వాచస్పతే సౌమనసం మనశ్చ గోష్ఠే నో గా జనయ యోనిషు ప్రజాః । ఇహైవ ప్రాణః సఖ్యే నో అస్తు తం త్వా పరమేష్ఠిన్ పర్యహమాయుషా వర్చసా దధాతు
వాక్పతే, మనకు సంతోషకరమైన మనస్సును, ఆలోచనను ప్రసాదించు. గొల్లగుడిలో మనకు ఆవులను, గర్భాలలో సంతానాన్ని కలిగించు. ప్రాణం ఇక్కడే మనతో స్నేహంగా ఉండాలి. పరమేశ్వరుడు నిన్ను నిరంతర ఆయుష్షుతో, తేజస్సుతో చుట్టుముట్టుగాక.
పరి త్వా ధాత్సవితా దేవో అగ్నిర్వర్చసా మిత్రావరుణావభి త్వా । సర్వా అరాతీరవక్రామన్న్ ఏహీదం రాష్ట్రమకరః సునృతావత్
దేవుడు సవిత మనల్ని చుట్టుముట్టుతున్నాడు, అగ్ని తేజస్సుతో, మిత్రుడు, వరుణుడు నిన్ను ఆదరిస్తున్నారు. అన్ని శత్రుత్వాలు తొలగిపోవాలి. రా, మంచి మాటలతో కూడిన ఈ రాజ్యాన్ని స్థాపించు.
{౨} యం త్వా పృషతీ రథే ప్రష్టిర్వహతి రోహిత । శుభా యాసి రిణన్న్ అపః
ఎర్రవాడా, నిన్ను పుల్లని గుర్రం రథంలో లాగుతుంది. నీవు కాంతివంతంగా ప్రయాణిస్తూ, నీటిని తొలగిస్తూ వెళ్తావు.
అనువ్రతా రోహిణీ రోహితస్య సూరిః సువర్ణా బృహతీ సువర్చాః । తయా వాజాన్ విశ్వరూపాం జయేమ తయా విశ్వాః పృతనా అభి ష్యామ
ఎర్రవాడికి నమ్మకంగా ఉండే రోహిణి, బంగారు వర్ణంతో, మహత్తుతో, కాంతితో ప్రకాశిస్తుంది. ఆమెతో మనం అన్ని రకాల ఐశ్వర్యాలను గెలుచుకుందాం. ఆమెతో మనం అన్ని యుద్ధాల్లో విజయం సాధిద్దాం.
ఇదం సదో రోహిణీ రోహితస్యాసౌ పన్థాః పృషతీ యేన యాతి । తాం గన్ధర్వాః కశ్యపా ఉన్ నయన్తి తాం రక్షన్తి కవయోఽప్రమాదమ్
ఇది రోహిణి యొక్క ఆసనం, ఇది ఎర్రవాడి మార్గం, ఆ పుల్లని గుర్రం వెళ్ళే దారి. ఆ దారిని గంధర్వులు, కశ్యపులు ముందుకు నడిపిస్తారు. మునులు దానిని అప్రమత్తంగా కాపాడుతారు.
సూర్యస్యాశ్వా హరయః కేతుమన్తః సదా వహన్త్యమృతాః సుఖం రథమ్ । ఘృతపావా రోహితో భ్రాజమానో దివం దేవః పృషతీమా వివేశ
సూర్యుని గుర్రాలు, జెండాలతో, ఎప్పుడూ అమృతమయమైన సుఖరథాన్ని లాగుతుంటాయి. ప్రకాశించే ఎర్రవాడు, ఘృతంతో, దేవుడిగా, ఆకాశంలో పుల్లని గుర్రంలో ప్రవేశించాడు.
యో రోహితో వృషభస్తిగ్మశృఙ్గః పర్యగ్నిం పరి సూర్యం బభూవ । యో విష్టభ్నాతి పృథివీం దివం చ తస్మాద్దేవా అధి సృష్టీః సృజన్తే
ఎర్రవాడు, పదునైన కొమ్ములతో ఉన్న ఎద్దు, అగ్నిగా, సూర్యునిగా మారాడు. భూమిని, ఆకాశాన్ని అతడు నిలబెట్టాడు. ఆయన నుంచే దేవతలు సృష్టిని సృష్టిస్తారు.
