కతరత్త ఆ హరాణి దధి మన్థాం పరి శ్రుతమ్ । జాయాః పతిం వి పృచ్ఛతి రాష్ట్రే రాజ్ఞః పరిక్షితః
మీలో ఎవరు ఈ మజ్జిగను, బాగా మరిగించి వడకట్టినదాన్ని తీసుకెళ్లారు? పరిక్షిత్ రాజ్యంలో భార్య భర్తను అడుగుతుంది.
అభీవస్వః ప్ర జిహీతే యవః పక్వః పథో బిలమ్ । జనః స భద్రమేధతి రాష్ట్రే రాజ్ఞః పరిక్షితః
పండిన యవలు పొంగిపొంగి దారిని విడిచి గూళ్లోకి వెళ్తున్నాయి. పరిక్షిత్ రాజ్యంలో ప్రజలు సుఖంగా జీవిస్తున్నారు.
ఇన్ద్రః కారుమబూబుధదుత్తిష్ఠ వి చరా జనమ్ । మమేదుగ్రస్య చర్కృధి సర్వ ఇత్తే పృణాదరిః
ఇంద్రుడు కవిని మేల్కొలిపాడు. లేచి, ప్రజల్లో సంచరించు. నా కోసం ఉగ్రుణ్ని పొగడవద్దు; ప్రతి శత్రువు నీ వల్ల తృప్తి చెందాలి.
ఇహ గావః ప్ర జాయధ్వమిహాశ్వా ఇహ పూరుషాః । ఇహో సహస్రదక్షిణోపి పూషా ని షీదతి
ఇక్కడే ఆవులు పుట్టాలి, ఇక్కడే గుర్రాలు, ఇక్కడే మనుషులు. ఇక్కడే వేల బహుమతులిచ్చే పూషణుడు కూర్చోవాలి.
నేమా ఇన్ద్ర గావో రిషన్ మో ఆసాం గోప రీరిషత్। మాసామమిత్రయుర్జన ఇన్ద్ర మా స్తేన ఈశత
ఇంద్రా, ఈ ఆవులకు ఏ హాని కలగకూడదు; వాటి కాపరికి కూడా హాని కలగకూడదు. శత్రువైనా, దొంగైనా, ఎవ్వరూ వీటిపై అధికారాన్ని పొందకూడదు.
ఉప నో న రమసి సూక్తేన వచసా వయం భద్రేణ వచసా వయమ్ । వనాదధిధ్వనో గిరో న రిష్యేమ కదా చన
ఈ స్తోత్రంతో, మంగళమైన మాటలతో, నీవు మమ్మల్ని ఆనందింపజేయాలి. అడవిలోనైనా, ఎప్పుడైనా, మేము మా స్వరం కోల్పోకూడదు.
యః సభేయో విదథ్యః సుత్వా యజ్వాథ పూరుషః । సూర్యం చామూ రిశాదసస్తద్దేవాః ప్రాగకల్పయన్
సభల్లో నైపుణ్యం గలవాడు, సమితుల్లో తెలివైనవాడు, యజ్ఞాలు చేసే మనిషి — వానికి దేవతలు ముందుగా సైన్యాలను జయించేవాడిగా, సూర్యునిగా స్థాపించారు.
యో జామ్యా అప్రథయస్తద్యత్సఖాయం దుధూర్షతి । జ్యేష్ఠో యదప్రచేతాస్తదాహురధరాగితి
తన బంధువుల్ని మించిపోయేవాడు, స్నేహితుడిని జయించాలనుకునేవాడు, పెద్దవాడు జ్ఞానం లేకపోతే, అతడిని తక్కువవాడని అంటారు.
యద్భద్రస్య పురుషస్య పుత్రో భవతి దాధృషిః । తద్విప్రో అబ్రవీదు తద్గన్ధర్వః కామ్యం వచః
ధన్యుని కుమారుడు స్థిరంగా ఉంటే, ఆ సమయంలో ముని మాట చెప్పాడు, ఆ సమయంలో గంధర్వుడు తాను కోరిన మాటను పలికాడు.
యశ్చ పణి రఘుజిష్ఠ్యో యశ్చ దేవామదాశురిః । ధీరాణాం శశ్వతామహం తదపాగితి శుశ్రుమ
పణి పోటీలో వేగంగా ఉండేవాడు, దేవతలను పూజించని దాశురి — వీరు జ్ఞానులకూ, శాశ్వతులకు దూరంగా ఉంటారని నేను విన్నాను.
యే చ దేవా అయజన్తాథో యే చ పరాదదిః । సూర్యో దివమివ గత్వాయ మఘవా నో వి రప్శతే
యజ్ఞం చేయని దేవతలు, ఇతరులకు దానం చేసినవారు — వీరు సూర్యునిలా స్వర్గానికి వెళ్లినా, మఘవంతుడు మమ్మల్ని వదలడు.
యోఽనాక్తాక్షో అనభ్యక్తో అమణివో అహిరణ్యవః । అబ్రహ్మా బ్రహ్మణః పుత్రస్తోతా కల్పేషు సంమితా
కళ్ళు కడుక్కోని, అలంకారం లేని, హారములేని, బంగారం లేని, బ్రాహ్మణుడు కాని బ్రాహ్మణుని కుమారుడు — ఇతడు కూడా వేదపారాయణంలో గుర్తింపు పొందుతాడు.
య ఆక్తాక్షః సుభ్యక్తః సుమణిః సుహిరణ్యవః । సుబ్రహ్మా బ్రహ్మణః పుత్రస్తోతా కల్పేషు సంమితా
కళ్ళు శుభ్రంగా కడుక్కున్నవాడు, బాగా అలంకరించుకున్నవాడు, మంచి హారం ధరించినవాడు, బంగారం ధారించినవాడు, మంచి బ్రాహ్మణుడు, బ్రాహ్మణుని కుమారుడు — ఇతడూ వేదపారాయణంలో గుర్తింపు పొందుతాడు.
