અર્જુન ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના ઉપદેશથી થોડા ગૂંચવાયા હતા. તેમણે કહ્યું, "પ્રભુ, આપના શબ્દો મારા મનમાં સંશય પેદા કરે છે, જાણે વિરુદ્ધ વાતો કહી રહ્યા છો. કૃપા કરીને સ્પષ્ટ રીતે કહો કે કઈ રીતથી હું શ્રેષ્ઠ કલ્યાણ પ્રાપ્ત કરી શકું." શ્રીકૃષ્ણ હસતાં અને પ્રેમપૂર્વક કહે છે, "હે નિર્દોષ અર્જુન, આ જગતમાં મેં અગાઉ બે માર્ગો જણાવ્યું છે—સાંખ્યાઓ માટે જ્ઞાનનો માર્ગ અને યોગીઓ માટે કર્મનો માર્ગ. માત્ર કૃત્યથી દૂર રહીને કે ત્યાગ કરીને કોઈ સંપૂર્ણતા પ્રાપ્ત કરી શકતું નથી. દરેક મનુષ્ય ક્ષણ પણ વિના કર્મ કર્યા રહી શકતો નથી; પ્રકૃતિથી જન્મેલી ગુણો બધાને કર્મ કરવા માટે મજબૂર કરે છે. જે વ્યક્તિ કર્મના અંગોને રોકે છે, પણ મનથી વિષયોમાં રમી રહે છે, તેને મૃગજળમાં પડેલા માનવી કહેવાય છે. પણ જે મનથી ઇન્દ્રિયો પર નિયંત્રણ રાખીને, અનાસક્ત રહીને, કર્મના અંગો દ્વારા કર્મ કરે છે, એ અર્જુન, શ્રેષ્ઠ છે. તેથી, તું તારા નિર્દિષ્ટ કર્મો કર. કારણ કે કર્મ નિષ્ક્રિયતાથી શ્રેષ્ઠ છે. તું કર્મ ન કરે તો તારા શરીરનું પોષણ પણ શક્ય નથી. યજ્ઞ માટે કરવામાં આવેલા કર્મ સિવાય, આ જગત કર્મથી બંધાયેલું છે. તેથી, હે કુંતીપુત્ર, યજ્ઞ માટે અનાસક્ત રહીને કર્મ કર. સૃષ્ટિના આરંભમાં સર્જનહારે યજ્ઞ સાથે પ્રાણીઓનું સર્જન કર્યું અને કહ્યું, 'આથી તું વધશે; આ તારા ઇચ્છાઓ પૂરી કરશે.' આથી દેવતાઓનું પોષણ કર, અને દેવતાઓ તારો પોષણ કરશે. એકબીજાને પોષણ કરીને તું શ્રેષ્ઠ કલ્યાણ પ્રાપ્ત કરશે. યજ્ઞથી પોષિત દેવતાઓ તને ઇચ્છિત ભોગ આપશે. જે દેવતાઓથી મળેલા ભોગને યજ્ઞમાં અર્પિત કર્યા વિના ખાય છે, તે ખરેખર ચોર છે. યજ્ઞના અવશેષને ભોગવનારા પવિત્ર લોકો બધા પાપોથી મુક્ત થાય છે; જ્યારે જે પોતાનાં માટે જ રસોઈ કરે છે, તેઓ પાપ જ ખાય છે. પ્રાણીઓ અન્નથી જન્મે છે; અન્ન વરસાદથી થાય છે; વરસાદ યજ્ઞથી થાય છે; અને યજ્ઞ કર્મથી થાય છે. કર્મ વેદમાંથી થાય છે, અને વેદ અવિનાશી પરમાત્માથી આવે છે. તેથી, સર્વવ્યાપી વેદ યજ્ઞમાં સદાય સ્થિત છે. જે વ્યક્તિ આ સૃષ્ટિચક્રનું પાલન નથી કરતો, અને ઇન્દ્રિયસukhમાં જ જીવે છે, એ પાપી જીવન જીવતો વ્યર્થ જીવતો છે, હે પార్థ. પણ જે વ્યક્તિ માત્ર આત્મામાં આનંદ પામે છે, આત્મામાં સંતોષ પામે છે, અને આત્મામાં જ તૃપ્ત રહે છે, તેની માટે કોઈ કર્મ કરવાની જરૂર નથી. તેના માટે અહીં કરેલા કે ન કરેલા કર્મમાં કોઈ લાભ નથી; તે કોઈ પણ જીવ પર આધાર રાખતો નથી. તેથી, હમેશા કરવાનું યોગ્ય કર્મ અનાસક્ત રહીને કર; કારણ કે અનાસક્ત રહીને કર્મ કરવાથી મનુષ્ય શ્રેષ્ઠને પામે છે. જનક અને અન્ય રાજાઓએ પણ માત્ર કર્મથી