రోహితో దివమారుహన్ మహతః పర్యర్ణవాత్। సర్వో రురోహ రోహితో రుహః
ఎర్రవాడు మహా సముద్రం నుండి ఆకాశాన్ని ఎక్కాడు. ఎర్రవాడు పూర్తిగా పైకి ఎక్కాడు, ఎర్రవాడు పైకి లేచాడు.
వి మిమీష్వ పయస్వతీం ఘృతాచీం దేవానాం ధేనురనపస్పృగేషా । ఇన్ద్రః సోమం పిబతు క్షేమో అస్త్వగ్నిః ప్ర స్తౌతు వి మృధో నుదస్వ
పాలుతో నిండిన, ఘృతంతో కూడిన, దేవతలకు చెందిన ఆవును కొలవండి. ఇంద్రుడు సోమాన్ని పానంచేయాలి. మనకు రక్షణ కలగాలి. అగ్ని స్తుతించాలి, శత్రువులను తొలగించు.
సమిద్ధో అగ్నిః సమిధానో ఘృతవృద్ధో ఘృతాహుతః । అభీషాట్విశ్వాషాడగ్నిః సపత్నాన్ హన్తు యే మమ
అగ్ని ప్రज్వలించబడింది, ఇంధనంతో వెలిగింది, ఘృతంతో పెరిగింది, ఘృతంతో హోమం చేయబడింది. అగ్ని, సమస్తాన్ని జయించేవాడు, నా శత్రువులను, నాకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న వారిని నాశనం చేయుగాక.
హన్త్వేనాన్ ప్ర దహత్వరిర్యో నః పృతన్యతి । క్రవ్యాదాగ్నినా వయం సపత్నాన్ ప్ర దహామసి
మనపై పోటీ పడే శత్రువులను అతడు సంహరించాలి, కాల్చాలి. మాంసాన్ని తినే అగ్నితో మనం మన శత్రువులను కాల్చివేస్తాము.
అవాచీనాన్ అవ జహీన్ద్ర వజ్రేణ బాహుమాన్ । అధా సపత్నాన్ మామకాన్ అగ్నేస్తేజోభిరాదిషి
ఇంద్రా, బలమైన భుజాలతో, వజ్రాయుధంతో, క్రిందికి చూస్తున్న వారిని నాశనం చేయు. అప్పుడు అగ్నికి చెందిన తేజస్సుతో నా శత్రువులను దూరం చేయు.
{౩} అగ్నే సపత్నాన్ అధరాన్ పాదయాస్మద్వ్యథయా సజాతముత్పిపానం బృహస్పతే । ఇన్ద్రాగ్నీ మిత్రావరుణావధరే పద్యన్తామప్రతిమన్యూయమానాః
అగ్ని, మా శత్రువులను మన కంటే తక్కువగా చేసి, వారిని కింద పడేయి. బ్రహస్పతి, మనలోనే మనకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నవారికి బాధ కలిగించు. ఇంద్రుడు, అగ్ని, మిత్రుడు, వరుణుడు — వీరందరూ మనకు దురభిప్రాయం కలిగినవారిని నాశనం చేసి, వారిని బలహీనులను చేయాలి.
ఉద్యంస్త్వం దేవ సూర్య సపత్నాన్ అవ మే జహి । అవైనాన్ అశ్మనా జహి తే యన్త్వధమం తమః
దేవుడు సూర్యుడు, నీవు ఉదయించు. నా శత్రువులను నాశనం చేయి. వారిని రాయితో కొట్టి పడేయి. వారు అతి చీకటిలోకి పోవాలి.
