నాహమిన్ద్రాణి రారణ సఖ్యుర్వృషాకపేర్ఋతే । యస్యేదమప్యం హవిః ప్రియం దేవేషు గచ్ఛతి విశ్వస్మాదిన్ద్ర ఉత్తరః
ఇంద్రాణీ, నేను వృషాకపితో స్నేహం చేయలేదు. ఇతని హవిస్సు దేవతలకు ఎంతో ఇష్టమైనదైనా, అందరి కంటే ఇంద్రుడు గొప్పవాడు.
వృషాకపాయి రేవతి సుపుత్ర ఆదు సుస్నుషే । ఘసత్త ఇన్ద్ర ఉక్షణః ప్రియం కాచిత్కరం హవిర్విశ్వస్మాదిన్ద్ర ఉత్తరః
రేవతి, వృషాకపికి మంచి కుమారులు, మంచి కోడళ్ళు ఉన్నారు. ఇంద్రుడు, వృషభుడు, ఒక ఇష్టమైన హవిస్సును తినేశాడు. అందరి కంటే ఇంద్రుడు గొప్పవాడు.
ఉక్ష్ణో హి మే పఞ్చదశ సాకం పచన్తి వింసతిమ్ । ఉతాహమద్మి పీవ ఇదుభా కుక్షీ పృణన్తి మే విశ్వస్మాదిన్ద్ర ఉత్తరః
నా పందొమ్మిది ఎద్దులు కలిసి ఇరవైతో పాటు వండుతారు. నేను తినిపోగా నా రెండు పొట్టలు నిండిపోయాయి. అందరి కంటే ఇంద్రుడు గొప్పవాడు.
వృషభో న తిగ్మశృఙ్గోఽన్తర్యూథేషు రోరువత్। మన్థస్త ఇన్ద్ర శం హృదే యం తే సునోతి భావయుర్విశ్వస్మాదిన్ద్ర ఉత్తరః
కొమ్ములు పదునుగా ఉన్న వృషభంలా మందలో గర్జించే ఇంద్రుడు, యజ్ఞం సమర్పించే వారికి హృదయంలో ఆనందాన్ని ఇస్తాడు. అందరి కంటే ఇంద్రుడు గొప్పవాడు.
న సేశే యస్య రమ్బతేఽన్తరా సక్థ్యా కపృత్। సేదీశే యస్య రోమశం నిషేదుషో విజృమ్భతే విశ్వస్మాదిన్ద్ర ఉత్తరః
యవనిక లోపల తొడ దడదడలాడే వాడికి నిద్ర రావదు. కూర్చున్నప్పుడు వెంట్రుకలు లేచే వాడు మాత్రం విశ్రాంతిగా పడుకుంటాడు. అందరి కంటే ఇంద్రుడు గొప్పవాడు.
న సేశే యస్య రోమశం నిషేదుషో విజృమ్భతే । సేదీశే యస్య రమ్బతేఽన్తరా సక్థ్యా కపృత్విశ్వస్మాదిన్ద్ర ఉత్తరః
కూర్చుని ఉన్నప్పుడు వెంట్రుకలు లేచే వాడికి నిద్ర రావదు. యవనిక లోపల తొడ దడదడలాడే వాడు మాత్రం పడుకుంటాడు. అందరి కంటే ఇంద్రుడు గొప్పవాడు.
అయమిన్ద్ర వృషాకపిః పరస్వన్తం హతం విదత్। అసిం సూనాం నవం చరుమాదేధస్యాన ఆచితం విశ్వస్మాదిన్ద్ర ఉత్తరః
ఈ ఇంద్రుడు, వృషాకపిని, ధనం ఉన్నవాడిని చంపినవాడిగా తెలుసు. కొత్తగా పదును పెట్టిన కత్తిని తీసుకుని, అగ్నిలో హోమం కోసం ఉంచాడు. అందరి కంటే ఇంద్రుడు గొప్పవాడు.
అయమేమి విచాకశద్విచిన్వన్ దాసమార్యమ్ । పిబామి పాకసుత్వనోఽభి ధీరమచాకశం విశ్వస్మాదిన్ద్ర ఉత్తరః
ఇతడు వస్తూ, పరిశీలిస్తూ, దాసుడిని, ఆర్యుడిని వెతుకుతున్నాడు. నేను పిండి చేసిన సోమరసం తాగుతూ, స్థిరంగా ఉన్నవాడిని చేరుతున్నాను. అందరి కంటే ఇంద్రుడు గొప్పవాడు.
ధన్వ చ యత్కృన్తత్రం చ కతి స్విత్తా వి యోజనా । నేదీయసో వృషాకపేఽస్తమేహి గృహాముప విశ్వస్మాదిన్ద్ర ఉత్తరః
ఇది ఎడారి అయినా, అరణ్యం అయినా, ఎంత దూరమున్నా, వృషాకపి, సాయంత్రం దగ్గరికి వచ్చి ఇంట్లోకి రా. అందరి కంటే ఇంద్రుడు గొప్పవాడు.
