దివి జాతః సముద్రజః సిన్ధుతస్పర్యాభృతః । స నో హిరణ్యజాః శఙ్ఖ ఆయుష్ప్రతరణో మణిః
ఆకాశంలో పుట్టినవాడు, సముద్రంలో పుట్టినవాడు, నదిలో ప్రవహించినవాడు, బంగారు వర్ణమైన శంఖము, ఆయుర్దాయాన్ని దాటి పోయే రత్నము మమ్మల్ని రక్షించు.
సముద్రాజ్జాతో మణిర్వృత్రాజ్జాతో దివాకరః । సో అస్మాన్త్సర్వతః పాతు హేత్యా దేవాసురేభ్యః
సముద్రంలో పుట్టిన రత్నము, వృత్రాసురుడిని సంహరించిన సూర్యుడు, దేవతలూ, రాక్షసుల ఆయుధాల నుండి మమ్మల్ని అన్ని వైపులా రక్షించు.
హిరణ్యానామేకోఽసి సోమాత్త్వమధి జజ్ఞిషే । రథే త్వమసి దర్శత ఇషుధౌ రోచనస్త్వం ప్ర ణ ఆయూంషి తారిషత్
బంగారు వర్ణమైనవారిలో నీవు ఒక్కడివి; సోమునుండి పుట్టినవాడివి; రథంలో కనిపించేవాడివి, బాణపు సంచిలో ప్రకాశించేవాడివి; మాకు దీర్ఘాయుష్షు కలిగించు.
దేవానామస్థి కృశనం బభూవ తదాత్మన్వచ్చరత్యప్స్వన్తః । తత్తే బధ్నామ్యాయుషే వర్చసే బలాయ దీర్ఘాయుత్వాయ శతశారదాయ కార్శనస్త్వాభి రక్షతు
దేవతల సన్నని ఎముక అలా అయింది; అది తన స్వభావం ప్రకారం జలాల్లో సంచరిస్తుంది; నీను ఆయుర్దాయానికి, తేజస్సుకు, బలానికి, దీర్ఘాయుష్షుకు, వంద శరదులు జీవించేందుకు కట్టుకుంటున్నాను; ఆ సన్నని శంఖము నిన్ను రక్షించుగాక.
అనడ్వాన్ దాధార పృథివీముత ద్యామనడ్వాన్ దాధారోర్వన్తరిక్షమ్ । అనడ్వాన్ దాధార ప్రదిశః షడుర్వీరనడ్వాన్ విశ్వం భువనమా వివేశ
ఎద్దు భూమిని, ఆకాశాన్ని, విస్తారమైన మధ్యాకాశాన్ని, ఆరు దిక్కులను, అన్ని లోకాలలో ప్రవేశించాడు.
అనడ్వాన్ ఇన్ద్రః స పశుభ్యో వి చష్టే త్రయాం ఛక్రో వి మిమీతే అధ్వనః । భూతం భవిష్యద్భువనా దుహానః సర్వా దేవానాం చరతి వ్రతాని
ఇంద్రుడు ఎద్దు; ఆయన పశువులను కాపాడుతాడు; మూడు చక్రాలు మార్గాలను కొలుస్తాయి; గత, భవిష్యత్ లోకాలను పాలు పీల్చుతూ, దేవతల అన్ని నియమాలను అనుసరిస్తాడు.
ఇన్ద్రో జాతో మనుష్యేష్వన్తర్ఘర్మస్తప్తశ్చరతి శోశుచానః । సుప్రజాః సన్త్స ఉదారే న సర్షద్యో నాశ్నీయాదనడుహో విజానన్
ఇంద్రుడు మనుషులలో జన్మించి, లోపల వేడిగా ఉన్న ఘర్మంలా తాపంతో ప్రకాశిస్తూ సంచరిస్తాడు. మంచి సంతానం ఉన్న గొప్ప ఇంటిని వదిలిపోకుండా, అక్కడే ఉండాలి; ఆ తెలివైనవాడు అక్కడ దాహం తీరక, పాలు పీల్చకూడదు.
అనడ్వాన్ దుహే సుకృతస్య లోక ఐనం ప్యాయయతి పవమానః పురస్తాత్। పర్జన్యో ధారా మరుత ఊధో అస్య యజ్ఞః పయో దక్షిణా దోహో అస్య
పాలు ఇవ్వకూడని ఆ అనడుహా, మంచి కార్యాల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది; పవిత్రత కలిగినవాడు ముందుగా దానిని నింపుతాడు. వాన నీరు దాని ప్రవాహం, మారుతులు దాని ఉబ్బు, యజ్ఞం దాని పాలు, దక్షిణ దాని పీల్చడం.
