು ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಲು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.” ಅರ್ಜುನನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಹೃಷೀಕೇಶನು, ಅದ್ಭುತವಾದ ರಥವನ್ನು ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರುಗಳ ಮುಂದೆ, “ಪಾರ್ಥನೇ, ಈ ಕುರು ವಂಶಸ್ಥರನ್ನು ನೋಡು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಅರ್ಜುನನು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲೂ ತಂದೆ, ತಾತ, ಗುರುಗಳು, ಮಾವರು, ತಮ್ಮಂದಿರು, ಪುತ್ರರು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಮಾವಂದಿರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ಪಾಳಯಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದನು. ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಬಂಧುಗಳು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಸಜ್ಜಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಕುಂತಿಪುತ್ರನಾದ ಅರ್ಜುನನು ಆಘಾತದಿಂದ, ಆಪಾರ ದಯೆಯಿಂದ, ದುಃಖದಿಂದ ಮಾತಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದನು. “ಕೃಷ್ಣಾ, ನನ್ನ ಜನರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಸಜ್ಜಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಅಂಗಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿವೆ, ಬಾಯು ಒಣಗುತ್ತಿದೆ, ದೇಹ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದೆ, ಕೆಸರಹುಳು ಎದ್ದು ನಿಂತಂತಾಗಿದೆ. ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸು ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ, ಚರ್ಮ ಸುಡುತ್ತಿದೆ, ನಿಂತುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸು ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆಟ್ಟ ಸೂಚನೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ, ಕೇಶವಾ. ನನ್ನ ಜನರನ್ನು ಕೊಂದು ನನಗೆ ಯಾವ ಒಳ್ಳೆಯದು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ನನಗೆ ವಿಜಯ, ರಾಜ್ಯ, ಸುಖ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸೆ ಇಲ್ಲ, ಗೋವಿಂದಾ. ರಾಜ್ಯ, ಭೋಗ, ಜೀವನವೇನೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಾವು ಯಾರಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ, ಭೋಗ, ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೇವೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ—ಗುರುಗಳು, ತಂದೆ, ಪುತ್ರರು, ತಾತ, ಮಾವರು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಮಾವಂದಿರು, ಇತರ ಬಂಧುಗಳು. ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೊಲ್ಲಲು ನನಗೆ ಇಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲ, ಮಧುಸೂದನ. ಅವರು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹಿಂಸೆಯನ್ನೂ ನಡೆಸಿದರೂ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಾನು ಸಿದ್ಧನಿಲ್ಲ, ಭೂಮಿಗಾಗಿ ತಾನೆಂದರೆ ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲ. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕೊಂದರೆ ನಮಗೆ ಯಾವ ಸಂತೋಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಜನಾರ್ದನ? ಅವರನ್ನು ಕೊಂದರೆ ಪಾಪವಷ್ಟೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರನ್ನು, ನಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ನಾವು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು, ಮಾಧವ. ನಮ್ಮ ಜನರನ್ನು ಕೊಂದ ಮೇಲೆ ನಾವು ಹೇಗೆ ಸುಖದಿಂದಿರಬಹುದು? ಅವರು ಲೋಭದಿಂದ ಕುರುಡಾಗಿ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದರ ಪಾಪವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ, ಸ್ನೇಹವನ್ನು ದ್ರೋಹಿಸುವ ಪಾಪವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾವು, ಕುಟುಂಬ ನಾಶದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೋಷವನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ ನಾವು, ಜನಾರ್ದನ, ಈ ಪಾಪದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಕುಟುಂಬ ನಾಶವಾದಾಗ, ಅದರ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಧರ್ಮ ನಾಶವಾದಾಗ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಅಧರ್ಮ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಕುಟುಂಬದ ಹೆಂಗಸರು ದೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಹೆಂಗಸರು ದೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವರ್ಣಸಂಕರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಣಸಂಕರದಿಂದ ಕುಟುಂಬವೂ, ಅದರ ನಾಶಕರರೂ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಪಿತೃಗಳು ಪಿಂಡೋದಕಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕುಟುಂಬ ನಾಶಕರ ದೋಷಗಳಿಂದ ವರ್ಣಸಂಕರ ಉಂಟಾಗಿ, ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬ ಧರ್ಮ ನಾಶವಾದ ಪುರುಷರು, ಜನಾರ್ದನ, ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನರಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಅಯ್ಯೋ, ನಾವು ಎಂತಹ ಮಹಾಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಲಿರುವೆವು, ರಾಜ್ಯದ ಸುಖದ ಲೋಭದಿಂದ ನಮ್ಮ ಜನರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರು ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ನಿರಾಯುಧನಾಗಿಯೇ, ಪ್ರತಿರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಕೊಂದರೂ ನನಗೆ ಅದು ಉತ್ತಮ. ಸಂಜಯನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಅರ್ಜುನನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಾಣ ಮತ್ತು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮನಸ್ಸು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿ, ತನ್ನ ರಥದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು. ಅರ್ಜುನನು ಹೀಗೆ ಆಪಾರ ದಯೆಯಿಂದ, ಕಣ್ಣು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಮಧುಸೂದನನು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಅರ್ಜುನ, ಈ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಈ ನಿರಾಶೆ ಎಂತು ಬಂತು? ಇದು ಆರ್ಯರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೂ ಹಾದಿಯಲ್ಲ, ಕೀರ್ತಿಗೂ ವಿರೋಧಿ. ಪರ್ತ, ನೀನು ಈ ದುರ್ಬಲತೆಗೆ ತೊಡಗಬೇಡ. ಇದು ನಿನಗೆ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಹೃದಯದ ಈ ಕ್ಷುದ್ರ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ತೊಡೆದು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ, ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲು!