{౧౫} దక్షిణాయాం త్వా దిశి పురా సమ్వృతః స్వధాయామా దధామి బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
దక్షిణ దిక్కులో, ముందు మూసివుండగా, నీ స్వంత భాగంలో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. భూమి తన భుజాలతో ఆకాశానికి పైగా నిలిపివుంది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ప్రతీచ్యాం త్వా దిశి పురా సంవృతః స్వధాయామా దధామి బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
పశ్చిమ దిక్కులో, ముందు మూసివుండగా, నీ స్వంత భాగంలో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. భూమి తన భుజాలతో ఆకాశానికి పైగా నిలిపివుంది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ఉదీచ్యాం త్వా దిశి పురా సమ్వృతః స్వధాయామా దధామి బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
ఉత్తర దిక్కులో, ముందు మూసివుండగా, నీ స్వంత భాగంలో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. భూమి తన భుజాలతో ఆకాశానికి పైగా నిలిపివుంది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ధ్రువాయాం త్వా దిశి పురా సంవృతః స్వధాయామా దధామి బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
ధ్రువ దిక్కులో, ముందు మూసివుండగా, నీ స్వంత భాగంలో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. భూమి తన భుజాలతో ఆకాశానికి పైగా నిలిపివుంది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ఊర్ధ్వాయాం త్వా దిశి పురా సమ్వృతః స్వధాయామా దధామి బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
పై దిక్కులో, ముందు మూసివుండగా, నీ స్వంత భాగంలో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. భూమి తన భుజాలతో ఆకాశానికి పైగా నిలిపివుంది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ధర్తాసి ధరునోఽసి వంసగోఽసి
నీవే ఆధారమైనవాడవు, నీవే స్థిరమైనవాడవు, నీవే వంశానికి చెందినవాడవు.
ఉదపూరసి మధుపూరసి వాతపూరసి
నీవు నీటితో నిండి ఉన్నావు, తేనెతో నిండి ఉన్నావు, గాలితో నిండి ఉన్నావు.
ఇతశ్చ మాముతశ్చావతాం యమే ఇవ యతమానే యదైతమ్ । ప్ర వాం భరన్ మానుషా దేవయన్తో ఆ సీదతాం స్వము లోకం విదానే
ఇక్కడనుండి, అక్కడనుండి వారు నన్ను కాపాడాలి, యముడు ప్రయత్నిస్తూ వెళ్లినట్లు. మానవులు, దేవతలను భక్తితో సేవిస్తూ, నిన్ను ముందుకు తేవాలి. మీరు ఇద్దరూ మీ స్వస్థానంలో కూర్చొని, దానిని తెలుసుకోవాలి.
స్వాసస్థే భవతమిన్దవే నో యుజే వాం బ్రహ్మ పూర్వ్యం నమోభిః । వి శ్లోక ఏతి పథ్యేవ సూరిః శృణ్వన్తు విశ్వే అమృతాస ఏతత్
ఇంద్రుడు! నీవు మాకు నీ స్థానంలోనే ఉండి రక్షణనిచ్చు. మేము పూర్వకాల ప్రార్థనతో, వినయంతో నిన్ను ఆహ్వానిస్తున్నాము. ఈ స్తోత్రం కవి వ్రాసిన పాటలా వ్యాపిస్తుంది. ఈ ప్రార్థనను అందరు అమృతులు వినగాక.
త్రీణి పదాని రుపో అన్వరోహచ్చతుష్పదీమన్వేతద్వ్రతేన । అక్షరేణ ప్రతి మిమీతే అర్కమృతస్య నాభావభి సం పునాతి
ఆయన మూడు రూపాలతో అడుగులు వేసి, ఆచరణతో నలుగురు పాదాలవైపు చేరాడు. మారని పదంతో స్తోత్రాన్ని కొలిచి, అమృత నాభిలో దాన్ని పవిత్రం చేశాడు.
