సదాసి రణ్వో యవసేవ పుష్యతే హోత్రాభిరగ్నే మనుషః స్వధ్వరః । విప్రస్య వా యచ్ఛశమాన ఉక్థ్యో వాజం ససవాముపయాసి భూరిభిః
అగ్ని ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉంటాడు, యజ్ఞ బలులతో యవంలా పెరుగుతాడు. మనుషులలో తాను తానే త్యాగం చేసే హోత. ప్రేరణ కలిగినవాడు స్తోత్రాన్ని పాడినప్పుడు, నీవు అనేక బహుమతులతో గొప్ప విజయాన్ని ఇస్తావు.
ఉదీరయ పితరా జార ఆ భగమియక్షతి హర్యతో హృత్త ఇష్యతి । వివక్తి వహ్నిః స్వపస్యతే మఖస్తవిష్యతే అసురో వేపతే మతీ
ఓ పితృదేవతలు, మేలుకోండి, వరుడు వస్తున్నాడు; అతడు అదృష్టాన్ని కోరుకుంటూ, అందమైనవారి మనసును ఆకాంక్షిస్తున్నాడు. అగ్ని యజ్ఞాన్ని గమనించి, పరిశీలించి, శక్తివంతుడై ఉత్సాహపరుస్తాడు; మనస్సు ఆలోచనతో కంపిస్తుంది.
యస్తే అగ్నే సుమతిం మర్తో అఖ్యత్సహసః సూనో అతి స ప్ర శృణ్వే । ఇషం దధానో వహమానో అశ్వైరా స ద్యుమామమవాన్ భూషతి ద్యూన్
ఓ అగ్ని, బలవంతుడా, ఎవడు నీ అనుగ్రహాన్ని కోరాడో, అతడిని అందరూ వినిపించుకుంటారు. ఆహారాన్ని కలిపి, గుర్రాలతో ఇస్తూ, అతడు వెలుగుతో నిండిన రోజులను రక్షణతో అలంకరిస్తాడు.
శ్రుధీ నో అగ్నే సదనే సధస్థే యుక్ష్వా రథమమృతస్య ద్రవిత్నుమ్ । ఆ నో వహ రోదసీ దేవపుత్రే మాకిర్దేవానామప భూరిహ స్యాః
ఓ అగ్ని, నివాసంలో, సభలో మమ్మల్ని విను; అమృతరథాన్ని వేగంగా కట్టుకో. దేవతల కుమార్తెలైన భూమి, ఆకాశాన్ని మాకు తీసుకురా; మేము ఇక్కడ దేవతల నుండి దూరంగా ఉండకూడదు.
యదగ్న ఏషా సమితిర్భవాతి దేవీ దేవేషు యజతా యజత్ర । రత్నా చ యద్విభజాసి స్వధావో భాగం నో అత్ర వసుమన్తం వీతాత్
ఈ సభ ఎప్పుడైనా ఏర్పడినప్పుడు, దేవతలలో దేవుడవైన అగ్ని, పూజకు యోగ్యుడవు. నీవు ఏ సంపదలను పంచినా, స్వయంగా నడిపేవాడవు, మాకు ఇక్కడ ధనంతో కూడిన భాగాన్ని ఇవ్వు.
అన్వగ్నిరుషసామగ్రమఖ్యదన్వహాని ప్రథమో జాతవేదాః । అను సూర్య ఉషసో అను రశ్మీన్ ద్యావాపృథివీ ఆ వివేశ
అగ్ని అన్ని ఉషస్సులను కలిపి అనుసరించాడు; జననాలను తెలిసినవాడు, మొదటివాడు, అన్ని రోజులను అనుసరించాడు. అతడు సూర్యుని కిరణాలను, ఉషస్సులను అనుసరించి, ఆకాశాన్ని, భూమిని ప్రవేశించాడు.
ప్రత్యగ్నిరుషసామగ్రమఖ్యత్ప్రత్యహాని ప్రథమో జాతవేదాః । ప్రతి సూర్యస్య పురుధా చ రశ్మీన్ ప్రతి ద్యావాపృథివీ ఆ తతాన
అగ్ని అన్ని ఉషస్సులను కలిపి వెలుగులోనికి తెచ్చాడు; జననాలను తెలిసినవాడు, మొదటివాడు, అన్ని రోజులను వెలిగించాడు. అతడు సూర్యుని అనేక కిరణాలను విస్తరించి, ఆకాశాన్ని, భూమిని వ్యాపించాడు.
