స్వావృగ్దేవస్యామృతం యదీ గోరతో జాతాసో ధారయన్త ఉర్వీ । విశ్వే దేవా అను తత్తే యజుర్గుర్దుహే యదేనీ దివ్యం ఘృతం వాః
దేవుని అమృతాన్ని, మీరు ఆవు నుండి పుట్టినవారు, భూమిపై నిలిపారు. మీరు యజ్ఞంలో పలికే మంత్రాన్ని అన్ని దేవతలు అనుసరిస్తారు; మీరు ఆకాశ నెయ్యిని పాలు పోయించినప్పుడు.
కిం స్విన్ నో రాజా జగృహే కదస్యాతి వ్రతం చకృమా కో వి వేద । మిత్రస్చిద్ధి ష్మా జుహురాణో దేవాం ఛ్లోకో న యాతామపి వాజో అస్తి
మనల్ని ఏ రాజు స్వీకరించాడు? ఎప్పుడు వస్తాడు? మనం ఏ వ్రతం చేసాము? ఎవరు తెలుసు? మిత్రుడే అయినా, దేవతలకు హోమం చేస్తూ పిలుస్తాడు; స్తోత్రం పోదు, అయినా శక్తి ఉంది.
దుర్మన్త్వత్రామృతస్య నామ సలక్ష్మా యద్విషురూపా భవాతి । యమస్య యో మనవతే సుమన్త్వగ్నే తమృష్వ పాహ్యప్రయుచ్ఛన్
దుర్మార్గులైనవారు అమృతత్వానికి సంబంధించిన మంచి పేరుకు దూరంగా ఉండాలి; వారు ఎన్నో రూపాలు ధరించేవారు. యముని మంచి మనసుతో ఆలోచించే వారిని, అగ్ని, నీవు త్వరగా రక్షించు, వారు తప్పుదారి పడకుండా చూడుము.
యస్మిన్ దేవా విదథే మాదయన్తే వివస్వతః సదనే ధారయన్తే । సూర్యే జ్యోతిరదధుర్మాస్యక్తూన్ పరి ద్యోతనిం చరతో అజస్రా
దేవతలు సభలో ఆనందించేవారు, వారు వివస్వంతుని ఆసనంలో స్థిరంగా ఉంటారు. వారు సూర్యునిలో వెలుతురు ఉంచారు, ఆయన చుట్టూ ఎప్పుడూ కదిలే కిరణాలను విరజిమ్మారు.
యస్మిన్ దేవా మన్మని సంచరన్త్యపీచ్యే న వయమస్య విద్మ । మిత్రో నో అత్రాదితిరనాగాన్త్సవితా దేవో వరుణాయ వోచత్
దేవతలు యావత్తు ఆలోచనలో సంచరిస్తారు, కాని ఆయన లోతైన స్వభావాన్ని మనం తెలుసుకోలేము. మిత్రుడు, అర్యమన్, సవిత, వరుణుడు — వీరు మనకు ఇక్కడ అనుగ్రహంగా మాట్లాడాలి.
సఖాయ ఆ శిషామహే బ్రహ్మేన్ద్రాయ వజ్రిణే । స్తుష ఊ షు నృతమాయ ధృష్ణవే
స్నేహితులారా! మనం వజ్రాయుధుడైన ఇంద్రుని కోసం ప్రార్థన చేద్దాం. అతడిని, పరాక్రమశాలి, వీరుడైనవాడిని, మనం స్తుతిద్దాం.
శవసా హ్యసి శ్రుతో వృత్రహత్యేన వృత్రహా । మఘైర్మఘోనో అతి శూర దాశసి
నీ శక్తితో నీవు ప్రసిద్ధివంతుడవయ్యావు, వృత్రుని సంహరించి వృత్రహా అని పిలవబడుతున్నావు. దాతృత్వంతో, ఓ మహావీరా, నీ భక్తులను దాటి మరొకరిని ఎవరూ మించలేరు.
