ప్ర యో జజ్ఞే విద్వాన్ అస్య బన్ధుర్విశ్వా దేవానాం జనిమా వివక్తి । బ్రహ్మ బ్రహ్మణ ఉజ్జభార మధ్యాన్ నీచైరుచ్చైః స్వధా అభి ప్ర తస్థౌ
ఈ జగత్తుకు బంధువైన జ్ఞానవంతుడు జన్మించాడు. అతను దేవతల జననాలను వేరుచేస్తాడు. బ్రహ్మ మధ్యలోనుండి, క్రిందనుండి, పై నుండి బ్రహ్మను పైకి తీసుకొచ్చాడు. తన స్వధర్మంతో నిలిచాడు.
స హి విదః స పృథివ్యా ఋతస్థా మహీ క్షేమం రోదసీ అస్కభాయత్। మహాన్ మహీ అస్కభాయద్వి జాతో ద్యాం సద్మ పార్థివం చ రజః
అతడు భూమి సత్యాన్ని తెలుసు, దానిపై నిలిచాడు. మహాత్ముడు భూమి, ఆకాశాన్ని స్థిరంగా ఉంచాడు. మహానుభావుడు జన్మించి, ఆకాశాన్ని, భూమిని, మధ్యలోని స్థలాన్ని స్థిరపరిచాడు.
స బుధ్న్యాదాష్ట్ర జనుషోఽభ్యగ్రం బృహస్పతిర్దేవతా తస్య సమ్రాట్। అహర్యచ్ఛుక్రం జ్యోతిషో జనిష్టాథ ద్యుమన్తో వి వసన్తు విప్రాః
జననానికి లోతైన మూలం నుండి బృహస్పతి దేవతల అధిపతిగా వెలిసాడు. అతడు తెల్లటి వెలుగును సృష్టించాడు. జ్ఞానులు ప్రకాశంలో నివసించాలి.
నూనం తదస్య కావ్యో హినోతి మహో దేవస్య పూర్వ్యస్య ధామ । ఏష జజ్ఞే బహుభిః సాకమిత్థా పూర్వే అర్ధే విషితే ససన్ ను
ప్రాచీన దేవుని మహత్తర స్థలాన్ని అతని కవితా శక్తి తాకుతుంది. అతడు అనేకరితో కలసి జన్మించాడు. అప్పుడు పూర్వ భాగాలు వేరుగా అయ్యాయి.
యోఽథర్వాణం పితరం దేవబన్ధుం బృహస్పతిం నమసావ చ గఛాత్। త్వం విశ్వేషాం జనితా యథాసః కవిర్దేవో న దభాయత్స్వధావాన్
అథర్వణుడు అనే తండ్రిని, దేవతల బంధువైన బృహస్పతిని గౌరవంతో చేరినవాడు ధన్యుడు. నీవే సమస్త జగత్తుకు కర్తవు, నీవు మేధావివి, నిన్నెవ్వరూ హానిచేయలేరు, నీవు స్వయంగా నిలిచివుంటావు.
య ఆత్మదా బలదా యస్య విశ్వ ఉపాసతే ప్రశిషం యస్య దేవాః । యోఽస్యేశే ద్విపదో యశ్చతుష్పదః కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ
ఆత్మను, బలాన్ని ఇచ్చేవాడు, యావత్ లోకమంతా ఆజ్ఞను పాటించేవాడు, దేవతలు కూడా ఆయనను అనుసరిస్తారు. రెండు కాళ్లవారు, నాలుగు కాళ్లవారిపై ఆయన అధికారం కలిగి ఉన్నాడు. ఆ దేవునికి మనం ఏ అర్పణ చేయాలి?
యః ప్రాణతో నిమిషతో మహిత్వైకో రాజా జగతో బభూవ । యస్య ఛాయామృతం యస్య మృత్యుః కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ
ప్రాణంతో, కనురెప్పలతో ఉన్నప్పుడు ఒక్కరే ఈ లోకానికి మహారాజు అయ్యాడు. ఆయన నీడ అమృతం, ఆయన నీడ మరణం. ఆ దేవునికి మనం ఏ అర్పణ చేయాలి?
యం క్రన్దసీ అవతశ్చస్కభానే భియసానే రోదసీ అహ్వయేథామ్ । యస్యాసౌ పన్థా రజసో విమానః కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ
కన్నీరు పెట్టేవారు భయంతో లోకంలో ఆయనను పిలిచారు, భూమి, ఆకాశం కూడా భయంతో ఆయనను ఆహ్వానించాయి. ఆయన దారి వెలుగుతో నిండినది. ఆ దేవునికి మనం ఏ అర్పణ చేయాలి?