పునరేహి వృషాకపే సువితా కల్పయావహై । య ఏష స్వప్ననంశనోఽస్తమేషి పథా పునర్విశ్వస్మాదిన్ద్ర ఉత్తరః
వృషాకపి, తిరిగి రా, మనం మంచి అదృష్టాన్ని సిద్ధం చేసుకుందాం. కలలు తినేవాడు ఈ వాడు, మళ్లీ ఇంటికి తిరిగి వస్తాడు. అందరి కంటే ఇంద్రుడు గొప్పవాడు.
యదుదఞ్చో వృషాకపే గృహమిన్ద్రాజగన్తన । క్వ స్య పుల్వఘో మృగః కమగం జనయోపనో విశ్వస్మాదిన్ద్ర ఉత్తరః
వృషాకపి, ఉత్తర దిశగా ఇంద్రుని ఇంటికి వచ్చినప్పుడు, ఆ పుల్లగ మృగం ఎక్కడ ఉంది? తల్లి దారి మీద పిల్లను ఎక్కడ పుట్టించింది? అందరి కంటే ఇంద్రుడు గొప్పవాడు.
పర్శుర్హ నామ మానవీ సాకం ససూవ వింశతిమ్ । భద్రం భల త్యస్యా అభూద్యస్యా ఉదరమామయద్విశ్వస్మాదిన్ద్ర ఉత్తరః
పర్షుర్హ అనే ఆడవాడు, ఇరవై మందిని కలసి కనింది. ఆమె గర్భం భాగ్యవంతంగా మారింది, పొట్ట పెరిగింది. అందరి కంటే ఇంద్రుడు గొప్పవాడు.
ఇదం జనా ఉప శ్రుత నరాశంస స్తవిష్యతే । షష్టిం సహస్రా నవతిం చ కౌరమ ఆ రుశమేషు దద్మహే
ప్రజలారా, ఇది వినండి. నరాశంసుడు స్తుతించదగినవాడు. అరవై వేల తొంభై కౌరములను మేము రుషములలో ఉంచాము.
ఉష్ట్రా యస్య ప్రవాహణో వధూమన్తో ద్విర్దశ । వర్ష్మా రథస్య ని జిహీడతే దివ ఈషమాణా ఉపస్పృశః
ప్రవాహణుడి పద్దెనిమిది ఒంటెలు, వధువులతో కలసి ఉన్నాయి. రథం శరీరం ఆకాశాన్ని తాకుతుంది, దిగదు, పైకి లేచినవారు తాకుతారు.
ఏష ఇషాయ మామహే శతం నిష్కాన్ దశ స్రజః । త్రీణి శతాన్యర్వతాం సహస్రా దశ గోనామ్
దీనికోసం మనం కోరికతో ప్రయత్నిస్తున్నాం: వంద హారాలు, పది పూలమాలలు, మూడు వందల గుర్రాలు, వెయ్యి ఆవులు.
వచ్యస్వ రేభ వచ్యస్వ వృక్షే న పక్వే శకునః । నష్టే జిహ్వా చర్చరీతి క్షురో న భురిజోరివ
రేభా, మాట్లాడు, మాట్లాడు. పండిన చెట్టుపై పక్షిలా మాట్లాడు. నాలుక పోయినప్పుడు, అది చప్పరించుతుంది, రాయి మీద కత్తిలా.
ప్ర రేభాసో మనీషా వృషా గావ ఇవేరతే । అమోతపుత్రకా ఏషామమోత గా ఇవాసతే
రేభులు, మనస్సుతో ముందుకు సాగుతారు, వృషభాల్లా ఆవులను కాపాడుతారు. వారి కుమారులు సురక్షితంగా ఉంటారు, వారి ఆవులు కూడా సురక్షితంగా ఉంటాయి.
ప్ర రేభ ధీం భరస్వ గోవిదం వసువిదమ్ । దేవత్రేమాం వాచం స్రీణీహీషుర్నావీరస్తారమ్
రేభా, ముందుకు పో, జ్ఞానం తెచ్చి, ఆవులను, ధనాన్ని తెలిసినవాడవు. దేవతల ముందు ఈ మాటను చెప్పు, నావికుడిలా నైపుణ్యంగా దాటి పో.
రాజ్ఞో విశ్వజనీనస్య యో దేవోమర్త్యామతి । వైశ్వానరస్య సుష్టుతిమా సునోతా పరిక్షితః
ప్రతి జాతుల రాజైన, మానవుల్లో అమరమైన జ్ఞానమున్న దేవుడైన, వైశ్వానరునికి, పరిక్షిత్, నీవు చక్కగా రూపొందించిన స్తోత్రాన్ని అర్పించు.
