{౧౩} వర్చసా మాం సమనక్త్వగ్నిర్మేధాం మే విష్ణుర్న్యనక్త్వాసన్ । రయిం మే విశ్వే ని యచ్ఛన్తు దేవాః స్యోనా మాపః పవనైః పునన్తు
అగ్నిదేవుడు నాకు కాంతిని ప్రసాదించాలి, విష్ణువు నాకు జ్ఞానాన్ని ఇవ్వాలి. సమస్త దేవతలు నాకు ధనాన్ని దయచేయాలి, నీళ్ళు తమ ప్రవాహాలతో నన్ను పవిత్రం చేయాలి.
మిత్రావరుణా పరి మామధాతామాదిత్యా మా స్వరవో వర్ధయన్తు । వర్చో మ ఇన్ద్రో న్యనక్తు హస్తయోర్జరదష్టిం మా సవితా కృణోతు
మిత్రుడు, వరుణుడు నన్ను రక్షించాలి. ఆదిత్యులు నా కీర్తిని పెంచాలి. ఇంద్రుడు నాకు కాంతిని ప్రసాదించాలి, సవితా దేవుడు నా చేతుల వృద్ధాప్యాన్ని తొలగించాలి.
యో మమార ప్రథమో మర్త్యానాం యః ప్రేయాయ ప్రథమో లోకమేతమ్ । వైవస్వతం సంగమనం జనానాం యమం రాజానం హవిషా సపర్యత
మరణించేవారిలో మొదటగా మరణించినవాడు, ఈ లోకానికి ముందుగా వెళ్లినవాడు, ప్రజల సమాగమమైన వైవస్వతుడు, యముని రాజును హవితో పూజించండి.
పరా యాత పితర ఆ చ యాతాయం వో యజ్ఞో మధునా సమక్తః । దత్తో అస్మభ్యం ద్రవిణేహ భద్రం రయిం చ నః సర్వవీరం దధాత
పితృదేవతలారా! మీరు వెళ్లి మళ్లీ రండి. ఈ యజ్ఞం మీకోసం తేనెతో సిద్ధమైంది. మాకు ఇక్కడ శుభం, ధనం ప్రసాదించండి. సమస్త వీరులతో కూడిన ఐశ్వర్యాన్ని మాకు దయచేయండి.
కణ్వః కక్షీవాన్ పురుమీఢో అగస్త్యః శ్యావాశ్వః సోభర్యర్చనానాః । విశ్వామిత్రోఽయం జమదగ్నిరత్రిరవన్తు నః కశ్యపో వామదేవః
కణ్వుడు, కాక్షీవాన్, పురుమీధ, అగస్త్యుడు, శ్యావాశ్వుడు, సోభరి, అర్చనాన, విశ్వామిత్రుడు, జమదగ్ని, అత్రి, కశ్యపుడు, వామదేవుడు — వీరు మమ్మల్ని రక్షించాలి.
విశ్వామిత్ర జమదగ్నే వసిష్ఠ భరద్వాజ గోతమ వామదేవ । శర్దిర్నో అత్రిరగ్రభీన్ నమోభిః సుసంశాసః పితరో మృడతా నః
విశ్వామిత్రుడు, జమదగ్ని, వసిష్ఠుడు, భరద్వాజుడు, గౌతముడు, వామదేవుడు, అత్రి మాకు ముందుగా నడిపించాలి. సుసంస్కృతులైన పితృదేవతలు మమ్మల్ని అనుగ్రహించాలి.
కస్యే మృజానా అతి యన్తి రిప్రమాయుర్దధానాః ప్రతరం నవీయః । ఆప్యాయమానాః ప్రజయా ధనేనాధ స్యామ సురభయో గృహేషు
యావరి పవిత్రులు శత్రువును దాటి, ఎప్పటికప్పుడు పునరుత్థానమైన ఆయుష్షును కలిగి ఉంటారో, వారు సంతానంతో, ధనంతో అభివృద్ధి చెందుతూ, మనం మన ఇళ్లలో సుఖంగా ఉండాలి.
అఞ్జతే వ్యఞ్జతే సమఞ్జతే క్రతుం రిహన్తి మధునాభ్యఞ్జతే । సిన్ధోరుచ్ఛ్వాసే పతయన్తముక్షణం హిరణ్యపావాః పశుమాసు గృహ్నతే
వారు అభిషేకిస్తారు, అలంకరిస్తారు, ఏకతా కలిగిస్తారు, సంకల్పాన్ని ప్రేరేపిస్తారు, తేనెతో అభిషేకిస్తారు. నదికి ఊపిరితో దూకుతున్న ఎద్దును, బంగారు కాళ్లున్నవారు పశువులలో పట్టుకుంటారు.