స్తేగో న క్షామత్యేషి పృథివీం మహీ నో వాతా ఇహ వాన్తు భూమౌ । మిత్రో నో అత్ర వరుణో యుజమానో అగ్నిర్వనే న వ్యసృష్ట శోకమ్
నీవు లంగరిలా భూమిపై అలసిపోకుండా సాగిపోతావు. మహా గాలులు మన కోసం భూమిపై వీయాలి. మిత్రుడు, వరుణుడు, అగ్ని — వీరు కలసి అడవిలో తమ వేడిని విడిచిపెట్టకుండా ఉండాలి.
స్తుహి శ్రుతం గర్తసదం జనానాం రాజానం భీమముపహత్నుముగ్రమ్ । మృడా జరిత్రే రుద్ర స్తవానో అన్యమస్మత్తే ని వపన్తు సేన్యమ్
ప్రజలలో రాజుగా, లోతైన స్థానంలో ఉండే, భయంకరుడైన, శక్తివంతుడైన రుద్రుని స్తుతించు. ఓ రుద్రా! నీ భక్తునికి దయ చూపుము. నీ సైన్యం మమ్మల్ని కాకుండా ఇతరులను తాకాలి.
{౪} సరస్వతీం దేవయన్తో హవన్తే సరస్వతీమధ్వరే తాయమానే । సరస్వతీం సుకృతో హవన్తే సరస్వతీ దాశుషే వార్యం దాత్
సరస్వతిని పూజకులు పిలుస్తారు; యజ్ఞంలో, ప్రయత్నంలో ఆమెను పిలుస్తారు. మంచి పనులు చేసే వారు సరస్వతిని పిలుస్తారు. సరస్వతి, నీ భక్తునికి కావలసిన వరం దయచేయుము.
సరస్వతీం పితరో హవన్తే దక్షిణా యజ్ఞమభినక్షమాణాః । ఆసద్యాస్మిన్ బర్హిషి మాదయధ్వమనమీవా ఇష ఆ ధేహ్యస్మే
పితృదేవతలు సరస్వతిని పిలుస్తారు, వారు దక్షిణతో యజ్ఞంలో పాల్గొంటారు. ఈ దర్భాసనంలో కూర్చుని ఆనందిస్తారు. పాపరహితమైనవాడా! మాకు ఆహారం ప్రసాదించు.
సరస్వతి యా సరథం యయాథోక్థైః స్వధాభిర్దేవి పితృభిర్మదన్తీ । సహస్రార్ఘమిడో అత్ర భాగం రాయస్పోషం యజమానాయ ధేహి
ఓ సరస్వతి! నీవు రథంతో వస్తావు, స్తోత్రాలతో, నీ స్వశక్తులతో, పితృదేవతలతో కలిసి ఆనందిస్తావు. ఇక్కడ భక్తునికి వెయ్యిరెట్లు ధాన్యం, ఐశ్వర్యం ప్రసాదించు.
ఉదీరతామవర ఉత్పరాస ఉన్ మధ్యమాః పితరః సోమ్యాసః । అసుం య ఈయురవృకా ఋతజ్ఞాస్తే నోఽవన్తు పితరో హవేషు
క్రింది, పై, మధ్యస్థ పితృదేవతలు, సోమపానులు లేచి రక్షించాలి. జీవంతో, పాపం లేని, సత్యాన్ని తెలిసిన వారు — వారు మనను హవిలో కాపాడాలి.
ఆహం పితౄన్త్సువిదత్రామవిత్సి నపాతం చ విక్రమణం చ విష్ణోః । బర్హిషదో యే స్వధయా సుతస్య భజన్త పిత్వస్త ఇహాగమిష్ఠాః
జ్ఞానవంతులైన పితృదేవతలను, విష్ణువు సంతానాన్ని, ఆయన మూడు అడుగులను నేనెరిగాను. దర్భాసనంలో కూర్చుని, స్వశక్తితో సోమాన్ని పంచుకునే వారు — వారు మన దగ్గరకు ఎంతో ఇష్టంగా రావాలి.
ఇదం పితృభ్యో నమో అస్త్వద్య యే పూర్వాసో యే అపరాస ఈయుః । యే పార్థివే రజస్యా నిషక్తా యే వా నూనం సువృజనాసు దిక్షు
ఈ రోజు పితృదేవతలకు నమస్కారం — పూర్వీకులు, అనంతరం వెళ్లినవారు, భూమిపై స్థిరమైనవారు, లేదా జనులతో నిండిన దిక్కుల్లో ఉన్నవారు — అందరికీ నమస్సులు.
