హన్త్వేనాన్ ప్ర దహత్వరిర్యో నః పృతన్యతి । క్రవ్యాదాగ్నినా వయం సపత్నాన్ ప్ర దహామసి
మనపై పోటీ పడే శత్రువులను అతడు సంహరించాలి, కాల్చాలి. మాంసాన్ని తినే అగ్నితో మనం మన శత్రువులను కాల్చివేస్తాము.
అవాచీనాన్ అవ జహీన్ద్ర వజ్రేణ బాహుమాన్ । అధా సపత్నాన్ మామకాన్ అగ్నేస్తేజోభిరాదిషి
ఇంద్రా, బలమైన భుజాలతో, వజ్రాయుధంతో, క్రిందికి చూస్తున్న వారిని నాశనం చేయు. అప్పుడు అగ్నికి చెందిన తేజస్సుతో నా శత్రువులను దూరం చేయు.
{౩} అగ్నే సపత్నాన్ అధరాన్ పాదయాస్మద్వ్యథయా సజాతముత్పిపానం బృహస్పతే । ఇన్ద్రాగ్నీ మిత్రావరుణావధరే పద్యన్తామప్రతిమన్యూయమానాః
అగ్ని, మా శత్రువులను మన కంటే తక్కువగా చేసి, వారిని కింద పడేయి. బ్రహస్పతి, మనలోనే మనకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నవారికి బాధ కలిగించు. ఇంద్రుడు, అగ్ని, మిత్రుడు, వరుణుడు — వీరందరూ మనకు దురభిప్రాయం కలిగినవారిని నాశనం చేసి, వారిని బలహీనులను చేయాలి.
ఉద్యంస్త్వం దేవ సూర్య సపత్నాన్ అవ మే జహి । అవైనాన్ అశ్మనా జహి తే యన్త్వధమం తమః
దేవుడు సూర్యుడు, నీవు ఉదయించు. నా శత్రువులను నాశనం చేయి. వారిని రాయితో కొట్టి పడేయి. వారు అతి చీకటిలోకి పోవాలి.
వత్సో విరాజో వృషభో మతీనామా రురోహ శుక్రపృష్ఠోఽన్తరిక్షమ్ । ఘృతేనార్కమభ్యర్చన్తి వత్సం బ్రహ్మ సన్తం బ్రహ్మణా వర్ధయన్తి
వెన్నెలతో మెరిసే ఆ దూడ, ఆలోచనలలో బలమైన వృషభుడు, మధ్యాకాశాన్ని అధిరోహించాడు. clarified వెన్నతో వారు ఆ సూర్యదూడను పూజిస్తారు; బ్రహ్మస్వరూపుడై, బ్రహ్మంతోనే అతన్ని పోషిస్తారు.
దివం చ రోహ పృథివీం చ రోహ రాష్ట్రం చ రోహ ద్రవిణం చ రోహ । ప్రజాం చ రోహామృతం చ రోహ రోహితేన తన్వం సం స్పృషస్వ
ఆకాశాన్ని అధిరోహించు, భూమిని అధిరోహించు, రాజ్యాన్ని అధిరోహించు, సంపదను అధిరోహించు. సంతానాన్ని అధిరోహించు, అమృతత్వాన్ని అధిరోహించు. ఆ ఎర్రని దానితో నీ శరీరాన్ని తాకు.
యే దేవా రాష్ట్రభృతోఽభితో యన్తి సూర్యమ్ । తైష్టే రోహితః సమ్విదానో రాష్ట్రం దధాతు సుమనస్యమానః
రాజ్యాన్ని కాపాడే దేవతలు సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతారు. వారితో కలిసిన రోహితుడు, మంచి మనసుతో రాజ్యాన్ని స్థాపించాలి.