యద్వో ముద్రం పితరః సోమ్యం చ తేనో సచధ్వం స్వయశసో హి భూత । తే అర్వాణః కవయ ఆ శృణోత సువిదత్రా విదథే హుయమానాః
పితృదేవతలారా! మీ సోమార్పణం, మీ సంకేతం ఏదైతే ఉందో, దానితో మీరు ఏకమవ్వండి. మీరు స్వయంగా మహిమ కలవారు. జ్ఞానులు, మీరు ఇక్కడ మా ప్రార్థన విని, మంచి దారిని చూపించేవారై మమ్మల్ని ఆశీర్వదించండి.
యే అత్రయో అఙ్గిరసో నవగ్వా ఇష్టావన్తో రాతిషాచో దధానాః । దక్షిణావన్తః సుకృతో య ఉ స్థాసద్యాస్మిన్ బర్హిషి మాదయధ్వమ్
అత్రులు, అంగిరసులు, నవగ్వులు, యజ్ఞకర్తలు, దాతలు, దక్షిణ కలిగినవారు, సత్కార్యులు, ఇక్కడ ఉన్నవారు — మీరు ఈ దర్భపై ఆనందించండి.
{౧౪} అధా యథా నః పితరః పరాసః ప్రత్నాసో అగ్న ఋతమాశశానాః । శుచీదయన్ దీధ్యత ఉక్థశసః క్షామా భిన్దన్తో అరుణీరప వ్రన్
హే అగ్ని! మన పూర్వీకులు, పురాతనులు, సత్యాన్ని ఆనందించేవారు, పవిత్రంగా ప్రకాశించి, స్తోత్రాలతో ప్రశంసింపబడుతూ, భూమిని చీల్చి, చీకటిని తొలగించినట్లు, మేము కూడా అలాగే ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము.
సుకర్మానః సురుచో దేవయన్తో అయో న దేవా జనిమా ధమన్తః । శుచన్తో అగ్నిం వావృధన్త ఇన్ద్రముర్వీం గవ్యాం పరిషదం నో అక్రన్
మంచి పనులు చేసే వారు, ప్రకాశవంతులు, దేవతలను భక్తితో సేవించే వారు, దేవతలవలె తమ జన్మను నిలబెట్టుకున్న వారు, పవిత్రులు, అగ్నిని, ఇంద్రుడిని బలపరిచారు. వారు మనకు విశాలమైన, పశువులతో నిండిన సభను ఏర్పరిచారు.
ఆ యూథేవ క్షుమతి పశ్వో అఖ్యద్దేవానాం జనిమాన్త్యుగ్రః । మర్తాసశ్చిదుర్వశీరకృప్రన్ వృధే చిదర్య ఉపరస్యాయోః
పుష్కలమైన మైదానంలో గొఱ్ఱెల మందల వలె, పరాక్రమశాలి దేవతల జన్మలను వెల్లడించాడు. మరణించేవారు కూడా అమరత్వాన్ని కోరుతూ, పరమ స్థలాల్లో అభివృద్ధి కోసం ప్రయత్నిస్తున్నారు, ఓ మహానుభావా!
అకర్మ తే స్వపసో అభూమ ఋతమవస్రన్న్ ఉషసో విభాతీః । విశ్వం తద్భద్రం యదవన్తి దేవా బృహద్వదేమ విదథే సువీరాః
ఓ స్వయంప్రతాపి! మేము ఏ పనీ చేయలేదు, కానీ సత్యాన్ని చేరుకున్నాము, ఉదయించే ఉషస్సులు వెలుగునిచ్చాయి. దేవతలు కాపాడే అన్ని శుభాలు మాకు కలగాలని, మంచి సంతానంతో కూడిన మేము సభలో గొప్పగా మాట్లాడాలని కోరుకుంటున్నాము.