{౧౬} దేవేభ్యః కమవృణీత మృత్యుం ప్రజాయై కిమమృతం నావృణీత । బృహస్పతిర్యజ్ఞమతనుత ఋషిః ప్రియాం యమస్తన్వమా రిరేచ
దేవతల కోసం మరణాన్ని ఎన్నుకున్నాడు, సంతానం కోసం ఎందుకు అమృతాన్ని ఎంచుకోలేదు? బృహస్పతి యజ్ఞాన్ని విస్తరించాడు, ఋషి ప్రియమైన రూపాన్ని యముడు విడిచిపెట్టాడు.
త్వమగ్న ఈడితో జాతవేదోఽవాడ్ఢవ్యాని సురభీణి కృత్వా । ప్రాదాః పితృభ్యః స్వధయా తే అక్షన్న్ అద్ధి త్వం దేవ ప్రయతా హవీంషి
అగ్ని! జన్మలను తెలిసినవాడవు, పిలవబడినప్పుడు సువాసన గల నైవేద్యాన్ని తీసుకెళ్లి పితృదేవతలకు సమర్పించావు. వారు దాన్ని స్వీకరించారు. దేవా! నీవు సిద్ధమైన హవిస్సును స్వీకరించు.
ఆసీనాసో అరుణీనాముపస్థే రయిం ధత్త దాశుషే మర్త్యాయ । పుత్రేభ్యః పితరస్తస్య వస్వః ప్ర యచ్ఛత త ఇహోర్జం దధాత
ఉషోదయ సమయంలో కూర్చున్న మానవులు, భక్తునికి ఐశ్వర్యాన్ని పొందారు. పితృదేవతలు, ఆ ఐశ్వర్యాన్ని అతని కుమారులకు దయచేసి ఇవ్వండి. ఇక్కడే వారికి బలాన్ని ప్రసాదించండి.
అగ్నిష్వాత్తాః పితర ఏహ గచ్ఛత సదఃసదః సదత సుప్రణీతయః । అత్తో హవీంషి ప్రయతాని బర్హిషి రయిం చ నః సర్వవీరం దధాత
యజ్ఞంలో భాగం పంచుకున్న పితృదేవతలు, ఇక్కడికి వచ్చి, మీ స్థానాల్లో కూర్చోండి. సిద్ధమైన నైవేద్యాన్ని దర్భపై స్వీకరించండి. మాకు సమస్త వీరులతో కూడిన ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించండి.
ఉపహూతా నః పితరః సోమ్యాసో బర్హిష్యేషు నిధిషు ప్రియేషు । త ఆ గమన్తు త ఇహ శ్రువన్త్వధి బ్రువన్తు తేఽవన్త్వస్మాన్
సోమరసంతో ఆనందించే మా పితృదేవతలు, ప్రియమైన స్థలాల్లో, దర్భపై పిలవబడ్డారు. వారు ఇక్కడికి వచ్చి, మా మాటలు వినండి, మమ్మల్ని ఆశీర్వదించండి, రక్షించండి.
యే నః పితుః పితరో యే పితామహా అనూజహిరే సోమపీథం వసిష్ఠాః । తేభిర్యమః సమ్రరాణో హవీంష్యుశన్న్ ఉశద్భిః ప్రతికామమత్తు
మా తండ్రుల తండ్రులు, మా తాతలు, సోమపానం చేసిన ఉత్తములు, యముడు వారితో కలిసి హవిస్సును వారి ఇష్టానికి అనుగుణంగా ఆనందంగా స్వీకరించుగాక.
యే తాతృషుర్దేవత్రా జేహమానా హోత్రావిదః స్తోమతష్టాసో అర్కైః । ఆగ్నే యాహి సహస్రం దేవవన్దైః సత్యైః కవిభిర్ఋషిభిర్ఘర్మసద్భిః
దేవతల్లో ఉత్సాహంగా, ప్రయత్నంతో, యజ్ఞకార్యాల్లో నిపుణులై, స్తోత్రాలు రచించిన వారు, అగ్ని! సహస్రాదిగా దేవతలందరి కీర్తితో కూడిన ఋషులతో కలిసి ఇక్కడికి రా.