ఉత్త్వా యజ్ఞా బ్రహ్మపూతా వహన్త్యధ్వగతో హరయస్త్వా వహన్తి । తిరః సముద్రమతి రోచసేఽర్ణవమ్
బ్రహ్మశుద్ధమైన యజ్ఞాలు నీకు అర్పించబడుతున్నాయి; మార్గంలో నిన్ను గుర్రాలు తీసుకెళ్తున్నాయి. నీవు సముద్రాన్ని, అర్ణవాన్ని దాటి ప్రకాశిస్తున్నావు.
రోహితే ద్యావాపృథివీ అధి శ్రితే వసుజితి గోజితి సంధనాజితి । సహస్రం యస్య జనిమాని సప్త చ వోచేయం తే నాభిం భువనస్యాధి మజ్మని
రోహితునిపై ఆకాశం, భూమి, ధన విజయం, పశు విజయం, సమాహార విజయం నిలిచాయి. అతనికి వెయ్యి జన్మలు, ఏడూ జన్మలు ఉన్నాయి. భువనమధ్యంలో నీ నాభిని నేను ప్రకటించాలనుకుంటున్నాను.
యశా యాసి ప్రదిశో దిశశ్చ యశాః పశూనాముత చర్షణీనామ్ । యశాః పృథివ్యా అదిత్యా ఉపస్థేఽహం భూయాసం సవితేవ చారుః
నీవు ప్రతిదిశకు, దిక్కులకు కీర్తితో వెళ్తావు; పశువులలో, ప్రజలలో కీర్తితో ఉంటావు. భూమి ఒడిలో, ఆదిత్యేయి, నేను సావిత్రిలా అందంగా, కీర్తితో ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
అముత్ర సన్న్ ఇహ వేత్థేతః సంస్తాని పశ్యసి । ఇతః పశ్యన్తి రోచనం దివి సూర్యం విపశ్చితమ్
నీవు అక్కడ ఉన్నా, ఇక్కడి సంగతులన్నీ తెలుసుకుంటావు; సమూహాలను చూస్తావు. ఇక్కడినుంచి వారు ఆకాశంలో ప్రకాశించే, జ్ఞానవంతుడైన సూర్యుణ్ణి చూస్తారు.
దేవో దేవాన్ మర్చయస్యన్తశ్చరస్యర్ణవే । సమానమగ్నిమిన్ధతే తం విదుః కవయః పరే
దేవుడిగా నీవు దేవతలను పూజిస్తావు, సముద్రంలో అంతర్లీనంగా సంచరిస్తావు. అందరూ ఒకే అగ్నిని వెలిగిస్తారు; అవతలి వైపు ఉన్న జ్ఞానులు అతనిని తెలుసుకుంటారు.
{౪} అవః పరేణ పర ఏనావరేణ పదా వత్సం బిబ్రతీ గౌరుదస్థాత్। సా కద్రీచీ కం స్విదర్ధం పరాగాత్క్వ స్విత్సూతే నహి యూథే అస్మిన్
ఆవు, దూడను మోస్తూ, ఒక కాలు పైకి, మరొక కాలు కింద పెట్టి నిలిచింది. ఆ పసుపు రంగు ఆవు కొంత భాగాన్ని తీసుకుని ఎక్కడికో వెళ్లిపోయింది; ఆమె ఎక్కడ ప్రసవించిందో, ఈ మందలో కాదు.
ఏకపదీ ద్విపదీ సా చతుష్పద్యష్టాపదీ నవపదీ బభూవుషీ । సహస్రాక్షరా భువనస్య పఙ్క్తిస్తస్యాః సముద్రా అధి వి క్షరన్తి
ఆమె ఒక్క కాలు, రెండు కాళ్లు, నాలుగు కాళ్లు, ఎనిమిది కాళ్లు, తొమ్మిది కాళ్లు కలిగినదిగా మారింది. ఆమె నుండి వెయ్యి అక్షరాల భువనపు పంక్తి, సముద్రాలు ప్రవహించాయి.
