ఇయం నారీ పతిలోకం వృణానా ని పద్యత ఉప త్వా మర్త్య ప్రేతమ్ । ధర్మం పురాణమనుపాలయన్తీ తస్యై ప్రజాం ద్రవిణం చేహ ధేహి
ఈ స్త్రీ తన భర్త ఉన్న లోకాన్ని ఎంచుకుని ముందుకు అడుగేస్తోంది, ప్రేతాత్మను చేరుతోంది. పాత ధర్మాన్ని అనుసరిస్తూ, ఆమెకు సంతానం, సంపద ఇక్కడ కలగాలని కోరుకుంటున్నాను.
ఉదీర్ష్వ నార్యభి జీవలోకం గతాసుమేతముప శేష ఏహి । హస్తగ్రాభస్య దధిషోస్తవేదం పత్యుర్జనిత్వమభి సం బభూథ
స్త్రీయే, లేచి, జీవుల లోకానికి వెళ్ళు. ప్రాణం విడిచినవాడిని చేరి, అతని చెయ్యిని పట్టుకొని, భర్తకు తల్లి అయినవాడివై, అతనితో మళ్ళీ కలిసిపో.
అపశ్యం యువతిం నీయమానాం జీవాం మృతేభ్యః పరిణీయమానామ్ । అన్ధేన యత్తమసా ప్రావృతాసీత్ప్రాక్తో అపాచీమనయం తదేనామ్
నేను ఒక యువతిని బ్రతికుండగానే చనిపోయినవారి నుండి వేరుగా తీసుకెళ్తున్నట్టు చూశాను. ఆమె చీకటి అంధకారంలో మునిగిపోయి ఉండగా, పాత దారిలోనే నేను ఆమెను తిరిగి తీసుకొచ్చాను.
ప్రజానత్యఘ్న్యే జీవలోకం దేవానాం పన్థామనుసంచరన్తీ । అయం తే గోపతిస్తం జుషస్వ స్వర్గం లోకమధి రోహయైనమ్
పాపరహితురాలా! నీవు బ్రతికున్నవారి లోకాన్ని, దేవతల మార్గాన్ని తెలుసు. ఇతడు నీకు రక్షకుడు, ఇతడిని అంగీకరించు. ఇతడితో కలిసి స్వర్గ లోకాన్ని అధిరోహించు.
ఉప ద్యాముప వేతసమవత్తరో నదీనామ్ । అగ్నే పిత్తమపామసి
ఆకాశానికి ఎక్కు, దర్భను చేరు, నదుల వైపు దిగు. అగ్నిదేవా! నీటి నుండి మాకున్న పిత్తాన్ని తొలగించు.
యం త్వమగ్నే సమదహస్తము నిర్వాపయ పునః । క్యామ్బూరత్ర రోహతు శాణ్డదూర్వా వ్యల్కశా
అగ్నిదేవా! నువ్వు సమంగా దహించినవారిని మళ్లీ శాంతింపజేయు. వారు నీటితో, దర్భతో, పచ్చిక మొక్కలతో ఇక్కడ మళ్లీ లేచి నిలబడాలి.
ఇదం త ఏకం పుర ఊ త ఏకం తృతీయేన జ్యోతిషా సం విశస్వ । సంవేశనే తన్వా చారురేధి ప్రియో దేవానాం పరమే సధస్థే
ఇది నీకు ఒక స్థలం, అది మరొకటి. మూడవ వెలుగుతో కలిసిపో. విశ్రాంతి స్థలంలో నీ దేహంతో ఏకమై, దేవతలకు పరమ స్థానంలో ప్రియుడవై నిలువు.
ఉత్తిష్ఠ ప్రేహి ప్ర ద్రవౌకః కృణుష్వ సలిలే సధస్థే । తత్ర త్వం పితృభిః సంవిదానః సం సోమేన మదస్వ సం స్వధాభిః
లేచి, ముందుకు సాగు, నీ నివాసాన్ని నీటిలో ఏర్పరుచుకో. అక్కడ పితృదేవతలతో కలసి, సోమపానంతో ఆనందించు, స్వధాతో సంతోషించు.
