కాలో హ భూతం భవ్యం చ పుత్రో అజనయత్పురా । కాలాదృచః సమభవన్ యజుః కాలాదజాయత
కాలమే గతమైనది, రాబోయేది అన్నీ పుట్టించిన తండ్రి. కాలం నుంచే ఋక్సాములు పుట్టాయి, కాలం నుంచే యజుస్సులు జన్మించాయి.
కాలో యజ్ఞం సమైరయద్దేవేభ్యో భాగమక్షితమ్ । కాలే గన్ధర్వాప్సరసః కాలే లోకాః ప్రతిష్ఠితాః
కాలమే యజ్ఞాన్ని క్రమంగా ఏర్పరిచింది, దేవతలకు ఎప్పటికీ తగ్గని భాగాన్ని ఇచ్చింది. గంధర్వులు, అప్సరసలు, అన్ని లోకాలు కూడా కాలంలోనే స్థిరంగా ఉన్నాయి.
కాలేఽయమఙ్గిరా దేవోఽథర్వా చాధి తిష్ఠతః । ఇమం చ లోకం పరమం చ లోకం పుణ్యాంశ్చ లోకాన్ విధృతీశ్చ పుణ్యాః । సర్వాంల్లోకాన్ అభిజిత్య బ్రహ్మణా కాలః స ఈయతే పరమో ను దేవః
ఈ కాలంలోనే అంగిరసుడు, అథర్వణుడు నిలిచివున్నారు. ఈ లోకం, పరలోకం, పుణ్య లోకాలు, వాటి ఆధారాలు అన్నీ కాలమే నడిపిస్తోంది. బ్రహ్మతో కలసి అన్ని లోకాలను జయించిన కాలమే పరమదైవంగా ముందుకు సాగుతుంది.
రాత్రింరాత్రిమప్రయాతం భరన్తోఽశ్వాయేవ తిష్ఠతే ఘాసమస్మై । రాయస్పోషేణ సమిషా మదన్తో మా తే అగ్నే ప్రతివేశా రిషామ
ప్రతి రాత్రి, ఆగకుండా ప్రయాణించే వానిని మోస్తూ, గుర్రంలా అతనికి మేతను అందిస్తూ నిలుస్తుంది. ధనంతో, ఆహారంతో ఆనందిస్తూ, అగ్నిదేవా, మన ఇల్లు ఎలాంటి హాని కలగకుండా చూడుము.
యా తే వసోర్వాత ఇషుః సా త ఏషా తయా నో మృడ । రాయస్పోషేణ సమిషా మదన్తో మా తే అగ్నే ప్రతివేశా రిషామ
వాయుదేవా, నీకు ఉన్న ఆ ధనసంపద తుపాకి నీదే కావాలి; దయచేసి దానితో మాకు శుభం కలిగించు. ధనంతో, ఆహారంతో ఆనందిస్తూ, అగ్నిదేవా, మన ఇల్లు ఎలాంటి హాని కలగకుండా చూడుము.
సాయంసాయం గృహపతిర్నో అగ్నిః ప్రాతఃప్రాతః సౌమనసస్య దాతా । వసోర్వసోర్వసుదాన ఏధి వయం త్వేన్ధానాస్తన్వం పుషేమ
ప్రతి సాయంత్రం మన ఇంటి యజమానుడైన అగ్ని మనకు కలగాలి; ప్రతి ఉదయం మంచి మనస్సును ప్రసాదించేవాడు కావాలి. ధనాన్ని ఇచ్చేవాడవై ఉండి, మేము నిన్ను ఆరాధించే వారు శరీరంతో అభివృద్ధి చెందాలి.
ప్రాతఃప్రాతర్గృహపతిర్నో అగ్నిః సాయంసాయం సౌమనసస్య దాతా । వసోర్వసోర్వసుదాన ఏధీన్ధానాస్త్వా శతంహిమా ఋధేమ
ప్రతి ఉదయం మన ఇంటి యజమానుడైన అగ్ని మనకు కలగాలి; ప్రతి సాయంత్రం మంచి మనస్సును ప్రసాదించేవాడు కావాలి. ధనాన్ని ఇచ్చేవాడవై ఉండి, మేము నిన్ను ఆరాధించే వారు వంద శీతాకాలాలు సుఖంగా ఉండాలి.
