త్రీణి తే కుష్ఠ నామాని నద్యమారో నద్యారిషః । నద్యాయం పురుషో రిషత్। యస్మై పరిబ్రవీమి త్వా సాయంప్రాతరథో దివా
ఓ కుష్ఠమా! నీకు మూడు పేర్లు ఉన్నాయి — నదిలో పుట్టింది, నదికి ప్రియమైనది, నదిలో మనిషి. నేను నిన్ను సాయంత్రం, ఉదయం, మద్యాహ్నం ఇలా అన్ని సమయాల్లో పిలుస్తున్నాను.
జీవలా నామ తే మాతా జీవన్తో నామ తే పితా । నద్యాయం పురుషో రిషత్। యస్మై పరిబ్రవీమి త్వా సాయంప్రాతరథో దివా
నీ తల్లి పేరు జీవలా, నీ తండ్రి పేరు జీవంతుడు. నదిలో మనిషి. నేను నిన్ను సాయంత్రం, ఉదయం, మద్యాహ్నం ఇలా అన్ని సమయాల్లో పిలుస్తున్నాను.
ఉత్తమో అస్యోషధీనామనడ్వాన్ జగతామివ వ్యాఘ్రః శ్వపదామివ । నద్యాయం పురుషో రిషత్। యస్మై పరిబ్రవీమి త్వా సాయంప్రాతరథో దివా
నీవు ఔషధాలలో శ్రేష్ఠమైనవాడవు, జంతువులలో పులిలా, అడవి జంతువులలో సింహంలా ఉన్నావు. నదిలో మనిషి. నేను నిన్ను సాయంత్రం, ఉదయం, మద్యాహ్నం ఇలా అన్ని సమయాల్లో పిలుస్తున్నాను.
శీర్షశోకం తృతీయకం సదందిర్యశ్చ హాయనః । తక్మానం విశ్వధావీర్యాధరాఞ్చం పరా సువ
తల నొప్పి, మూడవది, సదందిరుడు, హాయనుడు — వీటిని, అన్ని వైపులా వ్యాపించే, క్రిందకు లాగే జ్వరాన్ని తొలగించుము.
యన్ మే ఛిద్రం మనసో యచ్చ వాచః సరస్వతీ మన్యుమన్తం జగామ । విశ్వైస్తద్దేవైః సహ సంవిదానః సం దధాతు బృహస్పతిః
నా మనస్సులో, నా మాటల్లో ఉన్న లోటును, సరస్వతి కోపంతో చేరిన దానిని, సమస్త దేవతలతో కలసి బృహస్పతి నింపుగాక.
మా న ఆపో మేధాం మా బ్రహ్మ ప్ర మథిష్టన । సుష్యదా యూయం స్యన్దధ్వముపహూతోఽహం సుమేధా వర్చస్వీ
నీరు, నా జ్ఞానాన్ని తీసుకోకూడదు, బ్రహ్మా, నువ్వు కూడా తీసుకోకూడదు. మీరు ఎండిపోతూ, పిలిచినప్పుడు ప్రవహించండి. నేను పిలవబడ్డాను, జ్ఞానవంతుడిని, తేజోవంతుడిని.
మా నో మేధాం మా నో దీక్షాం మా నో హింసిష్టం యత్తపః । శివా నః శం సన్త్వాయుషే శివా భవన్తు మాతరః
మన జ్ఞానాన్ని, మన దీక్షను, మన తపస్సును మీరు హానిచేయకూడదు. మన ఆయుష్కు శుభం కలుగుగాక. మన తల్లులు శుభంగా ఉండుగాక.
యా నః పీపరదశ్వినా జ్యోతిష్మతీ తమస్తిరః । తామస్మే రాసతామిషమ్
అశ్వినీదేవతలారా, మీరు మాకు వెలుగును ఇచ్చి, చీకటిని తొలగించారు. ఆ వెలుగు మాకు అన్నాన్ని ప్రసాదించుగాక.
భద్రమిచ్ఛన్త ఋషయః స్వర్విదస్తపో దీక్షాముపనిషేదురగ్రే । తతో రాష్ట్రం బలమోజశ్చ జాతం తదస్మై దేవా ఉపసంనమన్తు
మంచిదే కావాలని కోరుతూ, స్వర్గాన్ని తెలిసిన ఋషులు మొదట తపస్సు, దీక్షను ఆచరించారు. దాని వల్ల రాజ్యాధికారం, బలం, శక్తి ఉద్భవించాయి. ఆ దైవిక శక్తులు అతనికి లభించుగాక.