యస్య నేశే యజ్ఞపతిర్న యజ్ఞో నాస్య దాతేశే న ప్రతిగ్రహీతా । యో విశ్వజిద్విశ్వభృద్విశ్వకర్మా ఘర్మం నో బ్రూత యతమశ్చతుష్పాత్
యజ్ఞపతి యజ్ఞానికి అధిపతి కానివాడు, యజ్ఞం తనదిగా లేనివాడు, దానం ఇచ్చేవాడు లేకపోయినా, తీసుకునేవాడు లేకపోయినా, అన్నింటిని జయించేవాడు, అన్నింటిని పోషించేవాడు, అన్నింటిని చేయగలవాడు — ఆ ఘర్మం గురించి, నాలుగు కాళ్లదైనా, నీవు మాకు చెప్పు.
యేన దేవాః స్వరారురుహుర్హిత్వా శరీరమమృతస్య నాభిమ్ । తేన గేష్మ సుకృతస్య లోకం ఘర్మస్య వ్రతేన తపసా యశస్యవః
దేవతలు శరీరాన్ని వదిలి, అమృత నాభిని చేరి, ఆ స్వర్గాన్ని అందుకున్న వారు ఎవరో, వారి ఘర్మ వ్రతంతో, తపస్సుతో, మనం కూడా మంచి కార్యాల లోకాన్ని పొందుదాం.
ఇన్ద్రో రూపేణాగ్నిర్వహేన ప్రజాపతిః పరమేష్ఠీ విరాట్। విశ్వానరే అక్రమత వైశ్వానరే అక్రమతానడుహ్యక్రమత । సోఽదృంహయత సోఽధారయత
ఇంద్రుడు రూపంగా, అగ్ని వాహకుడిగా, ప్రజాపతి పరమేశ్ఠిగా, విరాట్గా, అందరూ విశ్వానరుడిలో, వైశ్వానరుడిలో, అనడుహాలో ప్రవేశించారు. అతడు దానిని స్థిరపరిచాడు, దానిని నిలబెట్టాడు.
మధ్యమేతదనడుహో యత్రైష వహ ఆహితః । ఏతావదస్య ప్రాచీనం యావాన్ ప్రత్యఙ్సమాహితః
ఇది అనడుహా మధ్యభాగం, ఇక్కడ వాహకుడు ఉంచబడ్డాడు. ఎంత దూరం తూర్పున ఉంచారో, అంతే దూరం పడమర్లో కూడా ఉంచారు.
యో వేదానడుహో దోహాన్త్సప్తానుపదస్వతః । ప్రజాం చ లోకం చాప్నోతి తథా సప్తఋషయో విదుః
ఎవడు అనడుహా యొక్క ఏడు పాలు పీల్చే స్థలాలను క్రమంగా తెలుసునో, అతడు సంతానం, లోకాన్ని పొందుతాడు. ఆ విధంగా ఏడు ఋషులు కూడా తెలుసుకున్నారు.
పద్భిః సేదిమవక్రామన్న్ ఇరాం జఙ్ఘాభిరుత్ఖిదన్ । శ్రమేణానడ్వాన్ కీలాలం కీనాశశ్చాభి గచ్ఛతః
వారు కాళ్లతో నొక్కి, మోకాళ్లతో ఆహారం తవ్వారు. శ్రమతో అనడుహా, కర్షకుడు ఇద్దరూ రసాన్ని చేరుకుంటారు.
ద్వాదశ వా ఏతా రాత్రీర్వ్రత్యా ఆహుః ప్రజాపతేః । తత్రోప బ్రహ్మ యో వేద తద్వా అనడుహో వ్రతమ్
ఈ పన్నెండు రాత్రులను ప్రజాపతి వ్రతంగా అంటారు. అక్కడ బ్రహ్మను ఎవడు తెలుసునో, అదే అనడుహా వ్రతం.
దుహే సాయం దుహే ప్రాతర్దుహే మధ్యందినం పరి । దోహా యే అస్య సంయన్తి తాన్ విద్మానుపదస్వతః
సాయంత్రం పాలు పీల్చుతారు, ఉదయం పాలు పీల్చుతారు, మధ్యాహ్నం చుట్టూ పాలు పీల్చుతారు. ఎవడు దాని పాలు పీల్చే సమయాలను క్రమంగా తెలుసునో, అతడే వాటిని నిజంగా తెలుసుకున్నవాడు.
రోహణ్యసి రోహణ్యస్థ్నశ్ఛిన్నస్య రోహణీ । రోహయేదమరున్ధతి
నీవు ఆరోగ్యాన్ని కలిగించేవాడివి, విరిగినదాన్ని మళ్లీ కలిపేవాడివి, కోసినదాన్ని మళ్లీ పెంచేవాడివి. మోసములేని అమరుందతి ఆరోగ్యాన్ని కలిగించాలి.
యత్తే రిష్టం యత్తే ద్యుత్తమస్తి పేష్ట్రం త ఆత్మని । ధాతా తద్భద్రయా పునః సం దధత్పరుషా పరుః
నీకు ఏం గాయమైతే, ఏది విరిగితే, ఏది నలిగితే, దాత మనకు శుభంగా మళ్లీ వాటిని భాగంగా భాగంగా కలిపి చేర్చాలి.