యే సత్యాసో హవిరదో హవిష్పా ఇన్ద్రేణ దేవైః సరథం తురేణ । ఆగ్నే యాహి సువిదత్రేభిరర్వాఙ్పరైః పూర్వైర్ఋషిభిర్ఘర్మసద్భిః
నిజమైన వారు, హవిస్సును భుజించే వారు, ఇంద్రుడు మరియు దేవతలతో కలిసి ప్రయాణించే వారు, అగ్ని! మంచి దాతలైన, పూర్వ ఋషులు, తదుపరి ఋషులతో కలిసి ఇక్కడికి రా.
ఉప సర్ప మాతరం భూమిమేతామురువ్యచసం పృథివీం సుశేవామ్ । ఊర్ణమ్రదాః పృథివీ దక్షిణావత ఏషా త్వా పాతు ప్రపథే పురస్తాత్
ఈ విశాలమైన, దూరంగా వ్యాపించిన, మృదువైన భూమిని తల్లి వలె సమీపించు. మేకపోతుతో సంపన్నమైన భూమి, దక్షిణ భాగం నిన్ను అనుగ్రహించుగాక. భూమి నీ ముందున్న మార్గంలో నిన్ను కాపాడుగాక.
ఉచ్ఛ్వఞ్చస్వ పృథివి మా ని బాధథాః సూపాయనాస్మై భవ సూపసర్పణా । మాతా పుత్రం యథా సిచాభ్యేనం భూమ ఊర్ణుహి
భూమి! పైకి లేచి, నీవు నొక్కిపెట్టవద్దు. అతనికి సులభంగా చేరదగినదిగా, సులభంగా దాటి వెళ్లదగినదిగా ఉండు. తల్లి తన బిడ్డను ఎలా కప్పుకుంటుందో, అలాగే నీవు అతన్ని కప్పు.
{౧౭} ఉచ్ఛ్వఞ్చమానా పృథివీ సు తిష్ఠతు సహస్రం మిత ఉప హి శ్రయన్తామ్ । తే గృహాసో ఘృతశ్చుతః స్యోనా విశ్వాహాస్మై శరణాః సన్త్వత్ర
పైకి లేచిన భూమి బలంగా నిలబడుగాక. వెయ్యి కొలతలు దానిపై విశ్రాంతి పొందుగాక. నీవు నెయ్యి ప్రవహించే ఇళ్ళు సుఖంగా ఉండాలి. ఇక్కడ అన్ని ఆశ్రయాలు అతనికి కలగాలి.
ఉత్తే స్తభ్నామి పృథివీం త్వత్పరీమం లోగం నిదధన్ మో అహం రిషమ్ । ఏతాం స్థూణాం పితరో ధారయన్తి తే తత్ర యమః సాదనా తే కృణోతు
ఈ భూమిని నీ కోసం స్థాపించాను, ఈ సరిహద్దును వేశాను. నేను నిన్ను హానిచేయకూడదు. పితృదేవతలు ఈ స్తంభాన్ని ధరిస్తారు. యముడు నీకు అక్కడ నివాసాన్ని కల్పించుగాక.
ఇమమగ్నే చమసం మా వి జిహ్వరః ప్రియో దేవానాముత సోమ్యానామ్ । అయం యశ్చమసో దేవపానస్తస్మిన్ దేవా అమృతా మాదయన్తామ్
అగ్ని! ఈ పాత్రను తినవద్దు. ఇది దేవతలకు, సోమపానులకు ప్రియమైనది. ఈ పాత్ర దేవతలకు పానార్థం. అందులో అమృతులు ఆనందించుగాక.
