న తే సఖా సఖ్యం వష్ట్యేతత్సలక్ష్మా యద్విషురూపా భవతి । మహస్పుత్రాసో అసురస్య వీరా దివో ధర్తార ఉర్వియా పరి ఖ్యన్
ఈ స్నేహాన్ని కోరని, రూపం మార్చుకునే వాడు నీ స్నేహితుడు కాదు. మహిమ గలవారు, అసురుని వీరులు, ఆకాశాన్ని మోయువారు, వారు విస్తారంగా ప్రసిద్ధి పొందారు.
ఉశన్తి ఘా తే అమృతాస ఏతదేకస్య చిత్త్యజసం మర్త్యస్య । ని తే మనో మనసి ధాయ్యస్మే జన్యుః పతిస్తన్వమా వివిష్యాః
నిజమే, అమరులు కూడా ఒక్క మానవుని కోసం ఆశపడుతున్నారు. నీ మనస్సు మాపై నిలవకూడదు, ఓ యువకా, మా శరీరాన్ని ఆకాంక్షించకు.
న యత్పురా చకృమా కద్ధ నూనమృతం వదన్తో అనృతం రపేమ । గన్ధర్వో అప్స్వప్యా చ యోషా సా నౌ నాభిః పరమం జామి తన్ నౌ
మునుపు మేము చేసినదాన్ని ఇక చేయకూడదు. సత్యాన్ని పలుకుతూ, అసత్యాన్ని ఆశ్రయించకూడదు. గంధర్వుడు జలాల్లో ఉన్నాడు, ఆ యువతీ కూడా అక్కడే. అదే మనకు గొప్ప బంధం, అదే మన సంబంధం కావాలి.
గర్భే ను నౌ జనితా దమ్పతీ కర్దేవస్త్వష్టా సవితా విశ్వరూపః । నకిరస్య ప్ర మినన్తి వ్రతాని వేద నావస్య పృథివీ ఉత ద్యౌః
గర్భంలో మన జనకులు దంపతులే. త్వష్ట, అనేక రూపాల సవిత దేవుడు. ఆయన నియమాలను ఎవరూ భంగం చేయరు; భూమి, ఆకాశం రెండూ ఆయనను తెలుసు.
కో అద్య యుఙ్క్తే ధురి గా ఋతస్య శిమీవతో భామినో దుర్హృణాయూన్ । ఆసన్నిషూన్ హృత్స్వసో మయోభూన్ య ఏషాం భృత్యామృణధత్స జీవాత్
ఈ రోజు ధర్మబంధానికి ఆవులను ఎవరు కట్టారు? బలవంతులు, ప్రకాశవంతులు, దీర్ఘాయుష్కులు ఎవరు? వారు మన హృదయంలో ఆనందాన్ని కలిగిస్తూ దగ్గరగా ఉన్నారు. వారి సేవను నెరవేర్చినవాడు జీవించును.
కో అస్య వేద ప్రథమస్యాహ్నః క ఈం దదర్శ క ఇహ ప్ర వోచత్। బృహన్ మిత్రస్య వరుణస్య ధామ కదు బ్రవ ఆహనో వీచ్యా నౄన్
ఈవాడి మొదటి దినాన్ని ఎవరు తెలుసు? ఎవరు చూశారు? ఇక్కడ ఎవరు చెప్పగలరు? మిత్రుడు, వరుణుని గొప్ప లోకం — మనుషుల ఆది గురించి నేను ఎలా చెప్పగలను?
యమస్య మా యమ్యం కామ ఆగన్త్సమానే యోనౌ సహశేయ్యాయ । జాయేవ పత్యే తన్వం రిరిచ్యాం వి చిద్వృహేవ రథ్యేవ చక్రా
యముని సోదరి యముని కోరింది; ఒకే గర్భంలో కలసి ఉండాలని, కలసి పడుకోవాలని ఆశించింది. భార్య భర్తను కోరినట్లు తన శరీరాన్ని కలిపుకోవాలని తపించింది. కాని యముడు దూరంగా పోయాడు, రథచక్రం మార్గం నుండి విడిపోవడం లాగా.
న తిష్ఠన్తి న ని మిషన్త్యేతే దేవానాం స్పశ ఇహ యే చరన్తి । అన్యేన మదాహనో యాహి తూయం తేన వి వృహ రథ్యేవ చక్రా
ఇక్కడ ఉన్న వీరు నిలబడరు, కూర్చోరు; దేవతల దూతలు వీరు, ఇక్కడ తిరుగుతున్నారు. నిన్ను ఆనందపరిచే వాడితో పో, అతనితో విడిపో, రథచక్రం మార్గం నుండి విడిపోవడం లాగా.