ప్ర చ్యవస్వ తన్వం సం భరస్వ మా తే గాత్రా వి హాయి మో శరీరమ్ । మనో నివిష్టమనుసంవిశస్వ యత్ర భూమేర్జుషసే తత్ర గచ్ఛ
నీ దేహాన్ని వదిలిపెట్టి, నిన్ను నీవు సమీకరించు. నీ అవయవాలు విడిపోకుండా, నీ శరీరం చెల్లాచెదురవకుండా జాగ్రత్త. స్థిరమైన మనస్సుతో ప్రవేశించి, భూమిపై నిన్ను ఆహ్వానించే చోటికి వెళ్ళు.
వర్చసా మాం పితరః సోమ్యాసో అఞ్జన్తు దేవా మధునా ఘృతేన । చక్షుషే మా ప్రతరం తారయన్తో జరసే మా జరదష్టిం వర్ధన్తు
సోమాన్ని ఆస్వాదించే పితృదేవతలు నన్ను కాంతితో అభిషేకించాలి. దేవతలు తేనె, నెయ్యితో నన్ను పూజించాలి. వారు నాకు మంచి చూపును ప్రసాదించాలి, వృద్ధాప్యంలో పళ్లులేని నోటితో ఆయుష్షును పెంచాలి.
{౧౩} వర్చసా మాం సమనక్త్వగ్నిర్మేధాం మే విష్ణుర్న్యనక్త్వాసన్ । రయిం మే విశ్వే ని యచ్ఛన్తు దేవాః స్యోనా మాపః పవనైః పునన్తు
అగ్నిదేవుడు నాకు కాంతిని ప్రసాదించాలి, విష్ణువు నాకు జ్ఞానాన్ని ఇవ్వాలి. సమస్త దేవతలు నాకు ధనాన్ని దయచేయాలి, నీళ్ళు తమ ప్రవాహాలతో నన్ను పవిత్రం చేయాలి.
మిత్రావరుణా పరి మామధాతామాదిత్యా మా స్వరవో వర్ధయన్తు । వర్చో మ ఇన్ద్రో న్యనక్తు హస్తయోర్జరదష్టిం మా సవితా కృణోతు
మిత్రుడు, వరుణుడు నన్ను రక్షించాలి. ఆదిత్యులు నా కీర్తిని పెంచాలి. ఇంద్రుడు నాకు కాంతిని ప్రసాదించాలి, సవితా దేవుడు నా చేతుల వృద్ధాప్యాన్ని తొలగించాలి.
యో మమార ప్రథమో మర్త్యానాం యః ప్రేయాయ ప్రథమో లోకమేతమ్ । వైవస్వతం సంగమనం జనానాం యమం రాజానం హవిషా సపర్యత
మరణించేవారిలో మొదటగా మరణించినవాడు, ఈ లోకానికి ముందుగా వెళ్లినవాడు, ప్రజల సమాగమమైన వైవస్వతుడు, యముని రాజును హవితో పూజించండి.
పరా యాత పితర ఆ చ యాతాయం వో యజ్ఞో మధునా సమక్తః । దత్తో అస్మభ్యం ద్రవిణేహ భద్రం రయిం చ నః సర్వవీరం దధాత
పితృదేవతలారా! మీరు వెళ్లి మళ్లీ రండి. ఈ యజ్ఞం మీకోసం తేనెతో సిద్ధమైంది. మాకు ఇక్కడ శుభం, ధనం ప్రసాదించండి. సమస్త వీరులతో కూడిన ఐశ్వర్యాన్ని మాకు దయచేయండి.
కణ్వః కక్షీవాన్ పురుమీఢో అగస్త్యః శ్యావాశ్వః సోభర్యర్చనానాః । విశ్వామిత్రోఽయం జమదగ్నిరత్రిరవన్తు నః కశ్యపో వామదేవః
కణ్వుడు, కాక్షీవాన్, పురుమీధ, అగస్త్యుడు, శ్యావాశ్వుడు, సోభరి, అర్చనాన, విశ్వామిత్రుడు, జమదగ్ని, అత్రి, కశ్యపుడు, వామదేవుడు — వీరు మమ్మల్ని రక్షించాలి.
