నమస్తే అస్తు పశ్యత పశ్య మా పశ్యత
నీవు నాకు నమస్కారం స్వీకరించు — నన్ను చూడు, నన్ను గమనించు, దయచేసి దృష్టిని తొలగించవద్దు.
అన్నాద్యేన యశసా తేజసా బ్రాహ్మణవర్చసేన
అన్నపానాలతో, కీర్తితో, తేజస్సుతో, బ్రాహ్మణుడి ప్రభాతో —
అమ్భో అమో మహః సహ ఇతి త్వోపాస్మహే వయమ్
నీటితో, బలంతో, మహిమతో — మేము నిన్ను భక్తిగా పూజిస్తున్నాము.
అమ్భో అరుణం రజతం రజః సహ ఇతి త్వోపాస్మహే వయమ్
నీటితో, అరుణవేళతో, వెండివంటి లోకంతో, బలంతో — మేము నిన్ను భక్తిగా పూజిస్తున్నాము.
13.౮(౧౩.౪) ఉరుః పృథుః సుభూర్భువ ఇతి త్వోపాస్మహే వయమ్
విస్తారమైన, విశాలమైన, బలమైనవాడవు — మేము నిన్ను భక్తిగా పూజిస్తున్నాము.
ప్రథో వరో వ్యచో లోక ఇతి త్వోపాస్మహే వయమ్
ప్రపంచం విస్తృతంగా, శ్రేష్ఠంగా, ప్రకాశవంతంగా ఉంది — మేము నిన్ను భక్తిగా పూజిస్తున్నాము.
భవద్వసురిదద్వసుః సంయద్వసురాయద్వసురితి త్వోపాస్మహే వయమ్
నీవు మంచి ఆత్మ, దాతృత్వ గుణంతో ఉన్నవాడు, ఐక్యత కలిగినవాడు, శ్రమించే వాడవు కావాలి — మేము నిన్ను భక్తిగా పూజిస్తున్నాము.
నమస్తే అస్తు పశ్యత పశ్య మా పశ్యత
నీవు నాకు నమస్కారం స్వీకరించు — నన్ను చూడు, నన్ను గమనించు, దయచేసి దృష్టిని తొలగించవద్దు.
అన్నాద్యేన యశసా తేజసా బ్రాహ్మణవర్చసేన
అన్నపానాలతో, కీర్తితో, తేజస్సుతో, బ్రాహ్మణుడి ప్రభాతో —
సత్యేనోత్తభితా భూమిః సూర్యేణోత్తభితా ద్యౌః । ఋతేనాదిత్యాస్తిష్ఠన్తి దివి సోమో అధి శ్రితః
సత్యంతో భూమి నిలబడింది, సూర్యునితో ఆకాశం నిలబడింది; ఋతంతో ఆదిత్యులు నిలబడి ఉన్నారు, సోముడు ఆకాశంలో స్థిరంగా ఉన్నాడు.
సోమేనాదిత్యా బలినః సోమేన పృథివీ మహీ । అథో నక్షత్రాణామేషాముపస్థే సోమ ఆహితః
సోముని వల్ల ఆదిత్యులు బలవంతులు, సోముని వల్ల భూమి మహత్తరంగా ఉంది; ఈ నక్షత్రాల మధ్యలో సోముడు స్థాపించబడ్డాడు.
సోమం మన్యతే పపివాన్ యత్సంపింషన్త్యోషధిమ్ । సోమం యం బ్రహ్మాణో విదుర్న తస్యాశ్నాతి పార్థివః
ఔషధిని పిండించి తాగినవాడు సోముని తాగానని అనుకుంటాడు; కానీ బ్రాహ్మణులు తెలిసిన సోముని, మానవుడు ఎవరూ తినలేడు.
యత్త్వా సోమ ప్రపిబన్తి తత ఆ ప్యాయసే పునః । వాయుః సోమస్య రక్షితా సమానాం మాస ఆకృతిః
సోమా, నిన్ను తాగినప్పుడు, దాని వల్ల నీవు మళ్లీ నిండిపోతావు; వాయువు సోముని కాపాడుతాడు, మాసాలు నీ రూపం.