అపశ్చా దగ్ధాన్నస్య భూయాసమ్ । అన్నాదాయాన్నపతయే రుద్రాయ నమో అగ్నయే । సభ్యః సభాం మే పాహి యే చ సభ్యాః సభాసదః
నేను వెనుక కాలిన అన్నాన్ని తినేవాడిని కాకూడదు. అన్నాన్ని ఇచ్చేవారికి, అన్నపతికి, రుద్రునికి, అగ్నికి నమస్కారం. సభా, నా సభను రక్షించు; సభలో ఉన్నవారు కూడా సభను కాపాడండి.
త్వామిన్ద్రా పురుహూత విశ్వమాయుర్వ్యశ్నవన్ । అహరహర్బలిమిత్తే హరన్తోఽశ్వాయేవ తిష్ఠతే ఘాసమగ్నే
ఇంద్రా, నిన్ను ఎన్నోసార్లు పిలిచేవారు, నువ్వు సమస్త ప్రాణులను వ్యాపించావు. ప్రతి రోజు, కొలతతో ఇచ్చిన భాగాన్ని మోస్తూ, అగ్నిదేవా, గుర్రంలా మేతతో నిలుస్తావు.
యమస్య లోకాదధ్యా బభూవిథ ప్రమదా మర్త్యాన్ ప్ర యునక్షి ధీరః । ఏకాకినా సరథం యాసి విద్వాన్త్స్వప్నం మిమానో అసురస్య యోనౌ
యమధర్మరాజు లోకంలోనుంచి నీవు పుట్టివచ్చావు, ఆనందంగా మానవులను కలిపేవాడవు. ఒంటరిగా రథంతో ప్రయాణిస్తూ, మహాశక్తివంతుడి గర్భంలో నిద్రను కొలుస్తూ తెలుసుకుంటావు.
బన్ధస్త్వాగ్రే విశ్వచయా అపశ్యత్పురా రాత్ర్యా జనితోరేకే అహ్ని । తతః స్వప్నేదమధ్యా బభూవిథ భిషగ్భ్యో రూపమపగూహమానః
ముందుగా, బంధించే వాడు నిన్ను చూసాడు, రాత్రి పుట్టకముందు, పగలు మొదట్లో. ఆ తరువాత, నిద్ర మధ్యలో నీవు పుట్టివచ్చావు, వైద్యులకు నీ రూపాన్ని దాచుకుంటూ.
బృహద్గావాసురేభ్యోఽధి దేవాన్ ఉపావర్తత మహిమానమిచ్ఛన్ । తస్మై స్వప్నాయ దధురాధిపత్యం త్రయస్త్రింశాసః స్వరానశానాః
బలమైనవారి నుండి గొప్ప ఆవు దేవతలవైపు తిరిగింది, మహిమ కోరింది. ఆ నిద్రకు, ముప్పత్తి మూడు దేవతలు, స్వర్గాధిపతులు అధికారం ఇచ్చారు.
నైతాం విదుః పితరో నోత దేవా యేషాం జల్పిశ్చరత్యన్తరేదమ్ । త్రితే స్వప్నమదధురాప్త్యే నర ఆదిత్యాసో వరుణేనానుశిష్టాః
ఈ విషయాన్ని పితృదేవతలు కూడా, దేవతలు కూడా తెలియరు; వారి మధ్య గుసగుసలు చేసే వాడు తిరుగుతాడు. మనుషులు, ఆదిత్యులు, వరుణుని బోధనతో త్రితలో నిద్రను స్థాపించారు.
యస్య క్రూరమభజన్త దుష్కృతోఽస్వప్నేన సుకృతః పుణ్యమాయుః । స్వర్మదసి పరమేణ బన్ధునా తప్యమానస్య మనసోఽధి జజ్ఞిషే
దుష్టులు పంచుకున్న క్రూరమైన భాగాన్ని, మంచి వారు నిద్రలేకుండా పుణ్యమైన ఆయుష్షును పొందారు. నీవు పరమ బంధంలో ఆనందమవు, బాధపడే మనసులో పుట్టినవాడవు.
విద్మ తే సర్వాః పరిజాః పురస్తాద్విద్మ స్వప్న యో అధిపా ఇహా తే । యశశ్వినో నో యశసేహ పాహ్యారాద్ద్విషేభిరప యాహి దూరమ్
నీ పూర్వ జన్మలను మేము అన్నీ తెలుసు, నిద్రా, ఇక్కడ నీవు అధిపతివి అని తెలుసు. మహిమ కలిగినవాడా, మాకు కీర్తి కలిగించు, ద్వేషించే వారిని దూరంగా పంపించు.
