బ్రహ్మణాగ్నీ వావృధానౌ బ్రహ్మవృద్ధౌ బ్రహ్మాహుతౌ । బ్రహ్మేద్ధావగ్నీ ఈజాతే రోహితస్య స్వర్విదః
బ్రహ్మతో పెరిగిన అగ్ని, బ్రహ్మతో పోషించబడింది, బ్రహ్మతోనే హోమం చేయబడింది. బ్రహ్మశక్తితో వెలిగిన అగ్ని, సూర్యుని తత్వాన్ని తెలిసిన రోహితుని యజ్ఞంలో పూజించబడుతుంది.
సత్యే అన్యః సమాహితోఽప్స్వన్యః సమిధ్యతే । బ్రహ్మేద్ధావగ్నీ ఈజాతే రోహితస్య స్వర్విదః
ఒకటి సత్యంలో స్థిరంగా ఉంది, మరొకటి జలాల్లో వెలుగుతోంది. బ్రహ్మశక్తితో వెలిగిన అగ్ని, సూర్యుని తత్వాన్ని తెలిసిన రోహితుని యజ్ఞంలో పూజించబడుతుంది.
{౫} యం వాతః పరిశుమ్భతి యం వేన్ద్రో బ్రహ్మణస్పతిః । బ్రహ్మేద్ధావగ్నీ ఈజాతే రోహితస్య స్వర్విదః
వాయువు చుట్టుముట్టినవాడిని, ఇంద్రుడు, బ్రహ్మణస్పతి సంరక్షించినవాడిని — బ్రహ్మశక్తితో వెలిగిన అగ్ని, సూర్యుని తత్వాన్ని తెలిసిన రోహితుని యజ్ఞంలో పూజించబడుతుంది.
వేదిం భూమిం కల్పయిత్వా దివం కృత్వా దక్షిణామ్ । ఘ్రంసం తదగ్నిం కృత్వా చకార విశ్వమాత్మన్వద్వర్షేణాజ్యేన రోహితః
వేదికను భూమిగా ఏర్పాటుచేసి, ఆకాశాన్ని దక్షిణదిశగా చేసి, ఆ హవిర్భాగాన్ని అగ్నిగా చేసి, విశ్వాన్ని ఆత్మవంతంగా, సంవత్సరపు నెయ్యితో రోహితుడు సృష్టించాడు.
వర్షమాజ్యం ఘ్రంసో అగ్నిర్వేదిర్భూమిరకల్పత । తత్రైతాన్ పర్వతాన్ అగ్నిర్గీర్భిరూర్ధ్వామకల్పయత్
వర్షంగా నెయ్యి, హవిర్భాగంగా అగ్ని, వేదికగా భూమి ఏర్పడింది. అక్కడ అగ్ని తన స్తోత్రాలతో ఈ పర్వతాలను పైకి నిలిపాడు.
గీర్భిరూర్ధ్వాన్ కల్పయిత్వా రోహితో భూమిమబ్రవీత్। త్వయీదం సర్వం జాయతాం యద్భూతం యచ్చ భావ్యమ్
స్తోత్రాలతో పర్వతాలను పైకి నిలిపిన రోహితుడు భూమిని ఇలా అన్నాడు: 'నీలో ఉన్నది, ఉండబోయేది అన్నీ జన్మించాలి.'
స యజ్ఞః ప్రథమో భూతో భవ్యో అజాయత । తస్మాద్ధ జజ్ఞ ఇదం సర్వం యత్కిం చేదం విరోచతే రోహితేన ఋషిణాభృతమ్
ఆ యజ్ఞమే మొదటిది అయింది; గతమైనది, రాబోయేది అన్నీ జన్మించాయి. ఈ సర్వం, ఇక్కడ ప్రకాశించే దంతా, ఋషి అయిన రోహితుని ద్వారా నిలబడింది.
యశ్చ గాం పదా స్ఫురతి ప్రత్యఙ్సూర్యం చ మేహతి । తస్య వృశ్చామి తే మూలం న ఛాయాం కరవోఽపరమ్
ఎవరైనా కాలితో భూమిని త్రొక్కినా, లేక సూర్యుని వైపు నిలబడి మూత్రవిసర్జన చేసినా, వారి మూలాన్ని నేను తొలగిస్తాను, నీడను కాదు, మరొకటి సృష్టించను.
యో మాభిఛాయమత్యేషి మాం చాగ్నిం చాన్తరా । తస్య వృశ్చామి తే మూలం న ఛాయాం కరవోఽపరమ్
ఎవరైనా నన్ను, నా నీడను మధ్యలో దాటి పోయినా, లేక నన్ను, అగ్నిని మధ్యలో విడదీసినా, వారి మూలాన్ని నేను తొలగిస్తాను, నీడను కాదు, మరొకటి సృష్టించను.
యో అద్య దేవ సూర్య త్వాం చ మాం చాన్తరాయతి । దుష్వప్న్యం తస్మిం ఛమలం దురితాని చ మృజ్మహే
దేవుడు సూర్యుడా, నిన్ను నన్ను మధ్యలో ఎవరు వచ్చినా, వారి చెడు కలలు, అపవిత్రత, దురదృష్టాలను మేము తొలగించుకుంటాము.