ద్యావా హ క్షామా ప్రథమే ఋతేనాభిశ్రావే భవతః సత్యవాచా । దేవో యన్ మర్తాన్ యజథాయ కృణ్వన్త్సీదద్ధోతా ప్రత్యఙ్స్వమసుం యన్
ఆకాశం, భూమి మొదట్లో సత్యంతో ప్రసిద్ధి చెందాయి, సత్యాన్ని మాట్లాడేవిగా మారాయి. దేవుడు మనుషులను పూజించేటప్పుడు, హోతగా ఎదురుగా కూర్చుంటాడు, ప్రాణాన్ని ఇస్తాడు.
దేవో దేవాన్ పరిభూర్ఋతేన వహా నో హవ్యం ప్రథమశ్చికిత్వాన్ । ధూమకేతుః సమిధా భాఋజీకో మన్ద్రో హోతా నిత్యో వాచా యజీయాన్
దేవుడు, సత్యంతో ఇతర దేవతలను మించిపోయి, మన యజ్ఞాన్ని తీసుకెళ్తాడు; మొదటి, జ్ఞానవంతుడు. పొగతో అలంకరించబడిన, జ్వలించే, ప్రకాశవంతమైన, మృదువైన, శాశ్వతమైన హోత, మాటలో అత్యుత్తముడు.
{౩} అర్చామి వాం వర్ధాయాపో ఘృతస్నూ ద్యావాభూమీ శృణుతం రోదసీ మే । అహా యద్దేవా అసునీతిమాయన్ మధ్వా నో అత్ర పితరా శిశీతామ్
ఓ నీళ్ళు, నిన్ను అభివృద్ధి కోసం స్తుతిస్తున్నాను; నెయ్యితో అలంకరించబడ్డవు. ఆకాశం, భూమి, నా మాట వినండి. దేవతలు రోజులో జీవనమార్గాన్ని వెతికినప్పుడు, మా పితృదేవతలు ఇక్కడ మాకు తేనెతో శక్తినిచ్చాలి.
స్వావృగ్దేవస్యామృతం యదీ గోరతో జాతాసో ధారయన్త ఉర్వీ । విశ్వే దేవా అను తత్తే యజుర్గుర్దుహే యదేనీ దివ్యం ఘృతం వాః
దేవుని అమృతాన్ని, మీరు ఆవు నుండి పుట్టినవారు, భూమిపై నిలిపారు. మీరు యజ్ఞంలో పలికే మంత్రాన్ని అన్ని దేవతలు అనుసరిస్తారు; మీరు ఆకాశ నెయ్యిని పాలు పోయించినప్పుడు.
కిం స్విన్ నో రాజా జగృహే కదస్యాతి వ్రతం చకృమా కో వి వేద । మిత్రస్చిద్ధి ష్మా జుహురాణో దేవాం ఛ్లోకో న యాతామపి వాజో అస్తి
మనల్ని ఏ రాజు స్వీకరించాడు? ఎప్పుడు వస్తాడు? మనం ఏ వ్రతం చేసాము? ఎవరు తెలుసు? మిత్రుడే అయినా, దేవతలకు హోమం చేస్తూ పిలుస్తాడు; స్తోత్రం పోదు, అయినా శక్తి ఉంది.
దుర్మన్త్వత్రామృతస్య నామ సలక్ష్మా యద్విషురూపా భవాతి । యమస్య యో మనవతే సుమన్త్వగ్నే తమృష్వ పాహ్యప్రయుచ్ఛన్
దుర్మార్గులైనవారు అమృతత్వానికి సంబంధించిన మంచి పేరుకు దూరంగా ఉండాలి; వారు ఎన్నో రూపాలు ధరించేవారు. యముని మంచి మనసుతో ఆలోచించే వారిని, అగ్ని, నీవు త్వరగా రక్షించు, వారు తప్పుదారి పడకుండా చూడుము.
యస్మిన్ దేవా విదథే మాదయన్తే వివస్వతః సదనే ధారయన్తే । సూర్యే జ్యోతిరదధుర్మాస్యక్తూన్ పరి ద్యోతనిం చరతో అజస్రా
దేవతలు సభలో ఆనందించేవారు, వారు వివస్వంతుని ఆసనంలో స్థిరంగా ఉంటారు. వారు సూర్యునిలో వెలుతురు ఉంచారు, ఆయన చుట్టూ ఎప్పుడూ కదిలే కిరణాలను విరజిమ్మారు.