బ్రహ్మ హోతా బ్రహ్మ యజ్ఞా బ్రహ్మణా స్వరవో మితాః । అధ్వర్యుర్బ్రహ్మణో జాతో బ్రహ్మణోఽన్తర్హితం హవిః
బ్రహ్మనే హోత, బ్రహ్మనే యజ్ఞం, బ్రహ్మ ద్వారానే స్వరాలు కొలుస్తారు. అధ్వర్యువు కూడా బ్రహ్మ నుంచే పుట్టాడు. హవిస్సు కూడా బ్రహ్మలోనే దాగి ఉంది.
బ్రహ్మ స్రుచో ఘృతవతీర్బ్రహ్మణా వేదిరుద్ధితా । బ్రహ్మ యజ్ఞస్య తత్త్వం చ ఋత్విజో యే హవిష్కృతః । శమితాయ స్వాహా
బ్రహ్మనే నెయ్యితో నిండిన స్రుక్కులు, బ్రహ్మ వల్లే వేదిక స్థాపించబడింది. బ్రహ్మనే యజ్ఞానికి అసలు తత్వం, హవిస్సు సిద్ధం చేసే ఋత్వికులు కూడా బ్రహ్మనే. శాంతిని ప్రసాదించువారికి స్వాహా.
అంహోముచే ప్ర భరే మనీషామా సుత్రావ్ణే సుమతిమావృణానః । ఇమమిన్ద్ర ప్రతి హవ్యం గృభాయ సత్యాః సన్తు యజమానస్య కామాః
పాపాలను తొలగించేవాడా, నా మనస్సును నీకు అర్పిస్తున్నాను. మంచి దయను కోరుకుంటూ, బలమైన వాడవు అయిన ఇంద్రా, ఈ హవిస్సును స్వీకరించు. యజమానుని కోరికలు నెరవేరాలని కావాలి.
అంహోముచం వ్ర్షభం యజ్ఞియానాం విరాజన్తం ప్రథమమధ్వరాణమ్ । అపాం నపాతమశ్వినా హువే ధియ ఇన్ద్రియేణ త ఇన్ద్రియం దత్తమోజః
పాపాలను తొలగించేవాడవు, యజ్ఞానికి యోగ్యులలో గర్వంగా ముందున్న వృషభుడవు, నీకు నమస్కరిస్తున్నాను. నీరు నుండి పుట్టినవాడా, అశ్వినీదేవతలారా, జ్ఞానంతో మీ శక్తిని ప్రసాదించండి.
19.43 యత్ర బ్రహ్మవిదో యాన్తి దీక్షయా తపసా సహ । అగ్నిర్మా తత్ర నయత్వగ్నిర్మేధా దధాతు మే । అగ్నయే స్వాహా
బ్రహ్మను తెలుసుకునే వారు దీక్షతో, తపస్సుతో ఎక్కడికి వెళ్తారో, అగ్ని నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్లాలి. అగ్ని నాకు జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించాలి. అగ్నికి స్వాహా.
యత్ర బ్రహ్మవిదో యాన్తి దీక్షయా తపసా సహ । వాయుర్మా తత్ర నయతు వాయుః ప్రణాన్ దధాతు మే వాయవే స్వాహా
బ్రహ్మను తెలుసుకునే వారు దీక్షతో, తపస్సుతో ఎక్కడికి వెళ్తారో, వాయువు నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్లాలి. వాయువు నాకు ప్రాణాన్ని ప్రసాదించాలి. వాయువుకు స్వాహా.
యత్ర బ్రహ్మవిదో యాన్తి దీక్షయా తపసా సహ । సూర్యో మా తత్ర నయతు చక్షుః సూర్యో దధాతు మే । సూర్యాయ స్వాహా
బ్రహ్మను తెలుసుకునే వారు దీక్షతో, తపస్సుతో ఎక్కడికి వెళ్తారో, సూర్యుడు నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్లాలి. సూర్యుడు నాకు చూపును ప్రసాదించాలి. సూర్యునికి స్వాహా.