యథా కలాం యథా శఫం యథా ర్ణం సన్నయన్తి । ఏవా దుష్వప్న్యం సర్వమప్రియే సం నయామసి
ఎలా ఒక భాగాన్ని కలిపినట్టు, ఎలా నఖాన్ని కలిపినట్టు, ఎలా ఋణాన్ని కలిపినట్టు, అలాగే అన్ని చెడు కలలను, అప్రీతికరమైనవాడా, మేము కలిపేస్తున్నాము.
సం రాజానో అగుః సమృణామ్యగుః సం కుష్ఠా అగుః సం కలా అగుః । సమస్మాసు యద్దుష్వప్న్యం నిర్ద్విషతే దుష్వప్న్యం సువామ
రాజులు కలిశారు, ఋణగ్రస్తులు కలిశారు, కుష్టురోగులు కలిశారు, భాగాలు కలిశాయి; మాలో ఏ చెడు కల ఉన్నా, పాపరహితుడా, ఆ చెడు కలను తుడిచిపెట్టేయాలి.
దేవానాం పత్నీనాం గర్భ యమస్య కర యో భద్రః స్వప్న । స మమ యః పాపస్తద్ద్విషతే ప్ర హిణ్మః । మా తృష్టానామసి కృష్ణశకునేర్ముఖమ్
దేవతల భార్యల గర్భమా, యముని చేయి, శుభకలలూ, నా చెడు భాగాన్ని నీవు తొలగించు. గుడ్లగూబ లేదా నల్ల పక్షి ముఖాన్ని నేను చూడకూడదు.
తం త్వా స్వప్న తథా సం విద్మ స త్వం స్వప్నాశ్వ ఇవ కాయమశ్వ ఇవ నీనాహమ్ । అనాస్మాకం దేవపీయుం పియారుం వప యదస్మాసు దుష్వప్న్యం యద్గోషు యచ్చ నో గృహే
ఓ స్వప్నా! మేము నిన్ను గుర్తించాము. నువ్వు కలలో కనిపించే గుర్రంలా, శరీరాన్ని లాగే గుర్రంలా ఉన్నావు. నిన్ను నేను దూరం పంపుతున్నాను. మాకు, మన పశువులకు, మన ఇంట్లో ఏదైనా చెడు కల, దేవతలకు సంబంధించినదైనా, పితృదేవతలకు ఇష్టమైనదైనా ఉన్నదాన్ని దూరం చేయుము.
అనాస్మాకస్తద్దేవపీయుః పియారుర్నిష్కమివ ప్రతి ముఞ్చతామ్ । నవారత్నీన్ అపమయా అస్మాకం తతః పరి । దుష్వప్న్యం సర్వం ద్విషతే నిర్దయామసి
దేవతలకు సంబంధించినదైనా, పితృదేవతలకు ఇష్టమైనదైనా, మమ్మల్ని విడిచి పోయాలని కోరుకుంటున్నాము. అది హారాన్ని తీయినట్టు మమ్మల్ని వదిలిపెట్టాలి. తొమ్మిది రత్నాలను తీసినట్టు, మమ్మల్ని చెడు కలల నుంచి, అపవిత్రతల నుంచి పూర్తిగా విముక్తి చేయుము. అన్ని చెడు కలలను శత్రువుల దగ్గరికి పంపుతున్నాము.
ఘృతస్య జూతిః సమనా సదేవా సంవత్సరం హవిషా వర్ధయన్తీ । శ్రోత్రం చక్షుః ప్రాణోఽఛిన్నో నో అస్త్వఛిన్నా వయమాయుషో వర్చసః
నెయ్యి హోమం దేవతలతో కలసి, సంవత్సరమంతా పెరుగుతుంది. మన చెవులు, కళ్ళు, ఊపిరి ఎలాంటి విఘాతం లేకుండా ఉండాలి. మన జీవితం, తేజస్సు ఎప్పటికీ నిలకడగా ఉండాలి.
ఉపాస్మాన్ ప్రాణో హ్వయతాముప ప్రాణం హవామహే । వర్చో జగ్రాహ పృథివ్యన్తరిక్షం వర్చః సోమో బృహస్పతిర్విధత్తా
ఊపిరి మాకు చేరాలని, ఊపిరి మమ్మల్ని పిలవాలని కోరుకుంటున్నాము. మేము ఊపిరిని ఆహ్వానిస్తున్నాము. తేజస్సు భూమిని, మధ్యలోని ఆకాశాన్ని ఆక్రమించింది; సోముడు, బృహస్పతి తేజస్సును ప్రసాదిస్తున్నారు.