రాత్రీభిరస్మా అహభిర్దశస్యేత్సూర్యస్య చక్షుర్ముహురున్ మిమీయాత్। దివా పృథివ్యా మిథునా సబన్ధూ యమీర్యమస్య వివృహాదజామి
రాత్రి, పగలు మనకు అనుగ్రహించాలి. సూర్యుని కంటి చూపు మమ్మల్ని మళ్లీ మళ్లీ కొలవాలి. పగలు, రాత్రి, భూమి, ఆకాశం బంధువులతో కలిసిపోయాయి. యమీ యముని నుండి వేరుపడింది.
{౧} ఆ ఘా తా గచ్ఛాన్ ఉత్తరా యుగాని యత్ర జామయః కృణవన్న్ అజామి । ఉప బర్బృహి వృషభాయ బాహుమన్యమిచ్ఛస్వ సుభగే పతిం మత్
పొదుపు తరాల వైపు సాగిపో, అక్కడ భార్యలు సంతానం కలుగజేస్తారు. వృషభుని భుజాన్ని ఆలింగనం చేయి, నీకు కావలసిన భర్తను కోరుకో, ఓ భాగ్యవతీ.
కిం భ్రాతాసద్యదనాథం భవాతి కిము స్వసా యన్ నిర్ఋతిర్నిగఛాత్। కామమూతా బహ్వేతద్రపామి తన్వా మే తన్వం సం పిపృగ్ధి
తమ్ముడు సహాయపడకపోతే ఏమి? అక్కకు దురదృష్టం వస్తే ఏమి? నేను ఏదైనా తప్పు చేసినా దాన్ని భరిస్తాను. నా శరీరాన్ని నీ శరీరంతో రక్షించు.
న తే నాథం యమ్యత్రాహమస్మి న తే తనూం తన్వా సం పపృచ్యామ్ । అన్యేన మత్ప్రముదః కల్పయస్వ న తే భ్రాతా సుభగే వష్ట్యేతత్
యమీ, నేను నీకు ఇక్కడ రక్షకుడిని కాదు. నా శరీరాన్ని నీ శరీరంతో కలిపుకోలేదు. నీకు ఆనందాన్ని ఇన్కొకరితో వెతుకు, నీ తమ్ముడితో కాదు, ఓ భాగ్యవతీ. అతడు దీన్ని కోరడంలేదు.
న వా ఉ తే తనూం తన్వా సం పిపృచ్యాం పాపమాహుర్యః స్వసారం నిగచ్ఛాత్। అసంయదేతన్ మనసో హృదో మే భ్రాతా స్వసుః శయనే యచ్ఛయీయ
నేను నీ శరీరాన్ని నా శరీరంతో కలిపుకోను. అక్క తమ్ముడిని ఆశించినా దాన్ని పాపంగా అంటారు. ఈ ఆలోచన, ఈ భావన నా దాని కాదు — తమ్ముడు అక్కతో పడుకోవాలని నేను అనుకోను.
బతో బతాసి యమ నైవ తే మనో హృదయం చావిదామా । అన్యా కిల త్వాం కక్ష్యేవ యుక్తం పరి ష్వజాతౌ లిబుజేవ వృక్షమ్
ఓ యమా, నీ మనస్సు, హృదయం నాకు కనబడలేదు. ఇంకొకరు, సహచరుడిలా, పుట్టుకతోనే నిన్ను ఆలింగనం చేశాడు, లత చెట్టును ఎలా చుట్టుకుంటుందో అలాగే.
అన్యమూ షు యమ్యన్య ఉ త్వాం పరి ష్వజాతౌ లిబుజేవ వృక్షమ్ । తస్య వా త్వం మన ఇఛా స వా తవాధా కృణుష్వ సంవిదం సుభద్రామ్
ఓ యమి, వివాహ సమయంలో మరొక మహిళ నిన్ను చెంపదెబ్బ వేసినట్లు, వల్లి చెట్టును చుట్టిపట్టుకున్నట్లు నిన్ను ఆలింగనం చేస్తుంది. నీ మనసు ఆమెవైపు ఆకర్షించుకోనీ, ఆమె మనసు నీవైపు ఆకర్షించుకోనీ. మీ ఇద్దరి మధ్య మంచి అర్ధం, సౌఖ్యం కలిగించుకో.