విశ్వామిత్ర జమదగ్నే వసిష్ఠ భరద్వాజ గోతమ వామదేవ । శర్దిర్నో అత్రిరగ్రభీన్ నమోభిః సుసంశాసః పితరో మృడతా నః
విశ్వామిత్రుడు, జమదగ్ని, వసిష్ఠుడు, భరద్వాజుడు, గౌతముడు, వామదేవుడు, అత్రి మాకు ముందుగా నడిపించాలి. సుసంస్కృతులైన పితృదేవతలు మమ్మల్ని అనుగ్రహించాలి.
కస్యే మృజానా అతి యన్తి రిప్రమాయుర్దధానాః ప్రతరం నవీయః । ఆప్యాయమానాః ప్రజయా ధనేనాధ స్యామ సురభయో గృహేషు
యావరి పవిత్రులు శత్రువును దాటి, ఎప్పటికప్పుడు పునరుత్థానమైన ఆయుష్షును కలిగి ఉంటారో, వారు సంతానంతో, ధనంతో అభివృద్ధి చెందుతూ, మనం మన ఇళ్లలో సుఖంగా ఉండాలి.
అఞ్జతే వ్యఞ్జతే సమఞ్జతే క్రతుం రిహన్తి మధునాభ్యఞ్జతే । సిన్ధోరుచ్ఛ్వాసే పతయన్తముక్షణం హిరణ్యపావాః పశుమాసు గృహ్నతే
వారు అభిషేకిస్తారు, అలంకరిస్తారు, ఏకతా కలిగిస్తారు, సంకల్పాన్ని ప్రేరేపిస్తారు, తేనెతో అభిషేకిస్తారు. నదికి ఊపిరితో దూకుతున్న ఎద్దును, బంగారు కాళ్లున్నవారు పశువులలో పట్టుకుంటారు.
యద్వో ముద్రం పితరః సోమ్యం చ తేనో సచధ్వం స్వయశసో హి భూత । తే అర్వాణః కవయ ఆ శృణోత సువిదత్రా విదథే హుయమానాః
పితృదేవతలారా! మీ సోమార్పణం, మీ సంకేతం ఏదైతే ఉందో, దానితో మీరు ఏకమవ్వండి. మీరు స్వయంగా మహిమ కలవారు. జ్ఞానులు, మీరు ఇక్కడ మా ప్రార్థన విని, మంచి దారిని చూపించేవారై మమ్మల్ని ఆశీర్వదించండి.
యే అత్రయో అఙ్గిరసో నవగ్వా ఇష్టావన్తో రాతిషాచో దధానాః । దక్షిణావన్తః సుకృతో య ఉ స్థాసద్యాస్మిన్ బర్హిషి మాదయధ్వమ్
అత్రులు, అంగిరసులు, నవగ్వులు, యజ్ఞకర్తలు, దాతలు, దక్షిణ కలిగినవారు, సత్కార్యులు, ఇక్కడ ఉన్నవారు — మీరు ఈ దర్భపై ఆనందించండి.
{౧౪} అధా యథా నః పితరః పరాసః ప్రత్నాసో అగ్న ఋతమాశశానాః । శుచీదయన్ దీధ్యత ఉక్థశసః క్షామా భిన్దన్తో అరుణీరప వ్రన్
హే అగ్ని! మన పూర్వీకులు, పురాతనులు, సత్యాన్ని ఆనందించేవారు, పవిత్రంగా ప్రకాశించి, స్తోత్రాలతో ప్రశంసింపబడుతూ, భూమిని చీల్చి, చీకటిని తొలగించినట్లు, మేము కూడా అలాగే ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము.