పరిఛిన్నః క్షేమమకరోత్తమ ఆసనమాచరన్ । కులాయన్ కృణ్వన్ కౌరవ్యః పతిర్వదతి జాయయా
సరిహద్దులు ఏర్పాటుచేసి, పరిరక్షణను కలిగించి, ఉన్నతమైన ఆసనం ఏర్పాటు చేశాడు. ఇంటిని స్థాపించి, కౌరవ్యుడు తన భార్యతో యజమానిగా మాట్లాడుతున్నాడు.
కతరత్త ఆ హరాణి దధి మన్థాం పరి శ్రుతమ్ । జాయాః పతిం వి పృచ్ఛతి రాష్ట్రే రాజ్ఞః పరిక్షితః
మీలో ఎవరు ఈ మజ్జిగను, బాగా మరిగించి వడకట్టినదాన్ని తీసుకెళ్లారు? పరిక్షిత్ రాజ్యంలో భార్య భర్తను అడుగుతుంది.
అభీవస్వః ప్ర జిహీతే యవః పక్వః పథో బిలమ్ । జనః స భద్రమేధతి రాష్ట్రే రాజ్ఞః పరిక్షితః
పండిన యవలు పొంగిపొంగి దారిని విడిచి గూళ్లోకి వెళ్తున్నాయి. పరిక్షిత్ రాజ్యంలో ప్రజలు సుఖంగా జీవిస్తున్నారు.
ఇన్ద్రః కారుమబూబుధదుత్తిష్ఠ వి చరా జనమ్ । మమేదుగ్రస్య చర్కృధి సర్వ ఇత్తే పృణాదరిః
ఇంద్రుడు కవిని మేల్కొలిపాడు. లేచి, ప్రజల్లో సంచరించు. నా కోసం ఉగ్రుణ్ని పొగడవద్దు; ప్రతి శత్రువు నీ వల్ల తృప్తి చెందాలి.
ఇహ గావః ప్ర జాయధ్వమిహాశ్వా ఇహ పూరుషాః । ఇహో సహస్రదక్షిణోపి పూషా ని షీదతి
ఇక్కడే ఆవులు పుట్టాలి, ఇక్కడే గుర్రాలు, ఇక్కడే మనుషులు. ఇక్కడే వేల బహుమతులిచ్చే పూషణుడు కూర్చోవాలి.
నేమా ఇన్ద్ర గావో రిషన్ మో ఆసాం గోప రీరిషత్। మాసామమిత్రయుర్జన ఇన్ద్ర మా స్తేన ఈశత
ఇంద్రా, ఈ ఆవులకు ఏ హాని కలగకూడదు; వాటి కాపరికి కూడా హాని కలగకూడదు. శత్రువైనా, దొంగైనా, ఎవ్వరూ వీటిపై అధికారాన్ని పొందకూడదు.
ఉప నో న రమసి సూక్తేన వచసా వయం భద్రేణ వచసా వయమ్ । వనాదధిధ్వనో గిరో న రిష్యేమ కదా చన
ఈ స్తోత్రంతో, మంగళమైన మాటలతో, నీవు మమ్మల్ని ఆనందింపజేయాలి. అడవిలోనైనా, ఎప్పుడైనా, మేము మా స్వరం కోల్పోకూడదు.
యః సభేయో విదథ్యః సుత్వా యజ్వాథ పూరుషః । సూర్యం చామూ రిశాదసస్తద్దేవాః ప్రాగకల్పయన్
సభల్లో నైపుణ్యం గలవాడు, సమితుల్లో తెలివైనవాడు, యజ్ఞాలు చేసే మనిషి — వానికి దేవతలు ముందుగా సైన్యాలను జయించేవాడిగా, సూర్యునిగా స్థాపించారు.
యో జామ్యా అప్రథయస్తద్యత్సఖాయం దుధూర్షతి । జ్యేష్ఠో యదప్రచేతాస్తదాహురధరాగితి
తన బంధువుల్ని మించిపోయేవాడు, స్నేహితుడిని జయించాలనుకునేవాడు, పెద్దవాడు జ్ఞానం లేకపోతే, అతడిని తక్కువవాడని అంటారు.
యద్భద్రస్య పురుషస్య పుత్రో భవతి దాధృషిః । తద్విప్రో అబ్రవీదు తద్గన్ధర్వః కామ్యం వచః
ధన్యుని కుమారుడు స్థిరంగా ఉంటే, ఆ సమయంలో ముని మాట చెప్పాడు, ఆ సమయంలో గంధర్వుడు తాను కోరిన మాటను పలికాడు.
యశ్చ పణి రఘుజిష్ఠ్యో యశ్చ దేవామదాశురిః । ధీరాణాం శశ్వతామహం తదపాగితి శుశ్రుమ
పణి పోటీలో వేగంగా ఉండేవాడు, దేవతలను పూజించని దాశురి — వీరు జ్ఞానులకూ, శాశ్వతులకు దూరంగా ఉంటారని నేను విన్నాను.