అథ య ఏవం విదుషా వ్రాత్యేనానతిసృష్టో జుహోతి
కానీ, పండితుడైన వ్రాత్యుడు అనుమతించకుండానే ఎవరు హోమం చేస్తారో—
న పితృయాణం పన్థాం జానాతి న దేవయానమ్
వారు పితృదేవతల దారిని కూడా, దేవతల దారిని కూడా తెలుసుకోరు.
ఆ దేవేషు వృశ్చతే అహుతమస్య భవతి
దేవతలలో, అహుతమైనవారిలో అతడు అత్యంత శక్తివంతుడవుతాడు.
నాస్యాస్మింల్లోక ఆయతనం శిష్యతే య ఏవం విదుషా వ్రాత్యేనానతిసృష్టో జుహోతి
ఇలా తెలిసిన వ్రాత్యుని అనుమతి లేకుండా ఎవరు హవనం చేస్తే, ఈ లోకంలో వారికి ఎలాంటి నిలయం ఉండదు.
తద్యస్యైవం విద్వాన్ వ్రాత్య ఏకాం రాత్రిమతిథిర్గృహే వసతి । [౧] యే పృథివ్యాం పుణ్యా లోకాస్తాన్ ఏవ తేనావ రున్ధే
ఇలా తెలిసిన వాడు, వ్రాత్యుడు అతిథిగా ఒక రాత్రి తన ఇంట్లో ఉండనిస్తే, భూమిపై ఉన్న పుణ్య లోకాలను అతడు పొందుతాడు.
[౨] తద్యస్యైవం విద్వాన్ వ్రాత్యో ద్వితీయాం రాత్రిమతిథిర్గృహే వసతి । [౩] యేఽన్తరిక్షే పుణ్యా లోకాస్తాన్ ఏవ తేనావ రున్ధే
ఇలా తెలిసిన వాడు, వ్రాత్యుడు అతిథిగా రెండవ రాత్రి తన ఇంట్లో ఉండనిస్తే, అంతరిక్షంలో ఉన్న పుణ్య లోకాలను అతడు పొందుతాడు.
[౪] తద్యస్యైవం విద్వాన్ వ్రాత్యస్తృతీయాం రాత్రిమతిథిర్గృహే వసతి । [౫] యే దివి పుణ్యా లోకాస్తాన్ ఏవ తేనావ రున్ధే
ఇలా తెలిసిన వాడు, వ్రాత్యుడు అతిథిగా మూడవ రాత్రి తన ఇంట్లో ఉండనిస్తే, స్వర్గంలో ఉన్న పుణ్య లోకాలను అతడు పొందుతాడు.
[౬] తద్యస్యైవం విద్వాన్ వ్రాత్యశ్చతుర్థీం రాత్రిమతిథిర్గృహే వసతి । [౭] యే పుణ్యానాం పుణ్యా లోకాస్తాన్ ఏవ తేనావ రున్ధే
ఇలా తెలిసిన వాడు, వ్రాత్యుడు అతిథిగా నాలుగవ రాత్రి తన ఇంట్లో ఉండనిస్తే, పుణ్య లోకాలలో అత్యుత్తమమైనవాటిని అతడు పొందుతాడు.
[౮] తద్యస్యైవం విద్వాన్ వ్రాత్యోఽపరిమితా రాత్రీరతిథిర్గృహే వసతి । [౯] య ఏవాపరిమితాః పుణ్యా లోకాస్తాన్ ఏవ తేనావ రున్ధే
ఇలా తెలిసిన వాడు, వ్రాత్యుడు అతిథిగా ఎన్నిసార్లు అయినా తన ఇంట్లో ఉండనిస్తే, అపరిమితమైన పుణ్య లోకాలను అతడు పొందుతాడు.
[౧౦] అథ యస్యావ్రాత్యో వ్రాత్యబ్రువో నామబిభ్రత్యతిథిర్గృహాన్ ఆగఛేత్
ఇప్పుడు, వ్రాత్యుడు కాని వాడు 'వ్రాత్యబ్రువు' అనే పేరుతో అతిథిగా ఇంటికి వస్తే—
[౧౧] కర్షేదేనం న చైనం కర్షేత్
అతన్ని ఆహ్వానించాలి, అయినా పూర్తిగా ఆహ్వానించకూడదు.
[౧౨] అస్యై దేవతాయా ఉదకం యాచామీమాం దేవతాం వాసయ ఇమామిమాం దేవతాం పరి వేవేష్మీ పరి వేవిష్యాత్
ఈ దేవత కోసం నేను నీళ్లు అడుగుతున్నాను; ఈ దేవత ఇక్కడ నివసించాలి; నేను ఈ దేవతను చుట్టూ వ్రుత్తంగా కప్పుతున్నాను, కప్పుతాను.