అథర్వా పూర్ణం చమసం యమిన్ద్రాయాబిభర్వాజినీవతే । తస్మిన్ కృణోతి సుకృతస్య భక్షం తస్మిన్ ఇన్దుః పవతే విశ్వదానీమ్
అథర్వణుడు ఇంద్రునికి నిండి ఉన్న పాత్రను తీసుకెళ్లాడు. అందులో సత్కార్యానికి భాగాన్ని ఏర్పరచాడు. అందులో సోమరసం ప్రవహిస్తూ అందరికీ లభించునట్లు ఉంది.
యత్తే కృష్ణః శకున ఆతుతోద పిపీలః సర్ప ఉత వా శ్వాపదః । అగ్నిష్టద్విశ్వాదగదం కృణోతు సోమశ్చ యో బ్రాహ్మణామావివేశ
నిన్ను ఏ నల్ల పక్షి, పురుగు, పాము, లేక వన్యమృగం తాకినా, అగ్ని వాటన్నిటినీ హానికరం కాకుండా చేయాలి. బ్రాహ్మణుడి ఆహారంలో ప్రవేశించిన సోమరసం కూడా హానికరం కాకుండా ఉండాలి.
పయస్వతీరోషధయః పయస్వన్ మామకం పయః । అపాం పయసో యత్పయస్తేన మా సహ శుమ్భతు
పాలు కలిగిన ఔషధాలు, పాలు పుష్కలంగా ఉన్నవి, నా పాలూ, నీటిలోని పాలూ — ఆ పాలతో నన్ను పూర్తిగా శుద్ధి చేయుగాక.
ఇమా నారీరవిధవాః సుపత్నీరాఞ్జనేన సర్పిషా సం స్పృశన్తామ్ । అనశ్రవో అనమీవాః సురత్నా ఆ రోహన్తు జనయో యోనిమగ్రే
ఈ స్త్రీలు, తమ భర్తలు బ్రతికే ఉన్నారు, మంచి భార్యలు. వీరు అంజనం, నెయ్యితో తలుపు తాకాలి. వీరి కన్నీళ్లు లేకుండా, వ్యాధులు లేకుండా, సంపదతో నిండినవారిగా, జనన సమూహంలో ముందుగా చేరాలి.
సం గచ్ఛస్వ పితృభిః సం యమేనేష్టాపూర్తేన పరమే వ్యోమన్ । హిత్వావద్యం పునరస్తమేహి సం గచ్ఛతాం తన్వా సువర్చాః
నీవు పితృదేవతలతో, యమునితో, నీ పుణ్య కార్యాలతో, పరమ లోకానికి వెళ్లు. అపవాదాన్ని వదిలిపెట్టి, మళ్లీ అస్తమయానికి తిరిగి రా. మంచి రూపంతో ఉన్నవారు నీతో కలసి పోవాలని కోరుకుంటున్నాము.
యే నః పితుః పితరో యే పితామహా య ఆవివిశురుర్వన్తరిక్షమ్ । తేభ్యః స్వరాదసునీతిర్నో అద్య వథావశం తన్వః కల్పయాతి
మన తండ్రి తండ్రులు, మన పితామహులు, ఆ విస్తారమైన మధ్యలోకి చేరినవారు, వారి ధర్మమార్గం ఈ రోజు మన శరీరాలను వారి సంకల్పానికి అనుగుణంగా మలచాలని కోరుకుంటున్నాము.
శం తే నీహారో భవతు శం తే ప్రుష్వావ శీయతామ్ । శీతికే శీతికావతి హ్లాదికే హ్లాదికావతి । మణ్డూక్యప్సు శం భువ ఇమం స్వగ్నిం శమయ
నీకు మబ్బు శుభంగా ఉండాలి, నీపై మంచు మృదువుగా పడాలి. చలిలో, చల్లదనంలో, ఆనందంలో, నీటిలో ఉండే కప్పల మధ్య కూడా నీకు శాంతి కలగాలి. ఈ అగ్నిని శాంతింపజేయు.