ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે કહ્યું: "હે નિર્લિપ્ત અર્જુન, મેં તને આ અત્યંત ગુપ્ત શાસ્ત્રજ્ઞાન સમજાવ્યું છે. જે મનુષ્ય તેને સમજશે, તે જ્ઞાની બને છે અને પોતાના બધા કર્તવ્યોમાં નિપુણતા મેળવશે. આ પછી શ્રીકૃષ્ણે દિવ્ય અને આસુરી સ્વભાવના ગુણોનું વર્ણન કર્યું. તેમણે કહ્યું: નિર્ભયતા, અંતઃકરણની પવિત્રતા, જ્ઞાન અને યોગમાં સ્થિરતા, દાન, ઇન્દ્રિયનિગ્રહ, યજ્ઞ, શાસ્ત્રપઠન, તપ અને સીધાઈ—આ બધું દિવ્ય ગુણ છે. એ ઉપરાંત, અહિંસા, સત્ય, ક્રોધનો અભાવ, ત્યાગ, શાંતિ, દોષદૃષ્ટિનો અભાવ, સર્વપ્રાણીઓ માટે કરુણા, લોભનો અભાવ, કોમળતા, લજ્જા અને ચંચળતાનો અભાવ પણ દિવ્ય સ્વભાવના ગુણો છે. એ જ રીતે, શક્તિ, ક્ષમા, ધૈર્ય, પવિત્રતા, દુષ્ટતાનો અભાવ અને અહંકારનો અભાવ—આ બધું પણ દિવ્ય સ્વભાવના લક્ષણો છે. હે અર્જુન, બીજી તરફ, દંભ, અહંકાર, દૃઢ અભિમાન, ક્રોધ, કઠોરતા અને અજ્ઞાન—આ બધા આસુરી સ્વભાવના ગુણો છે. શ્રીકૃષ્ણે સમજાવ્યું કે દિવ્ય ગુણો મુક્તિ તરફ લઈ જાય છે અને આસુરી ગુણો બંધન તરફ. તેમણે આશ્વાસન આપ્યું: "હે પાંડવ, તું ચિંતિત ન થા, કેમ કે તું દિવ્ય ગુણોથી યુક્ત છે." આ જગતમાં બે પ્રકારના જીવ છે: એક દિવ્ય અને બીજાં આસુરી. દિવ્ય સ્વભાવનું વર્ણન મેં કર્યું, હવે તું આસુરી સ્વભાવ વિશે સાંભળ. આસુરી સ્વભાવવાળા માણસોને કર્તવ્ય કે ત્યાગનું જ્ઞાન નથી. તેમના માં પવિત્રતા, યોગ્ય વર્તન કે સત્ય નથી. તેઓ કહે છે: ‘આ જગત સત્યવિહિન, આધારવિહિન અને ઈશ્વરવિહિન છે; માત્ર કામના આધારે પુરુષ અને સ્ત્રીના સંયોગથી જન્મે છે.’ આવી દૃષ્ટિ રાખીને, પોતાની જાતને અનેરો અને નાશ પામેલો માનીને, ઓછા સમજાવાળા આ ક્રૂર કર્મો કરતા, જગતના વિનાશ માટે ઉભા થાય છે. આસુરી લોકો અપૂરતા કામના આધાર રાખે છે, દંભ, અહંકાર અને અભિમાનથી ભરેલા છે, ભ્રાંતિમાં છે અને ખોટા મંતવ્યો ધરાવે છે. તેઓ અસુદ્ધ વ્રતોથી કર્મ કરે છે. મૃત્યુ સુધી ક્યારેય ન સમાપ્ત થતી ચિંતાઓમાં ફસાયેલા, ઇન્દ્રિયસુખમાં મગ્ન રહે છે અને માનતા રહે છે કે આ જ બધું છે. શ્રીકૃષ્ણ કહે છે: "એવા લોકો આશાની અનેક દોરથી બંધાયેલા, કામ અને ક્રોધમાં ફસાયેલા, ભોગ માટે અયોગ્ય રીતે ધન એકઠું કરવા પ્રયત્ન કરે છે. તેઓ કહે છે: ‘આજે મેં આ મેળવ્યું; આવતીકાલે એ પણ મેળવીશ; આ મારા છે, અને વધુ ધન પણ મારું થશે. એ શત્રુને મેં માર્યો, બીજાને પણ મારીશ. હું સ્વામી છું, ભોગી છું, સક્ષમ છું, સુખી છું. હું ધનવાન છું, ઉચ્ચ કુળમાં જન્મેલો છું; મારા સમાન બીજું કોણ?’ આવા લોકો દંભથી, અવિચલ મનથી, અનેક વિચારોમાં ભટકાતા, ભોગમાં આસક્ત, મોહના જાળમાં ફસાયેલા, પાપી નરકમાં પડે છે." "અહંકાર, દંભ, ધનનો અભિમાન, કામ અને ક્રોધને આધાર બનાવે છે, પોતાનાં તથા બીજાનાં શરીરમાં મને દ્વેષ કરે છે. આવા ક્રૂર અને હિન મનુષ્યોને હું વારંવાર આસુરી યોનિમાં મૂકી દઉં છું. એવી યોનિમાં જન્મ લઈને, તેઓ ભ્રમિત જ રહે છે અને મને પ્રાપ્ત કરી શકતા નથી; અંતે અધમ અવસ્થામાં જાય છે." "ત્રણ દ્વાર નરક તરફ લઈ જાય છે—કામ, ક્રોધ અને લોભ. તેથી, આ ત્રણેનો ત્યાગ કરવો જોઈએ. જે વ્યક્તિ આ ત્રણેથી મુક્ત થાય છે, તે પોતાનું કલ્યાણ કરે છે અને સર્વોચ્ચ માર્ગ પામે છે." "જે મનુષ્ય શાસ્ત્રના નિર્દેશને છોડી, મનમાની રીતે વર્તે છે, તેને સિદ્ધિ, સુખ કે પરમગતિ મળતી નથી. તેથી, શું કરવું અને શું ન કરવું, તે જાણવા માટે શાસ્ત્રને જ આધાર બનાવો; અને શાસ્ત્રના આદેશ અનુસાર જ કર્મ કરો." એ સમયે અર્જુને પૂછ્યું: "હે કૃષ્ણ, જે લોકો શ્રદ્ધા સાથે ઉપાસના કરે છે પણ શાસ્ત્રના આદેશને અવગણે છે, તેમની સ્થિતિ કેવી હોય છે? શું તે સત્વગुणી, રજોગુણી કે તમોગુણી ગણાય?" શ્રીકૃષ્ણે ઉત્તર આપ્યો: "શ્રદ્ધા ત્રણ પ્રકારની છે—સત્વ, રજસ અને તમસ. દરેક મનુષ્યની શ્રદ્ધા તેની સ્વભાવ પ્રમાણે જ હોય છે. જેવી શ્રદ્ધા, એવો મનુષ્ય." "સત્વગુણી દેવતાઓની ઉપાસના કરે છે; રજોગુણી યક્ષ અને રાક્ષસોની; અને તમોગુણી ભૂત-પ્રેતની ઉપાસના કરે છે. જે લોકો શાસ્ત્રવિરુદ્ધ કઠોર તપ કરે છે, દંભ અને અહંકારથી ભરેલા, કામ અને આસક્તિથી પ્રેરિત—તેઓ શરીરને અને તેમાં વસતા મને પણ પીડા આપે છે. એમને આસુરી મનવૃત્તિવાળા જ જાણ." "જેમ ખોરાક ત્રણ પ્રકારના હોય છે, તેમ યજ્ઞ, તપ અને દાન પણ ત્રણ પ્રકારના છે. હવે હું એમાંનો ભેદ કહીશ." "જે ખોરાક આયુષ્ય, પવિત્રતા, બળ, આરોગ્ય, સુખ અને સંતોષ વધારતા હોય, સ્વાદિષ્ટ, પૌષ્ટિક, સ્થિર અને હૃદયને આનંદ આપતા હોય, તે સત્વગુણીને પ્રિય હોય છે. જે ખોરાક તીખા, ખાટા, ખારા, અતિઉષ્ણ, કટુ, સુકા અને દાહક હોય, તે રજોગુણી પસંદ કરે છે અને એ દુઃખ, શોક અને રોગ આપે છે. જે ખોરાક બાસી, સ્વાદવિહિન, દુર્ગંધયુક્ત, પુતગંધવાળા, બચેલા અને અશુદ્ધ હોય, તે તમોગુણીને પ્રિય હોય છે." "શાસ્ત્રોક્ત રીતે, ફળની ઇચ્છા વિના અને કરવું જ જોઈએ એવી દૃઢ ભાવનાથી જે યજ્ઞ થાય, તે સાત્વિક છે. જે યજ્ઞ ફળની ઇચ્છાથી કે દંભથી થાય, તે રજસ છે. જે યજ્ઞ શાસ્ત્રવિરુદ્ધ, વિના મંત્ર-દ્રવ્ય-વિશ્વાસ, અને વિના ભોજન વિતરણ થાય, તે તામસ છે." "દેવ, દ્વિજ, ગુરૂ અને જ્ઞાનીની પૂજા, પવિત્રતા, સીધાઈ, બ્રહ્મચર્ય અને અહિંસા—આ શરીરનું તપ કહેવાય છે. જે વાણી દુઃખ ન આપે, સત્ય, પ્રિય અને હિતકારી હોય, અને નિયમિત અધ્યયન—આ વાણીનું તપ કહેવાય છે." આ રીતે શ્રીકૃષ્ણે અર્જુનને દિવ્ય અને આસુરી સ્વભાવ, શ્રદ્ધાના પ્રકારો અને યજ્ઞ-તપ-દાન-આહારના ભેદો વિશે વિસ્તૃત રીતે સમજાવ્યું, અને શાસ્ત્રના માર્ગે ચાલવાની પ્રેરણા આપી.