యస్మిన్ దేవా మన్మని సంచరన్త్యపీచ్యే న వయమస్య విద్మ । మిత్రో నో అత్రాదితిరనాగాన్త్సవితా దేవో వరుణాయ వోచత్
దేవతలు యావత్తు ఆలోచనలో సంచరిస్తారు, కాని ఆయన లోతైన స్వభావాన్ని మనం తెలుసుకోలేము. మిత్రుడు, అర్యమన్, సవిత, వరుణుడు — వీరు మనకు ఇక్కడ అనుగ్రహంగా మాట్లాడాలి.
సఖాయ ఆ శిషామహే బ్రహ్మేన్ద్రాయ వజ్రిణే । స్తుష ఊ షు నృతమాయ ధృష్ణవే
స్నేహితులారా! మనం వజ్రాయుధుడైన ఇంద్రుని కోసం ప్రార్థన చేద్దాం. అతడిని, పరాక్రమశాలి, వీరుడైనవాడిని, మనం స్తుతిద్దాం.
శవసా హ్యసి శ్రుతో వృత్రహత్యేన వృత్రహా । మఘైర్మఘోనో అతి శూర దాశసి
నీ శక్తితో నీవు ప్రసిద్ధివంతుడవయ్యావు, వృత్రుని సంహరించి వృత్రహా అని పిలవబడుతున్నావు. దాతృత్వంతో, ఓ మహావీరా, నీ భక్తులను దాటి మరొకరిని ఎవరూ మించలేరు.
స్తేగో న క్షామత్యేషి పృథివీం మహీ నో వాతా ఇహ వాన్తు భూమౌ । మిత్రో నో అత్ర వరుణో యుజమానో అగ్నిర్వనే న వ్యసృష్ట శోకమ్
నీవు లంగరిలా భూమిపై అలసిపోకుండా సాగిపోతావు. మహా గాలులు మన కోసం భూమిపై వీయాలి. మిత్రుడు, వరుణుడు, అగ్ని — వీరు కలసి అడవిలో తమ వేడిని విడిచిపెట్టకుండా ఉండాలి.
స్తుహి శ్రుతం గర్తసదం జనానాం రాజానం భీమముపహత్నుముగ్రమ్ । మృడా జరిత్రే రుద్ర స్తవానో అన్యమస్మత్తే ని వపన్తు సేన్యమ్
ప్రజలలో రాజుగా, లోతైన స్థానంలో ఉండే, భయంకరుడైన, శక్తివంతుడైన రుద్రుని స్తుతించు. ఓ రుద్రా! నీ భక్తునికి దయ చూపుము. నీ సైన్యం మమ్మల్ని కాకుండా ఇతరులను తాకాలి.
{౪} సరస్వతీం దేవయన్తో హవన్తే సరస్వతీమధ్వరే తాయమానే । సరస్వతీం సుకృతో హవన్తే సరస్వతీ దాశుషే వార్యం దాత్
సరస్వతిని పూజకులు పిలుస్తారు; యజ్ఞంలో, ప్రయత్నంలో ఆమెను పిలుస్తారు. మంచి పనులు చేసే వారు సరస్వతిని పిలుస్తారు. సరస్వతి, నీ భక్తునికి కావలసిన వరం దయచేయుము.
సరస్వతీం పితరో హవన్తే దక్షిణా యజ్ఞమభినక్షమాణాః । ఆసద్యాస్మిన్ బర్హిషి మాదయధ్వమనమీవా ఇష ఆ ధేహ్యస్మే
పితృదేవతలు సరస్వతిని పిలుస్తారు, వారు దక్షిణతో యజ్ఞంలో పాల్గొంటారు. ఈ దర్భాసనంలో కూర్చుని ఆనందిస్తారు. పాపరహితమైనవాడా! మాకు ఆహారం ప్రసాదించు.
సరస్వతి యా సరథం యయాథోక్థైః స్వధాభిర్దేవి పితృభిర్మదన్తీ । సహస్రార్ఘమిడో అత్ర భాగం రాయస్పోషం యజమానాయ ధేహి
ఓ సరస్వతి! నీవు రథంతో వస్తావు, స్తోత్రాలతో, నీ స్వశక్తులతో, పితృదేవతలతో కలిసి ఆనందిస్తావు. ఇక్కడ భక్తునికి వెయ్యిరెట్లు ధాన్యం, ఐశ్వర్యం ప్రసాదించు.