వత్సో విరాజో వృషభో మతీనామా రురోహ శుక్రపృష్ఠోఽన్తరిక్షమ్ । ఘృతేనార్కమభ్యర్చన్తి వత్సం బ్రహ్మ సన్తం బ్రహ్మణా వర్ధయన్తి
వెన్నెలతో మెరిసే ఆ దూడ, ఆలోచనలలో బలమైన వృషభుడు, మధ్యాకాశాన్ని అధిరోహించాడు. clarified వెన్నతో వారు ఆ సూర్యదూడను పూజిస్తారు; బ్రహ్మస్వరూపుడై, బ్రహ్మంతోనే అతన్ని పోషిస్తారు.
దివం చ రోహ పృథివీం చ రోహ రాష్ట్రం చ రోహ ద్రవిణం చ రోహ । ప్రజాం చ రోహామృతం చ రోహ రోహితేన తన్వం సం స్పృషస్వ
ఆకాశాన్ని అధిరోహించు, భూమిని అధిరోహించు, రాజ్యాన్ని అధిరోహించు, సంపదను అధిరోహించు. సంతానాన్ని అధిరోహించు, అమృతత్వాన్ని అధిరోహించు. ఆ ఎర్రని దానితో నీ శరీరాన్ని తాకు.
యే దేవా రాష్ట్రభృతోఽభితో యన్తి సూర్యమ్ । తైష్టే రోహితః సమ్విదానో రాష్ట్రం దధాతు సుమనస్యమానః
రాజ్యాన్ని కాపాడే దేవతలు సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతారు. వారితో కలిసిన రోహితుడు, మంచి మనసుతో రాజ్యాన్ని స్థాపించాలి.
ఉత్త్వా యజ్ఞా బ్రహ్మపూతా వహన్త్యధ్వగతో హరయస్త్వా వహన్తి । తిరః సముద్రమతి రోచసేఽర్ణవమ్
బ్రహ్మశుద్ధమైన యజ్ఞాలు నీకు అర్పించబడుతున్నాయి; మార్గంలో నిన్ను గుర్రాలు తీసుకెళ్తున్నాయి. నీవు సముద్రాన్ని, అర్ణవాన్ని దాటి ప్రకాశిస్తున్నావు.
రోహితే ద్యావాపృథివీ అధి శ్రితే వసుజితి గోజితి సంధనాజితి । సహస్రం యస్య జనిమాని సప్త చ వోచేయం తే నాభిం భువనస్యాధి మజ్మని
రోహితునిపై ఆకాశం, భూమి, ధన విజయం, పశు విజయం, సమాహార విజయం నిలిచాయి. అతనికి వెయ్యి జన్మలు, ఏడూ జన్మలు ఉన్నాయి. భువనమధ్యంలో నీ నాభిని నేను ప్రకటించాలనుకుంటున్నాను.
యశా యాసి ప్రదిశో దిశశ్చ యశాః పశూనాముత చర్షణీనామ్ । యశాః పృథివ్యా అదిత్యా ఉపస్థేఽహం భూయాసం సవితేవ చారుః
నీవు ప్రతిదిశకు, దిక్కులకు కీర్తితో వెళ్తావు; పశువులలో, ప్రజలలో కీర్తితో ఉంటావు. భూమి ఒడిలో, ఆదిత్యేయి, నేను సావిత్రిలా అందంగా, కీర్తితో ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
అముత్ర సన్న్ ఇహ వేత్థేతః సంస్తాని పశ్యసి । ఇతః పశ్యన్తి రోచనం దివి సూర్యం విపశ్చితమ్
నీవు అక్కడ ఉన్నా, ఇక్కడి సంగతులన్నీ తెలుసుకుంటావు; సమూహాలను చూస్తావు. ఇక్కడినుంచి వారు ఆకాశంలో ప్రకాశించే, జ్ఞానవంతుడైన సూర్యుణ్ణి చూస్తారు.
దేవో దేవాన్ మర్చయస్యన్తశ్చరస్యర్ణవే । సమానమగ్నిమిన్ధతే తం విదుః కవయః పరే
దేవుడిగా నీవు దేవతలను పూజిస్తావు, సముద్రంలో అంతర్లీనంగా సంచరిస్తావు. అందరూ ఒకే అగ్నిని వెలిగిస్తారు; అవతలి వైపు ఉన్న జ్ఞానులు అతనిని తెలుసుకుంటారు.