త్రీణి చ్ఛన్దాంసి కవయో వి యేతిరే పురురూపం దర్శతం విశ్వచక్షణమ్ । ఆపో వాతా ఓషధయస్తాన్యేకస్మిన్ భువన ఆర్పితాని
మహాకవులు మూడు ఛందస్సులను రచించారు; వారు అనేక రూపాలను, అన్నింటినీ చూసే వాడిని దర్శించారు. నీళ్ళు, గాలులు, మొక్కలు—ఇవి అన్నీ ఒక్క లోకంలో స్థాపించబడ్డాయి.
వృషా వృష్ణే దుదుహే దోహసా దివః పయాంసి యహ్వో అదితేరదాభ్యః । విశ్వం స వేద వరుణో యథా ధియా స యజ్ఞియో యజతి యజ్ఞియామృతూన్
బలమైన వాడికోసం వృషభుడు తన శ్రమతో ఆకాశపు నీటిని పాలు పోయించాడు. అతడు అదితి కుమారుడు, ఎవ్వరూ జయించలేరు. వరుణుడు తన జ్ఞానంతో అన్నీ తెలుసు; అతడు పూజకు యోగ్యమైన ఋతువులను పూజిస్తాడు.
రపద్గన్ధర్వీరప్యా చ యోషణా నదస్య నాదే పరి పాతు నో మనః । ఇష్టస్య మధ్యే అదితిర్ని ధాతు నో భ్రాతా నో జ్యేష్ఠః ప్రథమో వి వోచతి
గంధర్వి మరియు ఆ మహిళ ఇద్దరూ నది ధ్వనితో మన మనసును కాపాడాలి. మనకు కావలసిన వాటి మధ్యలో అదితి మనలను స్థాపించాలి. మన అన్నయ్య, మన పెద్దవాడు ముందుగా మాటాడతాడు.
సో చిత్ను భద్రా క్షుమతీ యశస్వత్యుషా ఉవాస మనవే స్వర్వతీ । యదీముశన్తముశతామను క్రతుమగ్నిం హోతారం విదథాయ జీజనన్
ప్రకాశవంతమైనది, మంగళకరమైనది, మహిమతో నిండినది, ఉషస్సు మనువుకు వెలుగు తెచ్చింది. మేలుకున్నవారు మేలుకున్నవారిని అనుసరిస్తూ, వారు యజ్ఞానికి అగ్నిని, హోతను పుట్టించారు.
{౨} అధ త్యం ద్రప్సం విభ్వం విచక్షనం విరాభరదిషిరః శ్యేనో అధ్వరే । యదీ విశో వృణతే దస్మమార్యా అగ్నిం హోతారమధ ధీరజాయత
అప్పుడు ఆ ముత్యంలాంటి, మహిమాన్వితమైన, తెలివైన గద్ద, యజ్ఞంలో ప్రకాశిస్తుంది. ఉత్తమమైన వారు అగ్నిని హోతగా ఎంచుకున్నప్పుడు, జ్ఞానం జనిస్తుంది.
సదాసి రణ్వో యవసేవ పుష్యతే హోత్రాభిరగ్నే మనుషః స్వధ్వరః । విప్రస్య వా యచ్ఛశమాన ఉక్థ్యో వాజం ససవాముపయాసి భూరిభిః
అగ్ని ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉంటాడు, యజ్ఞ బలులతో యవంలా పెరుగుతాడు. మనుషులలో తాను తానే త్యాగం చేసే హోత. ప్రేరణ కలిగినవాడు స్తోత్రాన్ని పాడినప్పుడు, నీవు అనేక బహుమతులతో గొప్ప విజయాన్ని ఇస్తావు.
ఉదీరయ పితరా జార ఆ భగమియక్షతి హర్యతో హృత్త ఇష్యతి । వివక్తి వహ్నిః స్వపస్యతే మఖస్తవిష్యతే అసురో వేపతే మతీ
ఓ పితృదేవతలు, మేలుకోండి, వరుడు వస్తున్నాడు; అతడు అదృష్టాన్ని కోరుకుంటూ, అందమైనవారి మనసును ఆకాంక్షిస్తున్నాడు. అగ్ని యజ్ఞాన్ని గమనించి, పరిశీలించి, శక్తివంతుడై ఉత్సాహపరుస్తాడు; మనస్సు ఆలోచనతో కంపిస్తుంది.
యస్తే అగ్నే సుమతిం మర్తో అఖ్యత్సహసః సూనో అతి స ప్ర శృణ్వే । ఇషం దధానో వహమానో అశ్వైరా స ద్యుమామమవాన్ భూషతి ద్యూన్
ఓ అగ్ని, బలవంతుడా, ఎవడు నీ అనుగ్రహాన్ని కోరాడో, అతడిని అందరూ వినిపించుకుంటారు. ఆహారాన్ని కలిపి, గుర్రాలతో ఇస్తూ, అతడు వెలుగుతో నిండిన రోజులను రక్షణతో అలంకరిస్తాడు.
