કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધભૂમિ પર, જ્યારે અધર્મનો પ્રકોપ વધે છે, ત્યારે આર્ય કુળની સ્ત્રીઓમાં પણ ભ્રષ્ટતા આવે છે, એથી વર્ણસંકરતા જન્મે છે—એવો વિચાર અર્જુનના મનમાં ઉઠે છે. અર્જુન કહે છે, “હે કૃષ્ણ, જ્યારે સ્ત્રીઓ ભ્રષ્ટ થાય છે, ત્યારે વર્ણસંકર સંતાન ઉત્પન્ન થાય છે. આવું વર્ણસંકર કુળને અને કુળના નાશકર્તાઓને નરકમાં લઈ જાય છે. પિતૃઓને પણ પિંડ-જળાદિ તર્પણ મળતું રહેતું નથી, એટલે તેઓ પણ પતિત થાય છે. આવું વર્ણસંકરતા પેદા થવાથી કુળ અને વર્ણના શાશ્વત ધર્મો પણ નષ્ટ થાય છે.” અર્જુન વધુ કહે છે, “હે જનાર્દન, જેમના કુળધર્મ નષ્ટ થઈ જાય છે, એવા પુરુષો માટે તો અમે સાંભળ્યું છે કે તેમનું નરકવાસ કદી અંત પામતો નથી. ધિક્કાર છે! રાજ્ય અને સુખની લાલચથી, આપણે પોતાનાં જ સગાંઓને મારવા જઈ રહ્યા છીએ—આ તો મોટું પાપ છે. જો ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો શસ્ત્રધારી થઈને મને નિર્બળ અને નિર્દોષ અવસ્થામાં મારે, તો પણ એ મને વધારે ઉત્તમ લાગે છે.” આ રીતે અર્જુને પોતાના ધનુષ્ય-બાણને પેલે પાડી દીધા અને રથમાં બેઠો, તેનું મન દુઃખથી વિહ્વળ હતું. સંજયે વર્ણન કર્યું કે, અર્જુન કરુણાથી વ્યાકુળ, આંખોમાંથી અશ્રુ વહેતાં, વિમૂઢ અને નિરાશ થઈ ગયો હતો. ત્યારે મધુસૂદન, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે તેને સંબોધન કર્યું. કૃષ્ણે કહ્યું, “અર્જુન, આ સંકટ સમયે તારા મનમાં આવું દુઃખ કેમ આવ્યું?