యత్ర బ్రహ్మవిదో యాన్తి దీక్షయా తపసా సహ । చన్ద్రో మా తత్ర నయతు మనశ్చన్ద్రో దధాతు మే । చన్ద్రాయ స్వాహా
బ్రహ్మను తెలుసుకునే వారు దీక్షతో, తపస్సుతో ఎక్కడికి వెళ్తారో, చంద్రుడు నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్లాలి. చంద్రుడు నాకు మనస్సును ప్రసాదించాలి. చంద్రునికి స్వాహా.
యత్ర బ్రహ్మవిదో యాన్తి దీక్షయా తపసా సహ । సోమో మా తత్ర నయతు పయః సోమో దధాతు మే । సోమాయ స్వాహా
బ్రహ్మను తెలుసుకునే వారు దీక్షతో, తపస్సుతో ఎక్కడికి వెళ్తారో, సోముడు నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్లాలి. సోముడు నాకు పోషణను ప్రసాదించాలి. సోమునికి స్వాహా.
యత్ర బ్రహ్మవిదో యాన్తి దీక్షయా తపసా సహ । ఇన్ద్రో మా తత్ర నయతు బలమిన్ద్రో దధాతు మే । ఇన్ద్రాయ స్వాహా
బ్రహ్మను తెలుసుకునే వారు దీక్షతో, తపస్సుతో ఎక్కడికి వెళ్తారో, ఇంద్రుడు నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్లాలి. ఇంద్రుడు నాకు బలాన్ని ప్రసాదించాలి. ఇంద్రునికి స్వాహా.
యత్ర బ్రహ్మవిదో యాన్తి దీక్షయా తపసా సహ । ఆపో మా తత్ర నయత్వమృతం మోప తిష్ఠతు । అద్భ్యః స్వాహా
బ్రహ్మను తెలుసుకునే వారు దీక్షతో, తపస్సుతో ఎక్కడికి వెళ్తారో, జలాలు నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్లాలి. అమృతత్వం నా వద్ద నిలవాలి. జలాలకు స్వాహా.
యత్ర బ్రహ్మవిదో యాన్తి దీక్షయా తపసా సహ । బ్రహ్మా మా తత్ర నయతు బ్రహ్మా బ్రహ్మ దధాతు మే । బ్రహ్మణే స్వాహా
బ్రహ్మను తెలుసుకునే వారు దీక్షతో, తపస్సుతో ఎక్కడికి వెళ్తారో, బ్రహ్మ నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్లాలి. బ్రహ్మ నాకు బ్రహ్మను ప్రసాదించాలి. బ్రహ్మకు స్వాహా.
19.44 ఆయుషోఽసి ప్రతరణం విప్రం భేషజముచ్యసే । తదాఞ్జన త్వం శంతాతే శమాపో అభయం కృతమ్
నీవు ఆయుష్కు దారి చూపేవాడవు, మునులకు ఔషధమవు. ఓ అంజనం, నీవు శాంతిని ఇస్తావు. నీరు కూడా శాంతిగా ఉండాలని, మాకు భయమేమీ లేకుండా చేయుము.
యో హరిమా జాయాన్యోఽఙ్గభేదో విసల్పకః । సర్వం తే యక్ష్మమఙ్గేభ్యో బహిర్నిర్హన్త్వాఞ్జనమ్
ఏ జండిస్ అయినా, ఏ అవయవం విరిగిపోవడమైనా, ఏ వ్యాధి వ్యాపించిందైనా, ఈ అంజనం వాటన్నింటినీ నీ అవయవాల నుండి పూర్తిగా తొలగించాలి.
ఆఞ్జనం పృథివ్యాం జాతం భద్రం పురుషజీవనమ్ । కృణోత్వప్రమాయుకం రథజూతిమనాగసమ్
భూమిలో పుట్టిన అంజనం, మానవ జీవనానికి మేలైనదిగా ఉండి, మాకు దీర్ఘాయుష్కు, రథసారథిగా నైపుణ్యాన్ని, అపాయంలేని జీవనాన్ని ప్రసాదించు.
ప్రాణ ప్రాణం త్రాయస్వాసో అసవే మృడ । నిర్ఋతే నిర్ఋత్యా నః పాశేభ్యో ముఞ్చ
ఓ ప్రాణా, ప్రాణాన్ని కాపాడుము, జీవులకు దయ చూపుము. ఓ నిరృతి, నాశనపు బంధాల నుండి మమ్మల్ని విడిపొమ్ము.