శ్రుధీ నో అగ్నే సదనే సధస్థే యుక్ష్వా రథమమృతస్య ద్రవిత్నుమ్ । ఆ నో వహ రోదసీ దేవపుత్రే మాకిర్దేవానామప భూరిహ స్యాః
ఓ అగ్ని, నివాసంలో, సభలో మమ్మల్ని విను; అమృతరథాన్ని వేగంగా కట్టుకో. దేవతల కుమార్తెలైన భూమి, ఆకాశాన్ని మాకు తీసుకురా; మేము ఇక్కడ దేవతల నుండి దూరంగా ఉండకూడదు.
యదగ్న ఏషా సమితిర్భవాతి దేవీ దేవేషు యజతా యజత్ర । రత్నా చ యద్విభజాసి స్వధావో భాగం నో అత్ర వసుమన్తం వీతాత్
ఈ సభ ఎప్పుడైనా ఏర్పడినప్పుడు, దేవతలలో దేవుడవైన అగ్ని, పూజకు యోగ్యుడవు. నీవు ఏ సంపదలను పంచినా, స్వయంగా నడిపేవాడవు, మాకు ఇక్కడ ధనంతో కూడిన భాగాన్ని ఇవ్వు.
అన్వగ్నిరుషసామగ్రమఖ్యదన్వహాని ప్రథమో జాతవేదాః । అను సూర్య ఉషసో అను రశ్మీన్ ద్యావాపృథివీ ఆ వివేశ
అగ్ని అన్ని ఉషస్సులను కలిపి అనుసరించాడు; జననాలను తెలిసినవాడు, మొదటివాడు, అన్ని రోజులను అనుసరించాడు. అతడు సూర్యుని కిరణాలను, ఉషస్సులను అనుసరించి, ఆకాశాన్ని, భూమిని ప్రవేశించాడు.
ప్రత్యగ్నిరుషసామగ్రమఖ్యత్ప్రత్యహాని ప్రథమో జాతవేదాః । ప్రతి సూర్యస్య పురుధా చ రశ్మీన్ ప్రతి ద్యావాపృథివీ ఆ తతాన
అగ్ని అన్ని ఉషస్సులను కలిపి వెలుగులోనికి తెచ్చాడు; జననాలను తెలిసినవాడు, మొదటివాడు, అన్ని రోజులను వెలిగించాడు. అతడు సూర్యుని అనేక కిరణాలను విస్తరించి, ఆకాశాన్ని, భూమిని వ్యాపించాడు.
ద్యావా హ క్షామా ప్రథమే ఋతేనాభిశ్రావే భవతః సత్యవాచా । దేవో యన్ మర్తాన్ యజథాయ కృణ్వన్త్సీదద్ధోతా ప్రత్యఙ్స్వమసుం యన్
ఆకాశం, భూమి మొదట్లో సత్యంతో ప్రసిద్ధి చెందాయి, సత్యాన్ని మాట్లాడేవిగా మారాయి. దేవుడు మనుషులను పూజించేటప్పుడు, హోతగా ఎదురుగా కూర్చుంటాడు, ప్రాణాన్ని ఇస్తాడు.
దేవో దేవాన్ పరిభూర్ఋతేన వహా నో హవ్యం ప్రథమశ్చికిత్వాన్ । ధూమకేతుః సమిధా భాఋజీకో మన్ద్రో హోతా నిత్యో వాచా యజీయాన్
దేవుడు, సత్యంతో ఇతర దేవతలను మించిపోయి, మన యజ్ఞాన్ని తీసుకెళ్తాడు; మొదటి, జ్ఞానవంతుడు. పొగతో అలంకరించబడిన, జ్వలించే, ప్రకాశవంతమైన, మృదువైన, శాశ్వతమైన హోత, మాటలో అత్యుత్తముడు.
{౩} అర్చామి వాం వర్ధాయాపో ఘృతస్నూ ద్యావాభూమీ శృణుతం రోదసీ మే । అహా యద్దేవా అసునీతిమాయన్ మధ్వా నో అత్ర పితరా శిశీతామ్
ఓ నీళ్ళు, నిన్ను అభివృద్ధి కోసం స్తుతిస్తున్నాను; నెయ్యితో అలంకరించబడ్డవు. ఆకాశం, భూమి, నా మాట వినండి. దేవతలు రోజులో జీవనమార్గాన్ని వెతికినప్పుడు, మా పితృదేవతలు ఇక్కడ మాకు తేనెతో శక్తినిచ్చాలి.