ఆచ్ఛద్విధానైర్గుపితో బార్హతైః సోమ రక్షితః । గ్రావ్ణామిచ్ఛృణ్వన్ తిష్ఠసి న తే అశ్నాతి పార్థివః
వివిధ కవచాలతో కప్పబడి, బార్హిషులతో రక్షించబడి, సోముడు కాపాడబడుతున్నాడు; నీవు రాళ్ల శబ్దాన్ని వినుతూ నిలబడివుంటావు, మానవుడు నిన్ను తినలేడు.
చిత్తిరా ఉపబర్హణం చక్షురా అభ్యఞ్జనమ్ । ద్యౌర్భూమిః కోశ ఆసీద్యదయాత్సూర్యా పతిమ్
అందమైన మంచం పరుచబడింది, కన్ను మెరుగు వేసినట్టు ఉంది; ఆకాశం, భూమి కప్పు వలె నిలిచాయి, సూర్యా తన భర్తను ఎంచుకున్నప్పుడు.
రైభ్యాసీదనుదేయీ నారాశంసీ న్యోచనీ । సూర్యాయా భద్రమిద్వాసో గాథయైతి పరిష్కృతా
రైభ్యుడు సేవకుడిగా ఉన్నాడు, నారాశంసి ఆసనం పరచింది; పాటలతో అలంకరించబడిన సూర్యా శుభ్ర వస్త్రం ముందుకు వెళ్లింది.
స్తోమా ఆసన్ ప్రతిధయః కురీరం ఛన్ద ఓపశః । సూర్యాయా అశ్వినా వరాగ్నిరాసీత్పురోగవః
పాటలు మెట్లు అయ్యాయి, కురీరా తలుపు, ఛందస్సులు తెరలు; సూర్యా కోసం అశ్వినులు ప్రధానులు, అగ్ని నాయకుడిగా ఉన్నాడు.
సోమో వధూయురభవదశ్వినాస్తాముభా వరా । సూర్యాం యత్పత్యే శంసన్తీం మనసా సవితాదదాత్
సోముడు వరుడు అయ్యాడు, అశ్వినులు ఇద్దరూ ప్రధానులు; సూర్యా తన భర్తను కోరుతూ ఉన్నప్పుడు, సవిత తన మనసుతో ఆమెను ఇచ్చాడు.
మనో అస్యా అన ఆసీద్ద్యౌరాసీదుత చ్ఛదిః । శుక్రావనడ్వాహావాస్తాం యదయాత్సూర్యా పతిమ్
ఆమె మనస్సు చక్రం, ఆకాశం కప్పుగా నిలిచింది; రెండు ప్రకాశవంతమైన ఎద్దులు వాహనాలయ్యాయి, సూర్యా తన భర్తవద్దకు వెళ్లినప్పుడు.
{౧} ఋక్సామాభ్యామభిహితౌ గావౌ తే సామనావైతామ్ । శ్రోత్రే తే చక్రే ఆస్తాం దివి పన్థాశ్చరాచరః
ఋగ్వేదం, సామవేదంతో పలకబడిన రెండు ఆవులు నీ పాటలుగా వచ్చాయి; నీ చెవులు చక్రాలయ్యాయి, ఆకాశంలో మారుతూ నిలిచే మార్గం ఏర్పడింది.
శుచీ తే చక్రే యాత్యా వ్యానో అక్ష ఆహతః । అనో మనస్మయం సూర్యారోహత్ప్రయతీ పతిమ్
నీ ప్రకాశవంతమైన చక్రం తిరుగుతోంది, అక్షం బలంగా నిలిచింది; సూర్యా మనస్సుతో తయారైన రథంపై ఎక్కి, తన భర్తవద్దకు ప్రయత్నిస్తూ వెళ్ళింది.
సూర్యాయా వహతుః ప్రాగాత్సవితా యమవాసృజత్। మఘాసు హన్యన్తే గావః ఫల్గునీషు వ్యుహ్యతే
సవిత సూర్యా కోసం వాహనాన్ని పంపాడు; మఘా నక్షత్రాలలో ఆవులు బలికించబడతాయి, ఫల్గుణి నక్షత్రాలలో అవి జోడించబడతాయి.