ఆరోహన్ ద్యామమృతః ప్రావ మే వచః । ఉత్త్వా యజ్ఞా బ్రహ్మపూతా వహన్త్యధ్వగతో హరయస్త్వా వహన్తి
నీవు అమృతత్వంతో ఆకాశాన్ని అధిరోహించావు; నా మాటలు బయలుదేరాయి. బ్రహ్మశుద్ధమైన యజ్ఞాలు నీకు అర్పించబడుతున్నాయి; మార్గంలో నిన్ను గుర్రాలు తీసుకెళ్తున్నాయి.
వేద తత్తే అమర్త్య యత్త ఆక్రమణం దివి । యత్తే సధస్థం పరమే వ్యోమన్
నీవు ఆకాశంలో వేసే అడుగు, పరమాకాశంలో నీ స్థానం — ఈ రెండింటినీ అమరుడు తెలుసు.
సూర్యో ద్యాం సూర్యః పృఠివీం సూర్య ఆపోఽతి పశ్యతి । సూర్యో భూతస్యైకం చక్షురా రురోహ దివం మహీమ్
సూర్యుడు ఆకాశాన్ని చూస్తాడు, భూమిని చూస్తాడు, జలాలను చూస్తాడు. సూర్యుడు భూతమంతటికి ఒకే కన్నుగా, ఆకాశానికీ, భూమికీ అధిరోహించాడు.
ఉర్వీరాసన్ పరిధయో వేదిర్భూమిరకల్పత । తత్రైతావగ్నీ ఆధత్త హిమం ఘ్రంసం చ రోహితః
విస్తారమైన ప్రాకారాలు ఏర్పడ్డాయి, యజ్ఞవేదిక సిద్ధమైంది. అక్కడ అగ్ని మంచును, చలిని, రోహితుని ఉంచాడు.
హిమం ఘ్రంసం చాధాయ యూపాన్ కృత్వా పర్వతాన్ । వర్షాజ్యావగ్నీ ఈజాతే రోహితస్య స్వర్విదః
మంచు, చలిని ఉంచి, పర్వతాల్లాంటి యూపాలను నిర్మించి, రోహితుని వెలుగు తెలిసినవారు అగ్నిని నెయ్యి, తేనెతో ప్రज్వలింపజేశారు.
స్వర్విదో రోహితస్య బ్రహ్మణాగ్నిః సమిధ్యతే । తస్మాద్ఘ్రంసస్తస్మాద్ధిమస్తస్మాద్యజ్ఞోఽజాయత
రోహితుని బ్రహ్మంతో అగ్ని వెలుగుతుంది, ఆ వెలుగు తెలిసినవాడు. అతనివల్ల చలి, మంచు, యజ్ఞం పుట్టాయి.
బ్రహ్మణాగ్నీ వావృధానౌ బ్రహ్మవృద్ధౌ బ్రహ్మాహుతౌ । బ్రహ్మేద్ధావగ్నీ ఈజాతే రోహితస్య స్వర్విదః
బ్రహ్మతో పెరిగిన అగ్ని, బ్రహ్మతో పోషించబడింది, బ్రహ్మతోనే హోమం చేయబడింది. బ్రహ్మశక్తితో వెలిగిన అగ్ని, సూర్యుని తత్వాన్ని తెలిసిన రోహితుని యజ్ఞంలో పూజించబడుతుంది.
సత్యే అన్యః సమాహితోఽప్స్వన్యః సమిధ్యతే । బ్రహ్మేద్ధావగ్నీ ఈజాతే రోహితస్య స్వర్విదః
ఒకటి సత్యంలో స్థిరంగా ఉంది, మరొకటి జలాల్లో వెలుగుతోంది. బ్రహ్మశక్తితో వెలిగిన అగ్ని, సూర్యుని తత్వాన్ని తెలిసిన రోహితుని యజ్ఞంలో పూజించబడుతుంది.