యస్య ద్యౌరుర్వీ పృథివీ చ మహీ యస్యాద ఉర్వన్తరిక్షమ్ । యస్యాసౌ సూరో వితతో మహిత్వా కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ
ఆయనకు ఆకాశం, భూమి, విశాలమైన మధ్యలోని అంతరిక్షం అన్నీ చెందినవే. ఆయన మహిమను సూర్యుడు వ్యాపింపజేస్తున్నాడు. ఆ దేవునికి మనం ఏ అర్పణ చేయాలి?
యస్య విశ్వే హిమవన్తో మహిత్వా సముద్రే యస్య రసామిదాహుః । ఇమాశ్చ ప్రదిశో యస్య బాహూ కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ
హిమాలయాలు ఆయన మహిమను, సముద్రాలు ఆయన గొప్పదనాన్ని ప్రకటిస్తున్నాయి. ఈ దిక్కులు ఆయన చేతులవంటివి. ఆ దేవునికి మనం ఏ అర్పణ చేయాలి?
ఆపో అగ్రే విశ్వమావన్ గర్భం దధానా అమృతా ఋతజ్ఞాః । యాసు దేవీష్వధి దేవ ఆసీత్కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ
ప్రపంచాన్ని గర్భంగా మోసిన ప్రాచీన జలాలు, అవి అమృతస్వరూపిణులు, సత్యాన్ని తెలిసినవే. ఆ జలాల్లోనే దేవతల మధ్య దేవుడు స్థిరంగా ఉన్నాడు. ఆ దేవునికి మనం ఏ అర్పణ చేయాలి?
హిరణ్యగర్భః సమవర్తతాగ్రే భూతస్య జాతః పతిరేక ఆసీత్। స దాధార పృథివీముత ద్యాం కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ
హిరణ్యగర్భుడు ఆది కాలంలో ఉద్భవించాడు, భూతాలన్నిటికి ఏకైక అధిపతిగా జన్మించాడు. ఆయన భూమిని, ఆకాశాన్ని నిలిపాడు. ఆ దేవునికి మనం ఏ అర్పణ చేయాలి?
ఆపో వత్సం జనయన్తీర్గర్భమగ్రే సమైరయన్ । తస్యోత జాయమానస్యోల్బ ఆసీద్ధిరణ్యయః కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ
ప్రారంభంలో జలాలు దూడను, గర్భాన్ని మోశాయి, అవన్నీ కలిసిపోయాయి. ఆయన పుట్టే వేళ ఆయనకు బంగారు పొర ఏర్పడింది. ఆ దేవునికి మనం ఏ అర్పణ చేయాలి?
4.3 ఉదితస్త్రయో అక్రమన్ వ్యాఘ్రః పురుషో వృకః । హిరుగ్ఘి యన్తి సిన్ధవో హిరుగ్దేవో వనస్పతిర్హిరుఙ్నమన్తు శత్రవః
మూడు ప్రాణులు లేచారు — పులి, మనిషి, నక్క. నదులు వేగంగా ప్రవహిస్తున్నాయి, అడవి దేవుడు వేగంగా పోతున్నాడు, శత్రువులు కూడా త్వరగా వెళ్లిపోవాలి.
పరేణైతు పథా వృకః పరమేణోత తస్కరః । పరేణ దత్వతీ రజ్జుః పరేణాఘాయురర్షతు
నక్క దూరమైన దారిలో పోవాలి, దొంగ ఎత్తైన దారిలో పోవాలి. ఇచ్చిన కట్టు దూరంగా పోయాలి, పాపి మన దూరంగా వెళ్లిపోవాలి.
అక్ష్యౌ చ తే ముఖం చ తే వ్యాఘ్ర జమ్భయామసి । ఆత్సర్వాన్ వింశతిం నఖాన్
పులీ! నీ కళ్ళను, నోరును మేము అదుపులోకి తెచ్చాము. నీ ఇరవై పంజాలను కూడా.
వ్యాఘ్రం దత్వతాం వయం ప్రథమం జమ్భయామసి । ఆదు ష్టేనమథో అహిం యాతుధానమథో వృకమ్
ముందుగా పులిని మేము అదుపు చేసాము. తర్వాత దొంగను, పామును, దయ్యాన్ని, నక్కను కూడా.
యో అద్య స్తేన ఆయతి స సంపిష్టో అపాయతి । పథామపధ్వంసేనైత్విన్ద్రో వజ్రేణ హన్తు తమ్
ఈ రోజు ఎవడు దొంగగా వస్తాడో వాడు నాశనం చెయ్యబడి వెళ్లిపోవాలి. ఇంద్రుడు తన వజ్రాయుధంతో వాడిని నాశనం చేయాలి.