సుకర్మానః సురుచో దేవయన్తో అయో న దేవా జనిమా ధమన్తః । శుచన్తో అగ్నిం వావృధన్త ఇన్ద్రముర్వీం గవ్యాం పరిషదం నో అక్రన్
మంచి పనులు చేసే వారు, ప్రకాశవంతులు, దేవతలను భక్తితో సేవించే వారు, దేవతలవలె తమ జన్మను నిలబెట్టుకున్న వారు, పవిత్రులు, అగ్నిని, ఇంద్రుడిని బలపరిచారు. వారు మనకు విశాలమైన, పశువులతో నిండిన సభను ఏర్పరిచారు.
ఆ యూథేవ క్షుమతి పశ్వో అఖ్యద్దేవానాం జనిమాన్త్యుగ్రః । మర్తాసశ్చిదుర్వశీరకృప్రన్ వృధే చిదర్య ఉపరస్యాయోః
పుష్కలమైన మైదానంలో గొఱ్ఱెల మందల వలె, పరాక్రమశాలి దేవతల జన్మలను వెల్లడించాడు. మరణించేవారు కూడా అమరత్వాన్ని కోరుతూ, పరమ స్థలాల్లో అభివృద్ధి కోసం ప్రయత్నిస్తున్నారు, ఓ మహానుభావా!
అకర్మ తే స్వపసో అభూమ ఋతమవస్రన్న్ ఉషసో విభాతీః । విశ్వం తద్భద్రం యదవన్తి దేవా బృహద్వదేమ విదథే సువీరాః
ఓ స్వయంప్రతాపి! మేము ఏ పనీ చేయలేదు, కానీ సత్యాన్ని చేరుకున్నాము, ఉదయించే ఉషస్సులు వెలుగునిచ్చాయి. దేవతలు కాపాడే అన్ని శుభాలు మాకు కలగాలని, మంచి సంతానంతో కూడిన మేము సభలో గొప్పగా మాట్లాడాలని కోరుకుంటున్నాము.
ఇన్ద్రో మా మరుత్వాన్ ప్రాచ్యా దిశః పాతు బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
మరుతులతో కూడిన ఇంద్రుడు తూర్పు దిక్కునుంచి నన్ను కాపాడాలి. తన భుజాలతో భూమిని ఆపి, ఆకాశానికి పైగా నిలిపాడు. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ధాతా మా నిర్ఋత్యా దక్షిణాయా దిశః పాతు బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
ధాతృదేవుడు దక్షిణ దిక్కునుంచి నన్ను కాపాడాలి. తన భుజాలతో భూమిని ఆపి, ఆకాశానికి పైగా నిలిపాడు. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
అదితిర్మాదిత్యైః ప్రతీచ్యా దిశః పాతు బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
అదితి మరియు ఆదిత్యులు పశ్చిమ దిక్కునుంచి నన్ను కాపాడాలి. ఆమె భుజాలతో భూమిని ఆపి, ఆకాశానికి పైగా నిలిపింది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
సోమో మా విశ్వైర్దేవైరుదీచ్యా దిశః పాతు బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
సోమదేవుడు మరియు సమస్త దేవతలు ఉత్తర దిక్కునుంచి నన్ను కాపాడాలి. తన భుజాలతో భూమిని ఆపి, ఆకాశానికి పైగా నిలిపాడు. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ధర్తా హ త్వా ధరుణో ధారయాతా ఊర్ధ్వం భానుం సవితా ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
ధారకుడు, ఆధారమైనవాడు, నిన్ను నిలబెట్టాలి. సవితా భగవాన్ నీ తేజస్సును పైకి, ఆకాశానికి పైగా ఎత్తాలి. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.
ప్రాచ్యాం త్వా దిశి పురా సమ్వృతః స్వధాయామా దధామి బాహుచ్యుతా పృథివీ ద్యామివోపరి । లోకకృతః పథికృతో యజామహే యే దేవానాం హుతభాగా ఇహ స్థ
తూర్పు దిక్కులో, ముందు మూసివుండగా, నీ స్వంత భాగంలో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. భూమి తన భుజాలతో ఆకాశానికి పైగా నిలిపివుంది. లోకాలను, మార్గాలను సృష్టించినవారిని, ఇక్కడ దేవతల హవిస్సును స్వీకరించే వారిని మేము ఆరాధిస్తున్నాము.