ఉదీరతామవర ఉత్పరాస ఉన్ మధ్యమాః పితరః సోమ్యాసః । అసుం య ఈయురవృకా ఋతజ్ఞాస్తే నోఽవన్తు పితరో హవేషు
క్రింది, పై, మధ్యస్థ పితృదేవతలు, సోమపానులు లేచి రక్షించాలి. జీవంతో, పాపం లేని, సత్యాన్ని తెలిసిన వారు — వారు మనను హవిలో కాపాడాలి.
ఆహం పితౄన్త్సువిదత్రామవిత్సి నపాతం చ విక్రమణం చ విష్ణోః । బర్హిషదో యే స్వధయా సుతస్య భజన్త పిత్వస్త ఇహాగమిష్ఠాః
జ్ఞానవంతులైన పితృదేవతలను, విష్ణువు సంతానాన్ని, ఆయన మూడు అడుగులను నేనెరిగాను. దర్భాసనంలో కూర్చుని, స్వశక్తితో సోమాన్ని పంచుకునే వారు — వారు మన దగ్గరకు ఎంతో ఇష్టంగా రావాలి.
ఇదం పితృభ్యో నమో అస్త్వద్య యే పూర్వాసో యే అపరాస ఈయుః । యే పార్థివే రజస్యా నిషక్తా యే వా నూనం సువృజనాసు దిక్షు
ఈ రోజు పితృదేవతలకు నమస్కారం — పూర్వీకులు, అనంతరం వెళ్లినవారు, భూమిపై స్థిరమైనవారు, లేదా జనులతో నిండిన దిక్కుల్లో ఉన్నవారు — అందరికీ నమస్సులు.
మాతలీ కవ్యైర్యమో అఙ్గిరోభిర్బృహస్పతిర్ఋక్వభిర్వావృధానః । యాంశ్చ దేవా వావృధుర్యే చ దేవాంస్తే నోఽవన్తు పితరో హవేషు
మాతలి కవ్యులతో, యముడు అంగిరసులతో, బృహస్పతి ఋక్వులతో బలవంతుడయ్యాడు. దేవతలు శక్తినిచ్చినవారు, దేవతలే అయినవారు — వారు మనను హవిలో రక్షించాలి.
స్వాదుష్కిలాయం మధుమాఁ ఉతాయం తీవ్రః కిలాయం రసవాఁ ఉతాయమ్ । ఉతో న్వస్య పపివాంసమిన్ద్రం న కశ్చన సహత ఆహవేషు
ఇది నిజంగా తీపిగా ఉంది, మధురంగా ఉంది, బలంగా ఉంది, రుచిగా ఉంది. దీన్ని తాగినవారిని, ఓ ఇంద్రా, యుద్ధాల్లో ఎవరూ ఓడించలేరు.
పరేయివాంసం ప్రవతో మహీరితి బహుభ్యః పన్థామనుపస్పశానమ్ । వైవస్వతం సంగమనం జనానాం యమం రాజానం హవిషా సపర్యత
దూరంగా వెళ్లినవాడు, విస్తృతమైన మార్గాలు దాటి, అనేక దారులను వెతికినవాడు — అతడిని, ప్రజలను కూడగట్టే, వివస్వంతుని కుమారుడైన యముని, మనం హవితో పూజిద్దాం.
యమో నో గాతుం ప్రథమో వివేద నైషా గవ్యూతిరపభర్తవా ఉ । యత్రా నః పూర్వే పితరః పరేతా ఏనా జజ్ఞానాః పథ్యా అను స్వాః
మన ప్రయాణానికి మార్గాన్ని ముందుగా యముడు కనుగొన్నాడు. ఈ స్థలం ఎవరి చేతిలోనూ పోదు. మన పూర్వీకులు, ధర్మబద్ధంగా పయనించిన వారు, అదే మార్గంలో వెళ్లారు.
{౫} బర్హిషదః పితర ఊత్యర్వాగిమా వో హవ్యా చకృమా జుషధ్వమ్ । త ఆ గతావసా శంతమేనాధా నః శం యోరరపో దధాత
దర్భాసనంలో కూర్చున్న పితృదేవతలారా! మీరు దగ్గరికి వచ్చి మాకు సహాయం చేయండి. మేము మీకోసం ఈ హవిస్సులు సిద్ధం చేసాము — దయచేసి స్వీకరించండి. దయతో ఇక్కడికి వచ్చి మాకు ఆరోగ్యం, పాపరాహిత్యాన్ని ప్రసాదించండి.