પૂર્ણતા પ્રાપ્ત કરી હતી. જગતના કલ્યાણ માટે પણ, તારે કર્મ કરવું જોઈએ. શ્રેષ્ઠ વ્યક્તિ જે કરે છે, બીજાઓ પણ એનું અનુસરણ કરે છે; જે ધોરણ તે નક્કી કરે છે, જગત એનું અનુસરણ કરે છે. હે પાર્થી, મારા માટે ત્રણેય લોકમાં કંઈ કરવાનું નથી, અને કંઈ પ્રાપ્ત કરવાનું નથી; છતાં હું કર્મ કરું છું. જો હું સદાય સતર્ક રહીને કર્મ ન કરું, તો લોકો મારા માર્ગે ચાલે. જો હું કર્મ ન કરું, તો આ લોક નષ્ટ થઈ જાય, અને હું પ્રાણીઓમાં ગડબડ પેદા કરી દઈશ. અજ્ઞાની લોકો જેમ કર્મમાં આસક્ત થઈને કરે છે, તેમ જ જ્ઞાનીઓએ અનાસક્ત રહીને, જગતના કલ્યાણ માટે, કર્મ કરવું જોઈએ. જ્ઞાનીઓએ અજ્ઞાની અને આસક્ત લોકોના મનને ભંગાવવું જોઈએ નહીં; તેઓએ સ્વયં નિયંત્રણથી કર્મ કરે અને બીજાઓને પ્રેરણા આપે. કર્મ પ્રકૃતિના ગુણોથી થાય છે; પણ જેનો મન અહંકારથી ભ્રમિત છે, તે 'હું કર્તા છું' એમ માને છે. પણ જે સત્ય જાણે છે, તે ગુણ અને કર્મના ભેદને સમજે છે, અને 'ગુણો ગુણો પર કર્મ કરે છે' એમ વિચારે છે, તેથી તે આસક્ત નથી થાય. જે લોકો પ્રકૃતિના ગુણોથી ભ્રમિત છે, તેઓ ગુણોના કર્મમાં આસક્ત થાય છે; જ્ઞાનીઓએ અજ્ઞાની અને મંદબુદ્ધિ લોકોને ભ્રમિત ન કરવું જોઈએ. તું તારા બધા કર્મો મને સમર્પિત કર, મનથી આત્મામાં સ્થિત રહી, ઇચ્છા અને મમતા રહિત, વિના ચિંતાથી યુદ્ધ કર. જે લોકો મારા આ ઉપદેશને શ્રદ્ધા અને ઈર્ષા વગર અનુસરે છે, તેઓ પણ કર્મથી મુક્ત થાય છે. પણ જે ઈર્ષ્યા રાખીને આ ઉપદેશનું પાલન નથી કરતા, તેઓ ભ્રમિત અને વિવેકહીન છે, અને પથભ્રષ્ટ છે. જ્ઞાનીઓ પણ પોતાના સ્વભાવ પ્રમાણે જ કરે છે; બધા પ્રાણી પોતાનો સ્વભાવ અનુસરે છે. નિયંત્રણથી શું થશે? દરેક ઇન્દ્રિયમાં તેના વિષય માટે આસક્તિ અને દ્વેષ સ્થાયી છે; એના વશમાં ન થવું જોઈએ, કારણ કે એ અવરોધ છે. મોટા ગુણવત્તાવાળા કર્મ કરતાં પણ પોતાનું ધર્મ—even જો તે ઓછું હોય—શ્રેષ્ઠ છે; પોતાના ધર્મમાં મૃત્યુ પણ શ્રેષ્ઠ છે, બીજાનો ધર્મ ભય પેદા કરે છે. અર્જુને પૂછ્યું, "હે વૃષ્ણિવંશી, માણસ અનિચ્છાથી પણ પાપ કરવા માટે કેવી રીતે પ્રેરિત થાય છે, જાણે કોઈ બળજબરીથી?" શ્રીકૃષ્ણે કહે છે, "એ ઇચ્છા અને ક્રોધ છે, જે રજોગુણથી જન્મે છે; એ જ મહાપાપી, મહાશત્રુ છે. જેમ અગ્નિ ધૂમાથી, દર્પણ ધૂળથી, અને ગર્ભમાં બાળક આવરણથી ઢંકાય છે, તેમ જ જ્ઞાન પણ આથી ઢંકાય છે. આ ઇચ્છા, જે અગ્નિની જેમ ક્યારેય સંતોષાય નથી, એ જ જ્ઞાનીઓનો શાશ્વત શત્રુ છે. ઇન્દ્રિયો, મન અને બુદ્ધિ એના નિવાસસ્થાન છે; એના દ્વારા એ જીવને ભ્રમિત કરે છે અને જ્ઞાનને ઢંકે છે. તેથી, હે શ્રેષ્ઠ ભારત, પહેલા ઇન્દ્રિયોને નિયંત્રિત કર, અને આ દુષ્ટ, જ્ઞાન અને વિવેકના નાશકને નષ્ટ કર.