మా ప్ర గామ పథో వయం మా యజ్ఞాదిన్ద్ర సోమినః । మాన్త స్థుర్నో అరాతయః
మేము మార్గాన్ని విడిచిపెట్టకూడదు, యజ్ఞాన్ని విడిచిపెట్టకూడదు, ఇంద్రా, సోమా; శత్రువులు మన మధ్య ఉండకూడదు.
యో యజ్ఞస్య ప్రసాధనస్తన్తుర్దేవేష్వాతతః । తమాహుతమశీమహి
యజ్ఞాన్ని సిద్ధం చేసే వాడు, దేవతల మధ్య విస్తరించిన తంతువు, ఆ హవిస్సును మేము స్వీకరిస్తాము.
13.2 ఉదస్య కేతవో దివి శుక్రా భ్రాజన్త ఈరతే । ఆదిత్యస్య నృచక్షసో మహివ్రతస్య మీఢుషః
ఆయన యొక్క ప్రకాశవంతమైన జండాలు ఆకాశంలో మెరిసిపోతూ పైకి ఎగసిపోతున్నాయి; సకల జనులను చూసే, మహావ్రతుడైన, దయగల ఆదిత్యునివి.
దిశాం ప్రజ్ఞానాం స్వరయన్తమర్చిషా సుపక్షమాశుం పతయన్తమర్ణవే । స్తవామ సూర్యం భువనస్య గోపాం యో రశ్మిభిర్దిశ ఆభాతి సర్వాః
ప్రదర్శించే దిశలను తన కిరణాలతో ప్రకాశింపజేసే, వేగంగా ఆకాశంలో విహరించే, ప్రపంచాన్ని కాపాడే సూర్యుని మేము స్తుతిస్తాము.
యత్ప్రాఙ్ప్రత్యఙ్స్వధయా యాసి శీభం నానారూపే అహనీ కర్షి మాయయా । తదాదిత్య మహి తత్తే మహి శ్రవో యదేకో విశ్వం పరి భూమ జాయసే
తన స్వభావంతో తూర్పు, పడమర వైపుగా ప్రయాణిస్తూ, అనేక రూపాలైన రోజులను తన మాయతో లాగుతూ, ఓ ఆదిత్యా, నీ మహిమ గొప్పది, నీ కీర్తి గొప్పది; నీవొక్కడే ప్రపంచాన్ని చుట్టుముట్టి పుట్టేవాడవు.
విపశ్చితం తరణిం భ్రాజమానం వహన్తి యం హరితః సప్త బహ్వీః । స్రుతాద్యమత్త్రిర్దివమున్నినాయ తం త్వా పశ్యన్తి పరియాన్తమాజిమ్
బహుళమైన ఏడు పచ్చని గుర్రాలు, జ్ఞానవంతుడైన, వేగవంతమైన, ప్రకాశవంతమైన వాడిని లాక్కెళ్తున్నాయి. ప్రవాహాన్ని ఆత్రేయుడు ఆకాశానికి తీసుకెళ్లాడు. నిన్ను పర్యటిస్తూ చూస్తారు.
మా త్వా దభన్ పరియాన్తమాజిం స్వస్తి దుర్గామతి యాహి శీభమ్ । దివం చ సూర్య పృథివీం చ దేవీమహోరాత్రే విమిమానో యదేషి
నీ ప్రయాణంలో నిన్ను ఎవరూ హాని చేయకూడదు; శుభంగా, మంగళకరంగా సాగిపో. సూర్యుడా, నీవు ఆకాశాన్ని, దివ్యమైన భూమిని, పగలు, రాత్రిని కొలుస్తూ ముందుకు సాగు.
స్వస్తి తే సూర్య చరసే రథాయ యేనోభావన్తౌ పరియాసి సద్యః । యం తే వహన్తి హరితో వహిష్ఠాః శతమశ్వా యది వా సప్త బహ్వీః
సూర్యుడా, నీవు నీ రథంలో ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు శుభం కలగాలి. నిన్ను నీ ఉత్తమమైన పచ్చని గుర్రాలు, వంద గుర్రాలు అయినా, ఏడు అయినా, అనేకమైనా, వేగంగా తీసుకెళ్తున్నాయి.
సుఖం సూర్య రథమంశుమన్తం స్యోనం సువహ్నిమధి తిష్ఠ వాజినమ్ । యం తే వహన్తి హరితో వహిష్ఠాః శతమశ్వా యది వా సప్త బహ్వీః
ఓ సూర్యుడా, వెలుగుతో నిండిన నీ రథాన్ని సుఖంగా, బలంగా ఎక్కు. నీకు శక్తివంతమైన, ఆకుపచ్చగల గుర్రాలు లేవదీస్తున్నాయి. అవి వందైనా, ఏడైనా, మరెంతో ఉన్నా, నీ రథాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్తున్నాయి.