ప్రపాణా చ వేశన్తా రేవామప్రతిదిశ్యయః । అయభ్యా కన్యా కల్యాణీ తోతా కల్పేషు సంమితా
పొడవైన చేతులు ఉన్నవారు, అలంకరించబడినవారు, అన్ని దిశల్లో ప్రకాశించే వారు, ఆ కన్య, అందమైనది, యోగ్యమైనది — వేదపారాయణంలో గుర్తింపు పొందుతుంది.
సుప్రపాణా చ వేశన్తా రేవాన్త్సుప్రతిదిశ్యయః । సుయభ్యా కన్యా కల్యాణీ తోతా కల్పేషు సంమితా
అందమైన పొడవైన చేతులు ఉన్నవారు, అలంకరించబడినవారు, అన్ని దిశల్లో ప్రకాశించే వారు, ఆ కన్య, అందమైనది, యోగ్యమైనది — వేదపారాయణంలో గుర్తింపు పొందుతుంది.
పరివృక్తా చ మహిషీ స్వస్త్యా చ యుధిం గమః । అనాశురశ్చాయామీ తోతా కల్పేషు సంమితా
వేరుగా నిలబడే మహిషి, యుద్ధానికి మంగళంగా వెళ్లే వారు, అలసట లేని బలవంతుడు — వీరందరూ వేదపారాయణంలో గుర్తింపు పొందుతారు.
వావాతా చ మహిషీ స్వస్త్యా చ యుధిం గమః । శ్వాశురశ్చాయామీ తోతా కల్పేషు సంమితా
ఓ మహిషీ! మంగళకరమైన గాలులతో, ఆరోగ్యంతో యుద్ధానికి వెళ్ళు. నీ మామగారు, అత్తగారు సభల్లో నీతో సఖ్యతగా ఉండాలని కోరుతున్నాను.
యదిన్ద్రాదో దాశరాజ్ఞే మానుషం వి గాహథాః । విరూపః సర్వస్మా ఆసీత్సహ యక్షాయ కల్పతే
ఇంద్రుడు! నీవు ప్రజల రాజు కోసం చేసిన కార్యాలు, మానవులను విడదీసినవి, అన్ని అద్భుతమైనవి, వింతగా ఉన్నవి — అవన్నీ యజ్ఞానికి తగినవే.
త్వం వృషాక్షుం మఘవన్న్ అమ్రం మర్యాకరో రవిః । త్వం రౌహిణం వ్యాస్యో వి వృత్రస్యాభినచ్ఛిరః
ఓ దాత! నీవు ఎద్దును బలంగా చేశావు, మానవుణ్ణి సూర్యుడిలా ప్రకాశవంతంగా మార్చావు. నీవు వృత్రుని తలను ఛిద్రం చేసి, రౌహిణ అనే దానవుణ్ణి తరిమివేసావు.
యః పర్వతాన్ వ్యదధాద్యో అపో వ్యగాహథాః । ఇన్ద్రో యో వృత్రహాన్మహం తస్మాదిన్ద్ర నమోఽస్తు తే
పర్వతాలను స్థాపించినవాడు, నీటిలో ప్రవేశించినవాడు, వృత్రుని సంహరించిన మహా ఇంద్రుడు — ఆ ఇంద్రుడికి నమస్కారం.
పృష్ఠం ధావన్తం హర్యోరౌచ్చైః శ్రవసమబ్రువన్ । స్వస్త్యశ్వ జైత్రాయేన్ద్రమా వహ సుస్రజమ్
ప్రముఖమైన వేగవంతమైన గుర్రాలకు వారు ఇలా అన్నారు: 'ఓ గుర్రా! మంగళకరంగా, అందమైన పుష్పమాల ధరించిన ఇంద్రుణ్ణి విజయానికి తీసుకెళ్ళు.'
యే త్వా శ్వేతా అజైశ్రవసో హార్యో యుఞ్జన్తి దక్షిణమ్ । పూర్వా నమస్య దేవానాం బిభ్రదిన్ద్ర మహీయతే
ఇంద్రుడు! నీవు యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న తెల్లని, ఉత్సాహవంతమైన గుర్రాలను కుడివైపు జోడిస్తావు. నీవు దేవతల పూర్వకాల నమస్కారాన్ని మోసుకెళ్తూ మహిమాన్వితుడవవు.
20.129 ఏతా అశ్వా ఆ ప్లవన్తే
ఈ గుర్రాలు నీటిలో ఈదుకుంటూ ముందుకు పోతున్నాయి.
ప్రతీపం ప్రాతి సుత్వనమ్
వీరు ప్రవాహానికి ఎదురుగా, మంచి సోమరసం కోసం వెళ్ళుతున్నారు.
తాసామేకా హరిక్నికా
వాటిలో ఒకదానికి బంగారు రంగు కుడులు ఉన్నాయి.
హరిక్నికే కిమిఛాసి
ఓ బంగారు కుడుల గుర్రా! నీవు ఏమి కోరుకుంటున్నావు?
సాధుం పుత్రం హిరణ్యయమ్
నాకు మంచి కుమారుడు, బంగారు సంపద కలిగి ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
క్వాహతం పరాస్యః
ఆ దూరమైనవాడు ఎక్కడికి వెళ్ళాడు?
యత్రామూస్తిస్రః శింశపాః
అక్కడ మూడు శింశపా చెట్లు నిలబడి ఉన్నాయి.
పరి త్రయః
ఆ మూడు చెట్ల చుట్టూ.