మాతలీ కవ్యైర్యమో అఙ్గిరోభిర్బృహస్పతిర్ఋక్వభిర్వావృధానః । యాంశ్చ దేవా వావృధుర్యే చ దేవాంస్తే నోఽవన్తు పితరో హవేషు
మాతలి కవ్యులతో, యముడు అంగిరసులతో, బృహస్పతి ఋక్వులతో బలవంతుడయ్యాడు. దేవతలు శక్తినిచ్చినవారు, దేవతలే అయినవారు — వారు మనను హవిలో రక్షించాలి.
స్వాదుష్కిలాయం మధుమాఁ ఉతాయం తీవ్రః కిలాయం రసవాఁ ఉతాయమ్ । ఉతో న్వస్య పపివాంసమిన్ద్రం న కశ్చన సహత ఆహవేషు
ఇది నిజంగా తీపిగా ఉంది, మధురంగా ఉంది, బలంగా ఉంది, రుచిగా ఉంది. దీన్ని తాగినవారిని, ఓ ఇంద్రా, యుద్ధాల్లో ఎవరూ ఓడించలేరు.
పరేయివాంసం ప్రవతో మహీరితి బహుభ్యః పన్థామనుపస్పశానమ్ । వైవస్వతం సంగమనం జనానాం యమం రాజానం హవిషా సపర్యత
దూరంగా వెళ్లినవాడు, విస్తృతమైన మార్గాలు దాటి, అనేక దారులను వెతికినవాడు — అతడిని, ప్రజలను కూడగట్టే, వివస్వంతుని కుమారుడైన యముని, మనం హవితో పూజిద్దాం.
యమో నో గాతుం ప్రథమో వివేద నైషా గవ్యూతిరపభర్తవా ఉ । యత్రా నః పూర్వే పితరః పరేతా ఏనా జజ్ఞానాః పథ్యా అను స్వాః
మన ప్రయాణానికి మార్గాన్ని ముందుగా యముడు కనుగొన్నాడు. ఈ స్థలం ఎవరి చేతిలోనూ పోదు. మన పూర్వీకులు, ధర్మబద్ధంగా పయనించిన వారు, అదే మార్గంలో వెళ్లారు.
{౫} బర్హిషదః పితర ఊత్యర్వాగిమా వో హవ్యా చకృమా జుషధ్వమ్ । త ఆ గతావసా శంతమేనాధా నః శం యోరరపో దధాత
దర్భాసనంలో కూర్చున్న పితృదేవతలారా! మీరు దగ్గరికి వచ్చి మాకు సహాయం చేయండి. మేము మీకోసం ఈ హవిస్సులు సిద్ధం చేసాము — దయచేసి స్వీకరించండి. దయతో ఇక్కడికి వచ్చి మాకు ఆరోగ్యం, పాపరాహిత్యాన్ని ప్రసాదించండి.
ఆచ్యా జాను దక్షిణతో నిషద్యేదం నో హవిరభి గృణన్తు విశ్వే । మా హింసిష్ట పితరః కేన చిన్ నో యద్వ ఆగః పురుషతా కరామ
కుడి మోకాలి మీద కూర్చొని, ఈ యజ్ఞబలిని అందరూ దేవతలు మనం సమర్పించినట్లు అంగీకరించాలి. మన పితృదేవతలు ఎట్టి విధంగా అయినా మనకు హాని చేయకూడదు. మనం మానవత్వంతో చేసిన ఏదైనా తప్పును వారు క్షమించాలి.
త్వష్టా దుహిత్రే వహతుం కృణోతి తేనేదం విశ్వం భువనం సమేతి । యమస్య మాతా పర్యుహ్యమానా మహో జాయా వివస్వతో ననాశ
త్వష్టా తన కుమార్తెకు పెళ్లి కూతురును ఏర్పరిచాడు. దాంతో ఈ లోకమంతా ఒక్కటైంది. యముని తల్లి, వివస్వంతుని భార్యగా మహిమతో ఆలింగనం పొందింది, తరువాత అదృశ్యమైంది.