తస్యామేవాస్య తద్దేవతాయాం హుతం భవతి య ఏవం వేద
ఇలా తెలిసిన వానికి, ఆ దేవతలోనే హవనం ఫలిస్తుంది.
15.14 స యత్ప్రాచీం దిశమను వ్యచలన్ మారుతం శర్ధో భూత్వానువ్యచలన్ మనోఽన్నాదం కృత్వా । [౧] మనసాన్నాదేనాన్నమత్తి య ఏవం వేద
తనకు తానుగా తూర్పు దిశగా పోయినప్పుడు, వాయువు సమూహంగా మారి, మనస్సును అన్నాన్ని తినేవాడిగా చేసి ముందుకు సాగాడు. మనస్సు అన్నాన్ని తినేవాడిగా ఉన్నప్పుడు, తెలిసినవాడు అన్నాన్ని తింటాడు.
[౨] స యద్దక్షిణాం దిశమను వ్యచలదిన్ద్రో భూత్వానువ్యచలద్బలమన్నాదం కృత్వా । [౩ బలేనాన్నాదేనాన్నమత్తి య ఏవం వేద
దక్షిణ దిశగా పోయినప్పుడు, ఇంద్రుడిగా మారి, బలాన్ని అన్నాన్ని తినేవాడిగా చేసి ముందుకు సాగాడు. బలం అన్నాన్ని తినేవాడిగా ఉన్నప్పుడు, తెలిసినవాడు అన్నాన్ని తింటాడు.
[౪] స యత్ప్రతీచీం దిశమను వ్యచలద్వరుణో రాజా భూత్వానువ్యచలదపోఽన్నాదీః కృత్వా [౫] అద్భిరన్నాదీభిరన్నమత్తి య ఏవం వేద
పడమర దిశగా పోయినప్పుడు, వరుణుడు రాజుగా మారి, నీటిని అన్నాన్ని తినేవాటిగా చేసి ముందుకు సాగాడు. నీరు అన్నాన్ని తినేవాటిగా ఉన్నప్పుడు, తెలిసినవాడు అన్నాన్ని తింటాడు.
[౬] స యదుదీచీం దిశమను వ్యచలత్సోమో రాజా భూత్వానువ్యచలత్సప్తర్షిభిర్హుత ఆహుతిమన్నాదీం కృత్వా । [౭] ఆహుత్యాన్నాద్యాన్నమత్తి య ఏవం వేద
ఉత్తర దిశగా పోయినప్పుడు, సోముడు రాజుగా మారి, సప్తర్షులతో కలిసి, హవనాన్ని అన్నాన్ని తినేవాడిగా చేసి ముందుకు సాగాడు. హవనం అన్నాన్ని తినేవాడిగా ఉన్నప్పుడు, తెలిసినవాడు అన్నాన్ని తింటాడు.
[౮] స యద్ధ్రువాం దిశమను వ్యచలద్విష్ణుర్భూత్వానువ్యచలద్విరాజమన్నాదీం కృత్వా విరాజాన్నాద్యాన్నమత్తి య ఏవం వేద
ధ్రువ దిశగా పోయినప్పుడు, విష్ణువుగా మారి, విరాటును అన్నాన్ని తినేవాడిగా చేసి ముందుకు సాగాడు. విరాటు అన్నాన్ని తినేవాడిగా ఉన్నప్పుడు, తెలిసినవాడు అన్నాన్ని తింటాడు.
[౧౦] స యత్పశూన్ అను వ్యచలద్రుద్రో భూత్వానువ్యచలదోషధీరన్నాదీః కృత్వా । [౧౧] ఓషధీభిరన్నాదీభిరన్నమత్తి య ఏవం వేద
పశువుల మధ్య పోయినప్పుడు, రుద్రుడుగా మారి, ఔషధులను అన్నాన్ని తినేవాటిగా చేసి ముందుకు సాగాడు. ఔషధులు అన్నాన్ని తినేవాటిగా ఉన్నప్పుడు, తెలిసినవాడు అన్నాన్ని తింటాడు.
[౧౨] స యత్పితౄన్ అను వ్యచలద్యమో రాజా భూత్వానువ్యచలత్స్వధాకారమన్నాదం కృత్వా స్వధాకారేణాన్నాదేనాన్నమత్తి య ఏవం వేద
పితృదేవతల మధ్య పోయినప్పుడు, యముడు రాజుగా మారి, స్వధారూపాన్ని అన్నాన్ని తినేవాడిగా చేసి ముందుకు సాగాడు. స్వధా అన్నాన్ని తినేవాడిగా ఉన్నప్పుడు, తెలిసినవాడు అన్నాన్ని తింటాడు.