సిన్ధోర్గర్భోఽసి విద్యుతాం పుష్పమ్ । వాతః ప్రాణః సూర్యశ్చక్షుర్దివస్పయః
నీవు నదికి గర్భం, మెరుపులకు పువ్వు. గాలి ప్రాణం, సూర్యుడు చూపు, ఆకాశ జలాలు పోషణ.
దేవాఞ్జన త్రైకకుద పరి మా పాహి విశ్వతః । న త్వా తరన్త్యోషధయో బాహ్యాః పర్వతీయా ఉత
దేవతల అంజనం, మూడు కొమ్మలతో, అన్ని వైపులా నన్ను కాపాడు. బయట ఉన్న ఔషధాలు, పర్వతాలలో పెరిగినవి కూడా నిన్ను మించకూడదు.
వీదం మధ్యమవాసృపద్రక్షోహామీవచాతనః । అమీవాః సర్వాశ్చాతయన్ నాశయదభిభా ఇతః
ఈ మజ్జిగను మధ్యలోనుండి, పక్కల నుండి, పై నుండి వచ్చిన వ్యాధులను తూర్పారబోసి, అన్ని రకాల వ్యాధులను పూర్తిగా నశింపజేయాలని కోరుకుంటున్నాను.
బహ్విదం రాజన్ వరుణానృతమాహ పూరుషః । తస్మాత్సహస్రవీర్య ముఞ్చ నః పర్యంహసః
ఓ వరుణ మహారాజా! మనుషులు ఎన్నోసార్లు అబద్ధం చెబుతారు. అందుకే, సహస్రబలుడవైన నీవు మమ్మల్ని అన్ని కష్టాలనుండి విడిపించు.
త్రిః శామ్బుభ్యో అఙ్గిరేభ్యస్త్రిరాదిత్యేభ్యస్పరి । త్రిర్జాతో విశ్వదేవేభ్యః । స కుష్ఠో విశ్వభేషజః సాకం సోమేన తిష్ఠతి । అశ్వత్థో దేవసదనస్తృతీయస్యామితో దివి । తత్రామృతస్య చక్షణం తతః కుష్ఠో అజాయత । స కుష్ఠో విశ్వభేషజః సాకం సోమేన తిష్ఠతి । హిరణ్యయీ నౌరచరద్ధిరణ్యబన్ధనా దివి । తత్రామృతస్య చక్షణం తతః కుష్ఠో అజాయత । స కుష్ఠో విశ్వభేషజః సాకం సోమేన తిష్ఠతి । యత్ర నావప్రభ్రంశనం యత్ర హిమవతః శిరః । తత్రామృతస్య చక్షణం తతః కుష్ఠో అజాయత । స కుష్ఠో విశ్వభేషజః సాకం సోమేన తిష్ఠతి । యం త్వా వేద పూర్వ ఇక్ష్వాకో యం వా త్వా కుష్ఠ కామ్యః । యం వా వసో యమాత్స్యస్తేనాసి విశ్వభేషజః
శంభువుల నుండి మూడుసార్లు, అంగిరసుల నుండి మూడుసార్లు, ఆదిత్యుల నుండి మూడుసార్లు, సమస్త దేవతల నుండి మూడుసార్లు జన్మించిన కుష్ఠము, సమస్త ఔషధంగా సోమునితో కూడి నిలిచింది. మూడవ ఆకాశంలో దేవతల నివాసమైన అశ్వత్థ వృక్షం ఉంది. అక్కడ అమృతాసనం ఉంది, అక్కడ నుండే కుష్ఠము జన్మించింది. ఆ కుష్ఠము సోమునితో కలిసి నిలిచింది. ఆకాశంలో బంగారు నౌక బంగారు బంధాలతో ప్రయాణించింది. అక్కడ అమృతాసనం ఉంది, అక్కడ నుండే కుష్ఠము జన్మించింది. ఆ కుష్ఠము సోమునితో కలిసి నిలిచింది. నౌక దిగిన చోట, హిమాలయ శిఖరం ఉన్న చోట, అక్కడ అమృతాసనం ఉంది, అక్కడ నుండే కుష్ఠము జన్మించింది. ఆ కుష్ఠము సోమునితో కలిసి నిలిచింది. నిన్ను ఇక్ష్వాకు ముందుగా తెలిసినవాడు, నిన్ను కోరికతో కోరినవాడు, నిన్ను వసువు భుజించినవాడు ఎవరో, వారికోసం నీవు సమస్త ఔషధంగా ఉన్నావు.