ప్రేహి ప్రేహి పథిభిః పూర్యాణైర్యేనా తే పూర్వే పితరః పరేతాః । ఉభా రాజానౌ స్వధయా మదన్తౌ యమం పశ్యాసి వరుణం చ దేవమ్
పూర్వీకులు వెళ్లిన పురాతన మార్గాలపై నీవు కూడా సాగిపో. అక్కడ యముడు, వరుణుడు అనే ఇద్దరు రాజులు తమ స్వధర్మంలో ఆనందంగా ఉన్నారు. వారిని నీవు దర్శించవచ్చు.
అపేత వీత వి చ సర్పతాతోఽస్మా ఏతం పితరో లోకమక్రన్ । అహోభిరద్భిరక్తుభిర్వ్యక్తం యమో దదాత్యవసానమస్మై
ఇక్కడినుండి వెళ్ళిపోండి, దూరంగా జరగండి, అన్ని దిశలలో చెల్లిపోండి. మన పితృదేవతలు ఇతనికోసం ఈ లోకాన్ని ఏర్పరిచారు. పగలు, నీరు, రాత్రి ద్వారా యముడు ఇతనికి స్పష్టంగా విశ్రాంతి స్థలం ఇస్తాడు.
ఉశన్తస్త్వేధీమహ్యుశన్తః సమిధీమహి । ఉశన్న్ ఉశత ఆ వహ పితౄన్ హవిషే అత్తవే
ప్రకాశంతో నిన్ను వెలిగించాము, ప్రకాశంతోనే నిన్ను దహించాము. ఓ ప్రకాశమయుడా, పితృదేవతలను ఈ బలికి, యజ్ఞాగ్నికి దగ్గరకు తీసుకురా.
ద్యుమన్తస్త్వేధీమహి ద్యుమన్తః సమిధీమహి । ద్యుమాన్ ద్యుమత ఆ వహ పితౄన్ హవిషే అత్తవే
దివ్య కాంతితో నిన్ను వెలిగించాము, దివ్య కాంతితోనే నిన్ను దహించాము. ఓ కాంతిమంతుడా, కాంతిమంతులైన పితృదేవతలను ఈ బలికి, యజ్ఞాగ్నికి దగ్గరకు తీసుకురా.
అఙ్గిరసో నః పితరో నవగ్వా అథర్వాణో భృగవః సోమ్యాసః । తేషాం వయం సుమతౌ యజ్ఞియానామపి భద్రే సౌమనసే స్యామ
అంగిరసులు, మన పితృదేవతలు, నవగ్వులు, అథర్వణులు, భృగువులు, సోమమయం కలవారు — వీరందరి దయతో, మేము యజ్ఞానికి అర్హులైన వారి అనుగ్రహంలో సుఖంగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము.
అఙ్గిరోభిర్యజ్ఞియైరా గహీహ యమ వైరూపైరిహ మాదయస్వ । వివస్వన్తం హువే యః పితా తేఽస్మిన్ బర్హిష్యా నిషద్య
యముడా, యజ్ఞానికి అర్హులైన అంగిరసులతో ఇక్కడికి రా, అనేక రూపాలవారితో ఇక్కడ ఆనందించు. నీ తండ్రి అయిన వివస్వంతుని పిలుస్తున్నాను; ఆయన ఈ దర్భపై కూర్చోవాలి.
ఇమం యమ ప్రస్తరమా హి రోహాఙ్గిరోభిః పితృభిః సంవిదానః । ఆ త్వా మన్త్రాః కవిశస్తా వహన్త్వేనా రాజన్ హవిషో మాదయస్వ
యముడా, ఈ దర్భపైకి ఎక్కకూడదు, అంగిరసులు మరియు పితృదేవతలతో కలవు. రాజా, మునులచే పాడిన మంత్రాలు నిన్ను ఇక్కడికి తీసుకురావాలి. ఈ బలిలో ఆనందించు.
ఇత ఏత ఉదారుహన్ దివస్పృష్ఠాన్వారుహన్ । ప్ర భూర్జయో యథా పథా ద్యామఙ్గిరసో యయుః
ఇక్కడినుండి వారు పైకి ఎక్కారు, ఆకాశపు ఎత్తులకు చేరారు. విజేతలుగా, మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, అంగిరసులు స్వర్గానికి వెళ్లారు.