[౧౪] స యన్ మనుష్యాన్ అను వ్యచలదగ్నిర్భూత్వానువ్యచలత్స్వాహాకారమన్నాదం కృత్వా స్వాహాకారేణాన్నాదేనాన్నమత్తి య ఏవం వేద
ఆయన అగ్ని రూపంలో మనుష్యుల మధ్య సంచరించెను. 'స్వాహా' అనే పిలుపుతో, అన్నం తినే శబ్దాన్ని చేస్తూ, ఆ స్వాహా పిలుపుతో, ఆ అన్నం తినే శబ్దంతో, ఆ అన్నాన్ని తింటాడు. ఇది ఎవరికి తెలుసో, వారు ఇదే విధంగా గ్రహిస్తారు.
[౧౬] స యదూర్ధ్వాం దిశమను వ్యచలద్బృహస్పతిర్భూత్వానువ్యచలద్వషట్కారమన్నాదం కృత్వా వషట్కారేణాన్నాదేనాన్నమత్తి య ఏవం వేద
ఆయన బృహస్పతి రూపంలో పై దిక్కు వైపు సంచరించెను. 'వషట్' అనే పిలుపుతో, అన్నం తినే శబ్దాన్ని చేస్తూ, ఆ వషట్ పిలుపుతో, ఆ అన్నం తినే శబ్దంతో, ఆ అన్నాన్ని తింటాడు. ఇది ఎవరికి తెలుసో, వారు ఇదే విధంగా గ్రహిస్తారు.
[౧౮] స యద్దేవాన్ అను వ్యచలదీశానో భూత్వానువ్యచలన్ మన్యుమన్నాదం కృత్వా । [౧ మన్యునాన్నాదేనాన్నమత్తి య ఏవం వేద
ఆయన ఈశాన రూపంలో దేవతల మధ్య సంచరించెను. 'మన్యు' అనే పిలుపుతో, అన్నం తినే శబ్దాన్ని చేస్తూ, ఆ మన్యు పిలుపుతో, ఆ అన్నం తినే శబ్దంతో, ఆ అన్నాన్ని తింటాడు. ఇది ఎవరికి తెలుసో, వారు ఇదే విధంగా గ్రహిస్తారు.
[౨౦] స యత్ప్రజా అను వ్యచలత్ప్రజాపతిర్భూత్వానువ్యచలత్ప్రాణమన్నాదం కృత్వా । ప్రాణేనాన్నాదేనాన్నమత్తి య ఏవం వేద
ఆయన ప్రజాపతి రూపంలో సర్వ ప్రాణుల మధ్య సంచరించెను. ఊపిరి ద్వారా, అన్నం తినే శబ్దాన్ని చేస్తూ, ఆ ఊపిరితో, ఆ అన్నం తినే శబ్దంతో, ఆ అన్నాన్ని తింటాడు. ఇది ఎవరికి తెలుసో, వారు ఇదే విధంగా గ్రహిస్తారు.
[౨౨] స యత్సర్వాన్ అన్తర్దేశాన్ అను వ్యచలత్పరమేష్ఠీ భూత్వానువ్యచలద్బ్రహ్మాన్నాదం కృత్వా । [౨౩] బ్రహ్మణాన్నాదేనాన్నమత్తి య ఏవం వేద
ఆయన పరమేశ్ఠి రూపంలో అన్ని అంతర్గత ప్రాంతాలలో సంచరించెను. బ్రహ్మ శబ్దాన్ని పలుకుతూ, అన్నం తినే శబ్దాన్ని చేస్తూ, ఆ బ్రహ్మ శబ్దంతో, ఆ అన్నం తినే శబ్దంతో, ఆ అన్నాన్ని తింటాడు. ఇది ఎవరికి తెలుసో, వారు ఇదే విధంగా గ్రహిస్తారు.
తస్య వ్రాత్యస్య
ఆ వ్రాత్యునికి
సప్త ప్రాణాః సప్తాపానాః సప్త వ్యానాః
ఏడు ప్రాణాలు, ఏడు అపానాలు, ఏడు వ్యానాలు ఉంటాయి.
యోఽస్య ప్రథమః ప్రాణ ఊర్ధ్వో నామాయం సో అగ్నిః
ఆయనకు ఉన్న మొదటి ప్రాణం ఊర్ధ్వ అనే పేరు కలది, అది అగ్ని.
యోఽస్య ద్వితీయః ప్రాణః ప్రౌఢో నామాసౌ స ఆదిత్యః
ఆయనకు ఉన్న రెండవ ప్రాణం ప్రౌఢ అనే పేరు కలది, అది ఆదిత్యుడు.
యోఽస్య తృతీయః ప్రాణోఽభ్యూఢో నామాసౌ స చన్ద్రమాః
ఆయనకు ఉన్న మూడవ ప్రాణం అభ్యూడ అనే పేరు కలది, అది చంద్రుడు.