యదశ్వినా పృచ్ఛమానావయాతం త్రిచక్రేణ వహతుం సూర్యాయాః । క్వైకం చక్రం వామాసీత్క్వ దేష్ట్రాయ తస్థథుః
ఒకసారి అశ్వినులు, ప్రశ్నిస్తూ, మూడు చక్రాల రథంతో సూర్యా కోసం వచ్చారు; అప్పుడు మీ ఒక చక్రం ఎక్కడ ఉంది, జూగు ఎక్కడ పెట్టారు?
యదయాతం శుభస్పతీ వరేయం సూర్యాముప । విశ్వే దేవా అను తద్వామజానన్ పుత్రః పితరమవృణీత పూషా
మీరు, అందాల యజమానులుగా, సూర్యాను వరించడానికి వచ్చారు; అందరు దేవతలు అది తెలుసుకున్నారు; పూషణుడు, కుమారుడు, తండ్రిని ఎంచుకున్నాడు.
ద్వే తే చక్రే సూర్యే బ్రహ్మాణ ఋతుథా విదుః । అథైకం చక్రం యద్గుహా తదద్ధాతయ ఇద్విదుః
సూర్యా! నీ రెండు చక్రాలను బ్రాహ్మణులు ఋతువుల ప్రకారం తెలుసారు; కానీ మరుగైన ఒక చక్రాన్ని జ్ఞానులు మాత్రమే తెలుసారు.
అర్యమణం యజామహే సుబన్ధుం పతివేదనమ్ । ఉర్వారుకమివ బన్ధనాత్ప్రేతో ముఞ్చామి నాముతః
మనం అర్యమను, మంచి మిత్రుడిని, వివాహాన్ని తెలిసినవాడిని పూజిస్తున్నాం; దోసకాయ బంధనంనుంచి విడిపోవడం లాగానే, నేను నిన్ను ఇక్కడి బంధనంనుంచి విడిపోతున్నాను, అక్కడి నుండి కాదు.
ప్రేతో ముఞ్చామి నాముతః సుబద్ధామముతస్కరమ్ । యథేయమిన్ద్ర మీఢ్వః సుపుత్రా సుభగాసతి
నేను నిన్ను ఇక్కడి బంధనంనుంచి విడిపోతున్నాను, బాగా బంధించబడినవాడివి, పోయిపోని వాడివి; ఇంద్రా! నీవు మంచి కుమారులతో సుఖంగా ఉన్నట్టు.
ప్ర త్వా ముఞ్చామి వరుణస్య పాశాద్యేన త్వాబధ్నాత్సవితా సుశేవాః । ఋతస్య యోనౌ సుకృతస్య లోకే స్యోనం తే అస్తు సహసంభలాయై
వరుణుని పాశం నుండి, దయామయుడైన సవిత నిన్ను కట్టినదానితో, నేను నిన్ను విడిపోతున్నాను; సత్య గర్భంలో, మంచి కార్యాల లోకంలో, నీవు బలానికి, సహాయానికి సుఖంగా ఉండాలి.
భగస్త్వేతో నయతు హస్తగృహ్యాశ్వినా త్వా ప్ర వహతాం రథేన । గృహాన్ గచ్ఛ గృహపత్నీ యథాసో వశినీ త్వం విదథమా వదాసి
భగుడు నీ చేతిని పట్టుకుని ఇక్కడికి నడిపించాలి; అశ్వినులు నిన్ను తమ రథంతో తీసుకెళ్లాలి; ఇంటికి ఇంటి యజమానిగా వెళ్ళు, సభలో జ్ఞానంతో మాట్లాడు.
{౨} ఇహ ప్రియం ప్రజాయై తే సమృధ్యతామస్మిన్ గృహే గార్హపత్యాయ జాగృహి । ఏనా పత్యా తన్వం సం స్పృశస్వాథ జిర్విర్విదథమా వదాసి
ఈ ఇంట్లో నీ సంతానం సంతోషంగా పెరిగాలి; ఇక్కడ గార్హపత్యాగ్ని జాగ్రత్తగా చూసుకో; భర్తతో కలిసి శరీరాన్ని తాకి, వృద్ధాప్యంలో సభలో జ్ఞానంగా మాట్లాడు.