వర్చసో ద్యావాపృథివీ సంగ్రహణీ బభూవథుర్వర్చో గృహీత్వా పృథివీమను సం చరేమ । యశసం గావో గోపతిముప తిష్ఠన్త్యాయతీర్యశో గృహీత్వా పృథివీమను సం చరేమ
ఆకాశం, భూమి తేజస్సును కూడగట్టేవిగా మారాయి. తేజస్సును పొంది, భూమిపై మనం సంచరించాలి. గోవులు కీర్తిని కోరుతూ గోపతిని చేరుతున్నాయి. కీర్తిని పొంది, భూమిపై మనం సంచరించాలి.
వ్రజం కృణుధ్వం స హి వో నృపాణో వర్మా సీవ్యధ్వం బహులా పృథూని । పురః కృణుధ్వమాయసీరధృష్టా మా వః సుస్రోచ్చమసో దృంహత తమ్
మీరు పశువుల కొట్టెను నిర్మించండి, ఎందుకంటే మీ నాయకులు ధైర్యవంతులు. వెడల్పుగా, బలంగా రక్షణ కవచాలు కుట్టండి. ముందుగా ఇనుప కోటలను నిర్మించండి. మీ అందమైన పానపాత్రలు ఎప్పుడూ పగలకూడదు.
యజ్ఞస్య చక్షుః ప్రభృతిర్ముఖం చ వాచా శ్రోత్రేణ మనసా జుహోమి । ఇమం యజ్ఞం వితతం విశ్వకర్మణా దేవా యన్తు సుమనస్యమానాః
వాక్కు నోటిగా, వినికిడి చెవులుగా, మనస్సుతో, నేను యజ్ఞానికి కళ్ళను, మూలాన్ని అర్పిస్తున్నాను. విశ్వకర్మయైన దేవుడు విస్తరించిన ఈ యజ్ఞానికి, దేవతలు సంతోషంగా రాగాక.
యే దేవానామృత్విజో యే చ యజ్ఞియా యేభ్యో హవ్యం క్రియతే భాగధేయమ్ । ఇమం యజ్ఞం సహ పత్నీభిరేత్య యావన్తో దేవాస్తవిషా మాదయన్తామ్
దేవతలకు పూజారులైనవారు, యజ్ఞానికి అర్హులైనవారు, వారికి హవనం, భాగం అందించబడుతుంది. వారు తమ భార్యలతో కలిసి ఈ యజ్ఞానికి వచ్చి, ఆనందంగా ఉండాలి.
త్వమగ్నే వ్రతపా అసి దేవ ఆ మర్త్యేష్వా । త్వం యజ్ఞేష్వీడ్యః
ఓ అగ్ని! నువ్వు దేవతల్లోను, మనుషుల్లోను వ్రతాలను కాపాడేవాడివి. యజ్ఞాలలో నీవు స్తుతించదగినవాడివి.
యద్వో వయం ప్రమినామ వ్రతాని విదుషాం దేవా అవిదుష్టరాసః । అగ్నిష్టద్విశ్వాదా పృణాతు విద్వాన్త్సోమస్య యో బ్రాహ్మణామావివేశ
దేవతలారా! మేము మీ వ్రతాలను తెలిసికొని లేదా తెలియక తప్పు చేసినట్లయితే, అన్నింటిని తెలిసిన అగ్ని మమ్మల్ని క్షమించాలి. బ్రాహ్మణునిలో ప్రవేశించిన సోముడు మమ్మల్ని సంపూర్ణంగా చేయాలి.
ఆ దేవానామపి పన్థామగన్మ యచ్ఛక్నవామ తదనుప్రవోఢుమ్ । అగ్నిర్విద్వాన్త్స యజాత్స ఇద్ధోతా సోఽధ్వరాన్త్స ఋతూన్ కల్పయాతి
మేము దేవతల మార్గంలో నడిచాము. మాకు ఎంత సాధ్యమో అంతవరకు ఆచరిస్తున్నాము. అగ్ని అన్నిటిని తెలిసినవాడు, యజ్ఞాన్ని నిర్వహించేవాడు, హోత, పూజారి; అతడు యజ్ఞానికి ఋతువులను ఏర్పరుస్తాడు.
వాఙ్మ ఆసన్ నసోః ప్రాణశ్చక్షురక్ష్ణోః శ్రోత్రం కర్ణయోః । అపలితాః కేశా అశోణా దన్తా బహు బాహ్వోర్బలమ్
నా నోట్లో మాట ఉండాలి, ముక్కులో ఊపిరి ఉండాలి, కళ్లలో చూపు ఉండాలి, చెవుల్లో వినికిడి ఉండాలి. నా జుట్టు తెల్లబడకూడదు, పళ్లూ పగలకూడదు, చేతులకు గొప్ప బలం ఉండాలి.