{౫} యం వాతః పరిశుమ్భతి యం వేన్ద్రో బ్రహ్మణస్పతిః । బ్రహ్మేద్ధావగ్నీ ఈజాతే రోహితస్య స్వర్విదః
వాయువు చుట్టుముట్టినవాడిని, ఇంద్రుడు, బ్రహ్మణస్పతి సంరక్షించినవాడిని — బ్రహ్మశక్తితో వెలిగిన అగ్ని, సూర్యుని తత్వాన్ని తెలిసిన రోహితుని యజ్ఞంలో పూజించబడుతుంది.
వేదిం భూమిం కల్పయిత్వా దివం కృత్వా దక్షిణామ్ । ఘ్రంసం తదగ్నిం కృత్వా చకార విశ్వమాత్మన్వద్వర్షేణాజ్యేన రోహితః
వేదికను భూమిగా ఏర్పాటుచేసి, ఆకాశాన్ని దక్షిణదిశగా చేసి, ఆ హవిర్భాగాన్ని అగ్నిగా చేసి, విశ్వాన్ని ఆత్మవంతంగా, సంవత్సరపు నెయ్యితో రోహితుడు సృష్టించాడు.
వర్షమాజ్యం ఘ్రంసో అగ్నిర్వేదిర్భూమిరకల్పత । తత్రైతాన్ పర్వతాన్ అగ్నిర్గీర్భిరూర్ధ్వామకల్పయత్
వర్షంగా నెయ్యి, హవిర్భాగంగా అగ్ని, వేదికగా భూమి ఏర్పడింది. అక్కడ అగ్ని తన స్తోత్రాలతో ఈ పర్వతాలను పైకి నిలిపాడు.
గీర్భిరూర్ధ్వాన్ కల్పయిత్వా రోహితో భూమిమబ్రవీత్। త్వయీదం సర్వం జాయతాం యద్భూతం యచ్చ భావ్యమ్
స్తోత్రాలతో పర్వతాలను పైకి నిలిపిన రోహితుడు భూమిని ఇలా అన్నాడు: 'నీలో ఉన్నది, ఉండబోయేది అన్నీ జన్మించాలి.'
స యజ్ఞః ప్రథమో భూతో భవ్యో అజాయత । తస్మాద్ధ జజ్ఞ ఇదం సర్వం యత్కిం చేదం విరోచతే రోహితేన ఋషిణాభృతమ్
ఆ యజ్ఞమే మొదటిది అయింది; గతమైనది, రాబోయేది అన్నీ జన్మించాయి. ఈ సర్వం, ఇక్కడ ప్రకాశించే దంతా, ఋషి అయిన రోహితుని ద్వారా నిలబడింది.
యశ్చ గాం పదా స్ఫురతి ప్రత్యఙ్సూర్యం చ మేహతి । తస్య వృశ్చామి తే మూలం న ఛాయాం కరవోఽపరమ్
ఎవరైనా కాలితో భూమిని త్రొక్కినా, లేక సూర్యుని వైపు నిలబడి మూత్రవిసర్జన చేసినా, వారి మూలాన్ని నేను తొలగిస్తాను, నీడను కాదు, మరొకటి సృష్టించను.
యో మాభిఛాయమత్యేషి మాం చాగ్నిం చాన్తరా । తస్య వృశ్చామి తే మూలం న ఛాయాం కరవోఽపరమ్
ఎవరైనా నన్ను, నా నీడను మధ్యలో దాటి పోయినా, లేక నన్ను, అగ్నిని మధ్యలో విడదీసినా, వారి మూలాన్ని నేను తొలగిస్తాను, నీడను కాదు, మరొకటి సృష్టించను.
యో అద్య దేవ సూర్య త్వాం చ మాం చాన్తరాయతి । దుష్వప్న్యం తస్మిం ఛమలం దురితాని చ మృజ్మహే
దేవుడు సూర్యుడా, నిన్ను నన్ను మధ్యలో ఎవరు వచ్చినా, వారి చెడు కలలు, అపవిత్రత, దురదృష్టాలను మేము తొలగించుకుంటాము.