మూర్ణా మృగస్య దన్తా అపిశీర్ణా ఉ పృష్టయః । నిమ్రుక్తే గోధా భవతు నీచాయచ్ఛశయుర్మృగః
మృగానికి తల, పళ్ళు విరిగిపోయాయి, వెన్నెముకలు చీలిపోయాయి. గోదా పామి దాగిపోవాలి, జింక తలదించుకుని ఉండిపోవాలి.
యత్సంయమో న వి యమో వి యమో యన్ న సంయమః । ఇన్ద్రజాః సోమజా ఆథర్వణమసి వ్యాఘ్రజమ్భనమ్
ఏది నియమమో అది నియమం కాదు, ఏది నియమం కానిదో అదే నిజమైన నియమం. నేను ఇంద్రుని, సోముని వంశంలో పుట్టినవాడిని, అథర్వణుని పులిని అదుపు చేసే మంత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తున్నాను.
యాం త్వా గన్ధర్వో అఖనద్వరుణాయ మృతభ్రజే । తాం త్వా వయం ఖనామస్యోషధిం శేపహర్షణీమ్
గంధర్వుడు వరుణుని కోసం, మరణించినవారి కోసం తవ్విన ఔషధాన్ని, మేము నీ కోసం తవ్వుతున్నాము. అది బంధాలను తొలగించే, ఆనందాన్ని ఇచ్చే ఔషధం.
ఉదుషా ఉదు సూర్య ఉదిదం మామకం వచః । ఉదేజతు ప్రజాపతిర్వృషా శుష్మేణ వాజినా
సూర్యుడు లేచి వెలుగుతాడు, నా మాట కూడా వెలుగుతుండాలి. ప్రజాపతి బలంతో, శక్తితో లేచి నిలవాలి.
యథా స్మ తే విరోహతోఽభితప్తమివానతి । తతస్తే శుష్మవత్తరమియం కృణోత్వోషధిః
నీవు వేరులోంచి పుట్టినదైనా, కాలినట్లుగా ఎండిపోలేదు. అలాగే ఈ ఔషధి నీకు మరింత బలాన్ని ఇస్తుంది.
ఉచ్ఛుష్మౌషధీనాం సారా ఋషభాణామ్ । సం పుంసామిన్ద్ర వృష్ణ్యమస్మిన్ ధేహి తనూవశిన్
ఔషధుల శక్తి, ఎద్దుల బలం — ఇంద్రా! ఈ శరీరాన్ని నియంత్రించేవారిలో ఆ పురుషత్వాన్ని నింపుము.
అపాం రసః ప్రథమజోఽథో వనస్పతీనామ్ । ఉత సోమస్య భ్రాతాస్యుతార్శమసి వృష్ణ్యమ్
నీకు నీటి రసం, చెట్ల సారం మొదటగా కలిగినవి. నీవు సోముని సోదరుడవు, నీవు కుర్ర ఎద్దు బలమవు.
అద్యాగ్నే అద్య సవితరద్య దేవి సరస్వతి । అద్యాస్య బ్రహ్మణస్పతే ధనురివా తానయా పసః
ఈ రోజు అగ్ని, ఈ రోజు సవిత, ఈ రోజు దేవి సరస్వతి, ఈ రోజు బ్రహ్మణస్పతీ! ఈ బంధాన్ని విల్లులోని దారం లా లాగండి.
ఆహం తనోమి తే పసో అధి జ్యామివ ధన్వని । క్రమస్వర్శ ఇవ రోహితమనవగ్లాయతా సదా
నేను నీ బంధాన్ని, విల్లు దారం లా వదిలిపెడతాను. ఎర్ర జింక అడుగులు వేసినట్టు, ఎప్పుడూ అలసట లేకుండా ఉండుము.
అశ్వస్యాశ్వతరస్యాజస్య పేత్వస్య చ । అథ ఋషభస్య యే వాజాస్తాన్ అస్మిన్ ధేహి తనూవశిన్
గుర్రం, గాడిద, మేక, గొర్రె, ఎద్దు వీరి బలాన్ని — ఈ శరీరాన్ని నియంత్రించేవారిలో నింపుము.
సహస్రశృఙ్గో వృషభో యః సముద్రాదుదాచరత్। తేనా సహస్యేనా వయం ని జనాన్త్స్వాపయామసి
సముద్రం నుంచి పైకి వచ్చిన వేల కొమ్ముల ఎద్దు బలంతో, మేము అందరినీ నిద్రపుచేస్తాము.
న భూమిం వాతో అతి వాతి నాతి పశ్యతి కశ్చన । స్త్రియశ్చ సర్వాః స్వాపయ శునశ్చేన్ద్రసఖా చరన్
గాలి భూమిపై ఊదదు, ఎవరూ దాటి చూడరు. ఇంద్రుని మిత్రుడా! నువ్వు తిరుగుతూ అన్ని స్త్రీలను నిద్రపుచేయించు.