సప్త సూర్యో హరితో యాతవే రథే హిరణ్యత్వచసో బృహతీరయుక్త । అమోచి శుక్రో రజసః పరస్తాద్విధూయ దేవస్తమో దివమారుహత్
సూర్యుడు తన ప్రయాణానికి ఏడుగురు ఆకుపచ్చ గుర్రాలను బంగారు మెరుపుతో కూడిన గొప్ప రథానికి జోడించాడు. ఆ ప్రకాశవంతుడు చీకటిని దూరం చేసి, ఆకాశంలోకి దేవుడు ఎక్కాడు.
ఉత్కేతునా బృహతా దేవ ఆగన్న్ అపావృక్తమోఽభి జ్యోతిరశ్రైత్। దివ్యః సుపర్ణః స వీరో వ్యఖ్యదదితేః పుత్రో భువనాని విశ్వా
పెద్ద జెండాతో ఆ దేవుడు వచ్చి, చీకటిని తొలగించి, వెలుగును చూశాడు. ఆకాశంలో divine పక్షి, ఆ వీరుడు, అదితి కుమారుడు, అన్ని లోకాలను వెలికి చూపించాడు.
ఉద్యన్ రశ్మీన్ ఆ తనుషే విశ్వా రుపాణి పుష్యసి । ఉభా సముద్రౌ క్రతునా వి భాసి సర్వాంల్లోకాన్ పరిభూర్భ్రాజమానః
నీవు ఉదయించేటప్పుడు నీ కిరణాలను విస్తరించావు, అన్ని రూపాలను పోషిస్తున్నావు. నీ సంకల్పంతో రెండు సముద్రాల మీద ప్రకాశిస్తూ, అన్ని లోకాలను చుట్టుముట్టి మెరిసిపోతున్నావు.
{౭} పూర్వాపరం చరతో మాయయైతౌ శిశూ క్రీడన్తౌ పరి యాతోఽర్ణవమ్ । విశ్వాన్యో భువనా విచష్టే హైరణ్యైరన్యం హరితో వహన్తి
ఈ ఇద్దరు పిల్లలు తమ మాయతో ముందూ వెనుకా తిరుగుతూ, సముద్రాన్ని చుట్టి ఆడుకుంటున్నారు. వారిలో ఒకడు అన్ని లోకాలను చూస్తున్నాడు, మరొకడిని బంగారు గుర్రాలు లాగుతున్నాయి.
దివి త్వాత్త్రిరధారయత్సూర్యా మాసాయ కర్తవే । స ఏషి సుధృతస్తపన్ విశ్వా భూతావచాకశత్
ఆకాశంలో, ఓ సూర్యుడా, మాసాన్ని ఏర్పరచేందుకు నిన్ను మూడుసార్లు స్థాపించారు. నీవు బలంగా, ప్రకాశంగా కదులుతూ, అన్ని భూతాలను ప్రకటిస్తున్నావు.
ఉభావన్తౌ సమర్షసి వత్సః సంమాతరావివ । నన్వేతదితః పురా బ్రహ్మ దేవా అమీ విదుః
నీవు ఇద్దరినీ ఓ దూడ తన తల్లుల మధ్య ఉండేలా భరిస్తున్నావు. నిజంగా, దీనికి ముందే దేవతలు ఈ పవిత్ర జ్ఞానాన్ని తెలుసుకున్నారు.
యత్సముద్రమను శ్రితం తత్సిషాసతి సూర్యః । అధ్వాస్య వితతో మహాన్ పూర్వశ్చాపరశ్చ యః
సముద్రం తర్వాత స్థిరంగా ఉన్నదాన్ని సూర్యుడు తెలుసుకోవాలని యత్నిస్తున్నాడు. అతని మార్గం విస్తారంగా, ముందు కూడా, తర్వాత కూడా వ్యాపించి ఉంది.
తం సమాప్నోతి జూతిభిస్తతో నాప చికిత్సతి । తేనామృతస్య భక్షం దేవానాం నావ రున్ధతే
తన ప్రయత్నాలతో అతడు దానిని చేరుకుంటాడు, దానినుండి తిరిగి రావడం లేదు. దానివల్ల దేవతలకు అమృత భోజనాన్ని ఆపడు.
ఉదు త్యం జాతవేదసం దేవం వహన్తి కేతవః । దృశే విశ్వాయ సూర్యమ్
అన్ని జనులు చూడటానికి, ఆ జాతవేదసుడైన దేవుడిని, సూర్యుడిని, కిరణాలు పైకి తీసుకెళ్తున్నాయి.
అప త్యే తాయవో యథా నక్షత్రా యన్త్యక్తుభిః । సూరాయ విశ్వచక్షసే
పక్షులు ఎగిరిపోతున్నట్లుగా, ఆ కిరణాలు రాత్రులతో కలిసి వెళ్తున్నాయి, ఆ సర్వదర్శి సూర్యుని కోసం.
అదృశ్రన్న్ అస్య కేతవో వి రశ్మయో జనామను । భ్రాజన్తో అగ్నయో యథా
అతని కిరణాలు కనిపించాయి, అతని రశ్ములు ప్రజల మధ్య వెలిగాయి, అవి అగ్నిలా మెరిసిపోతున్నాయి.