సం తే మజ్జా మజ్జ్ఞా భవతు సము తే పరుషా పరుః । సం తే మాంసస్య విస్రస్తం సమస్థ్యపి రోహతు
నీ మెదడు మెదడుతో కలవాలి, ముడి ముడితో కలవాలి. నీ మాంసం నుండి వదిలిపడినది, ఎముకతో కలిసి మళ్లీ పెరగాలి.
మజ్జా మజ్ఞా సం ధీయతాం చర్మణా చర్మ రోహతు । అసృక్తే అస్థి రోహతు మాంసం మాంసేన రోహతు
మెదడు మెదడుతో కలవాలి, చర్మం చర్మంతో పెరగాలి. రక్తంతో ఎముక పెరగాలి, మాంసం మాంసంతో పెరగాలి.
లోమ లోమ్నా సం కల్పయా త్వచా సం కల్పయా త్వచమ్ । అసృక్తే అస్థి రోహతు ఛిన్నం సం ధేహ్యోషధే
జుట్టు జుట్టుతో కలిపి, చర్మాన్ని చర్మంతో కలిపి అమర్చు. రక్తంతో ఎముక పెరగాలి, ఔషధీ! కోసినదాన్ని మళ్లీ కలిపి పెట్టు.
స ఉత్తిష్ఠ ప్రేహి ప్ర ద్రవ రథః సుచక్రః । సుపవిః సునాభిః ప్రతి తిష్ఠోర్ధ్వః
లేచి, ముందుకు సాగు, పరుగెత్తు. రథానికి మంచి చక్రాలు, బాగా కట్టిన యవాలు, బలమైన నాభి ఉన్నాయి. నీవు నేరుగా నిలబడిపో.
యది కర్తం పతిత్వా సంశశ్రే యది వాశ్మా ప్రహృతో జఘాన । ఋభూ రథస్యేవాఙ్గాని సం దధత్పరుషా పరుః
యెడల అక్షం నుండి పడిపోయి విరిగితే, లేదా రాయి తాకి పగిలితే, ఋభువులు రథ భాగాలను కలిపినట్లే, ముడి ముడితో కలిపి చేర్చాలి.
ఉత దేవా అవహితం దేవా ఉన్నయథా పునః । ఉతాగశ్చక్రుషం దేవా దేవా జీవయథా పునః
దేవతలు క్రింద ఉంచారు, దేవతలు మళ్లీ పైకి లేపారు. దేవతలు మళ్లీ సంపూర్ణం చేశారు, దేవతలు మళ్లీ ప్రాణం పోశారు.
ద్వావిమౌ వాతౌ వాత ఆ సిన్ధోరా పరావతః । దక్షం తే అన్య ఆవాతు వ్యన్యో వాతు యద్రపః
ఓ వాయువూ! ఈ రెండు గాలులు నదీ తీరాల నుండి వస్తున్నాయి. వాటిలో ఒకటి నీకు చతురతను తీసుకురావాలి, మరొకటి హానికరమైనదాన్ని దూరం చేయాలి.
ఆ వాత వాహి భేషజం వి వాత వాహి యద్రపః । త్వం హి విశ్వభేషజ దేవానాం దూత ఈయసే
ఓ వాయువూ! నీవు ఔషధాన్ని తీసుకురా, హానికరమైనదాన్ని తుడిచిపారెయ్. దేవతలకు నీవు దూతవు, అందరికీ ఔషధదాతవు.
త్రాయన్తామిమం దేవాస్త్రాయన్తాం మరుతాం గణాః । త్రాయన్తాం విశ్వా భూతాని యథాయమరపా అసత్
ఈ మనిషిని దేవతలు రక్షించాలి, మరుత్ గణాలు రక్షించాలి, అన్ని జీవులు రక్షించాలి, అతడు హాని లేకుండా ఉండేందుకు.
ఆ త్వాగమం శంతాతిభిరథో అరిష్టతాతిభిః । దక్షం త ఉగ్రమాభారిషం పరా యక్ష్మం సువామి తే
నేను నీ వద్దకు శుభాశీస్సులతో, రక్షణ మార్గాలతో వచ్చాను. నీకు బలాన్ని, ఉగ్రతను ఇచ్చాను. నీలోని వ్యాధిని దూరం చేస్తున్నాను.
అయం మే హస్తో భగవాన్ అయం మే భగవత్తరః । అయం మే విశ్వభేషజోఽయం శివాభిమర్శనః
నా ఈ చేయి భాగ్యవంతం, మరింత భాగ్యవంతం. ఇది అందరికీ ఔషధాన్ని ఇచ్చేది, శుభమైన స్పర్శను కలిగించేది.
హస్తాభ్యాం దశశాఖాభ్యాం జిహ్వా వాచః పురోగవీ । అనామయిత్నుభ్యాం హస్తాభ్యాం తాభ్యాం త్వాభి మృశామసి
పది వేళ్లు కలిగిన రెండు చేతులతో, మాటకు మార్గదర్శకమైన నాలుకతో, ఆరోగ్యాన్ని ఇచ్చే చేతులతో, ఇవన్నీ కలిపి మేము నిన్ను తాకుతున్నాము.