{౪} అవః పరేణ పర ఏనావరేణ పదా వత్సం బిబ్రతీ గౌరుదస్థాత్। సా కద్రీచీ కం స్విదర్ధం పరాగాత్క్వ స్విత్సూతే నహి యూథే అస్మిన్
ఆవు, దూడను మోస్తూ, ఒక కాలు పైకి, మరొక కాలు కింద పెట్టి నిలిచింది. ఆ పసుపు రంగు ఆవు కొంత భాగాన్ని తీసుకుని ఎక్కడికో వెళ్లిపోయింది; ఆమె ఎక్కడ ప్రసవించిందో, ఈ మందలో కాదు.
ఏకపదీ ద్విపదీ సా చతుష్పద్యష్టాపదీ నవపదీ బభూవుషీ । సహస్రాక్షరా భువనస్య పఙ్క్తిస్తస్యాః సముద్రా అధి వి క్షరన్తి
ఆమె ఒక్క కాలు, రెండు కాళ్లు, నాలుగు కాళ్లు, ఎనిమిది కాళ్లు, తొమ్మిది కాళ్లు కలిగినదిగా మారింది. ఆమె నుండి వెయ్యి అక్షరాల భువనపు పంక్తి, సముద్రాలు ప్రవహించాయి.
ఆరోహన్ ద్యామమృతః ప్రావ మే వచః । ఉత్త్వా యజ్ఞా బ్రహ్మపూతా వహన్త్యధ్వగతో హరయస్త్వా వహన్తి
నీవు అమృతత్వంతో ఆకాశాన్ని అధిరోహించావు; నా మాటలు బయలుదేరాయి. బ్రహ్మశుద్ధమైన యజ్ఞాలు నీకు అర్పించబడుతున్నాయి; మార్గంలో నిన్ను గుర్రాలు తీసుకెళ్తున్నాయి.
వేద తత్తే అమర్త్య యత్త ఆక్రమణం దివి । యత్తే సధస్థం పరమే వ్యోమన్
నీవు ఆకాశంలో వేసే అడుగు, పరమాకాశంలో నీ స్థానం — ఈ రెండింటినీ అమరుడు తెలుసు.
సూర్యో ద్యాం సూర్యః పృఠివీం సూర్య ఆపోఽతి పశ్యతి । సూర్యో భూతస్యైకం చక్షురా రురోహ దివం మహీమ్
సూర్యుడు ఆకాశాన్ని చూస్తాడు, భూమిని చూస్తాడు, జలాలను చూస్తాడు. సూర్యుడు భూతమంతటికి ఒకే కన్నుగా, ఆకాశానికీ, భూమికీ అధిరోహించాడు.
ఉర్వీరాసన్ పరిధయో వేదిర్భూమిరకల్పత । తత్రైతావగ్నీ ఆధత్త హిమం ఘ్రంసం చ రోహితః
విస్తారమైన ప్రాకారాలు ఏర్పడ్డాయి, యజ్ఞవేదిక సిద్ధమైంది. అక్కడ అగ్ని మంచును, చలిని, రోహితుని ఉంచాడు.
హిమం ఘ్రంసం చాధాయ యూపాన్ కృత్వా పర్వతాన్ । వర్షాజ్యావగ్నీ ఈజాతే రోహితస్య స్వర్విదః
మంచు, చలిని ఉంచి, పర్వతాల్లాంటి యూపాలను నిర్మించి, రోహితుని వెలుగు తెలిసినవారు అగ్నిని నెయ్యి, తేనెతో ప్రज్వలింపజేశారు.
స్వర్విదో రోహితస్య బ్రహ్మణాగ్నిః సమిధ్యతే । తస్మాద్ఘ్రంసస్తస్మాద్ధిమస్తస్మాద్యజ్ఞోఽజాయత
రోహితుని బ్రహ్మంతో అగ్ని వెలుగుతుంది, ఆ వెలుగు తెలిసినవాడు. అతనివల్ల చలి, మంచు, యజ్ఞం పుట్టాయి.