ఇన్ద్రో మా మరుత్వాన్ ప్రాచ్యా దిశః పాతు బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
మరుతులతో కూడిన ఇంద్రుడు తూర్పు దిక్కునుంచి నన్ను కాపాడాలి. తన భుజాలతో భూమిని ఆపి, ఆకాశానికి పైగా నిలిపాడు. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ధాతా మా నిర్ఋత్యా దక్షిణాయా దిశః పాతు బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
ధాతృదేవుడు దక్షిణ దిక్కునుంచి నన్ను కాపాడాలి. తన భుజాలతో భూమిని ఆపి, ఆకాశానికి పైగా నిలిపాడు. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
అదితిర్మాదిత్యైః ప్రతీచ్యా దిశః పాతు బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
అదితి మరియు ఆదిత్యులు పశ్చిమ దిక్కునుంచి నన్ను కాపాడాలి. ఆమె భుజాలతో భూమిని ఆపి, ఆకాశానికి పైగా నిలిపింది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
సోమో మా విశ్వైర్దేవైరుదీచ్యా దిశః పాతు బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
సోమదేవుడు మరియు సమస్త దేవతలు ఉత్తర దిక్కునుంచి నన్ను కాపాడాలి. తన భుజాలతో భూమిని ఆపి, ఆకాశానికి పైగా నిలిపాడు. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ధర్తా హ త్వా ధరుణో ధారయాతా ఊర్ధ్వం భానుం సవితా ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
ధారకుడు, ఆధారమైనవాడు, నిన్ను నిలబెట్టాలి. సవితా భగవాన్ నీ తేజస్సును పైకి, ఆకాశానికి పైగా ఎత్తాలి. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ప్రాచ్యాం త్వా దిశి పురా సమ్వృతః స్వధాయామా దధామి బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
తూర్పు దిక్కులో, ముందు మూసివుండగా, నీ స్వంత భాగంలో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. భూమి తన భుజాలతో ఆకాశానికి పైగా నిలిపివుంది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
{౧౫} దక్షిణాయాం త్వా దిశి పురా సమ్వృతః స్వధాయామా దధామి బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
దక్షిణ దిక్కులో, ముందు మూసివుండగా, నీ స్వంత భాగంలో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. భూమి తన భుజాలతో ఆకాశానికి పైగా నిలిపివుంది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ప్రతీచ్యాం త్వా దిశి పురా సంవృతః స్వధాయామా దధామి బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
పశ్చిమ దిక్కులో, ముందు మూసివుండగా, నీ స్వంత భాగంలో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. భూమి తన భుజాలతో ఆకాశానికి పైగా నిలిపివుంది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ఉదీచ్యాం త్వా దిశి పురా సమ్వృతః స్వధాయామా దధామి బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
ఉత్తర దిక్కులో, ముందు మూసివుండగా, నీ స్వంత భాగంలో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. భూమి తన భుజాలతో ఆకాశానికి పైగా నిలిపివుంది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ధ్రువాయాం త్వా దిశి పురా సంవృతః స్వధాయామా దధామి బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
ధ్రువ దిక్కులో, ముందు మూసివుండగా, నీ స్వంత భాగంలో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. భూమి తన భుజాలతో ఆకాశానికి పైగా నిలిపివుంది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ఊర్ధ్వాయాం త్వా దిశి పురా సమ్వృతః స్వధాయామా దధామి బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
పై దిక్కులో, ముందు మూసివుండగా, నీ స్వంత భాగంలో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. భూమి తన భుజాలతో ఆకాశానికి పైగా నిలిపివుంది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ధర్తాసి ధరునోఽసి వంసగోఽసి
నీవే ఆధారమైనవాడవు, నీవే స్థిరమైనవాడవు, నీవే వంశానికి చెందినవాడవు.
ఉదపూరసి మధుపూరసి వాతపూరసి
నీవు నీటితో నిండి ఉన్నావు, తేనెతో నిండి ఉన్నావు, గాలితో నిండి ఉన్నావు.
ఇతశ్చ మాముతశ్చావతాం యమే ఇవ యతమానే యదైతమ్ । ప్ర వాం భరన్ మానుషా దేవయన్తో ఆ సీదతాం స్వము లోకం విదానే
ఇక్కడనుండి, అక్కడనుండి వారు నన్ను కాపాడాలి, యముడు ప్రయత్నిస్తూ వెళ్లినట్లు. మానవులు, దేవతలను భక్తితో సేవిస్తూ, నిన్ను ముందుకు తేవాలి. మీరు ఇద్దరూ మీ స్వస్థానంలో కూర్చొని, దానిని తెలుసుకోవాలి.
స్వాసస్థే భవతమిన్దవే నో యుజే వాం బ్రహ్మ పూర్వ్యం నమోభిః । వి శ్లోక ఏతి పథ్యేవ సూరిః శృణ్వన్తు విశ్వే అమృతాస ఏతత్
ఇంద్రుడు! నీవు మాకు నీ స్థానంలోనే ఉండి రక్షణనిచ్చు. మేము పూర్వకాల ప్రార్థనతో, వినయంతో నిన్ను ఆహ్వానిస్తున్నాము. ఈ స్తోత్రం కవి వ్రాసిన పాటలా వ్యాపిస్తుంది. ఈ ప్రార్థనను అందరు అమృతులు వినగాక.
త్రీణి పదాని రుపో అన్వరోహచ్చతుష్పదీమన్వేతద్వ్రతేన । అక్షరేణ ప్రతి మిమీతే అర్కమృతస్య నాభావభి సం పునాతి
ఆయన మూడు రూపాలతో అడుగులు వేసి, ఆచరణతో నలుగురు పాదాలవైపు చేరాడు. మారని పదంతో స్తోత్రాన్ని కొలిచి, అమృత నాభిలో దాన్ని పవిత్రం చేశాడు.