నమస్తే అస్తు నారదానుష్ఠు విదుషే వశా । కతమాసాం భీమతమా యామదత్త్వా పరాభవేత్
నారదా! ఆవు విధిని తెలిసినవాడా, నీకు నమస్కారం. వాటిలో ఏది అత్యంత భయంకరమైనది? దానిని ఇచ్చితే ఎవడు నాశనం అవుతాడు?
విలిప్తీ యా బృహస్పతేఽథో సూతవశా వశా । తస్యా నాశ్నీయాదబ్రాహ్మణో య ఆశంసేత భూత్యామ్
బృహస్పతే! లేపన ఆవు, రథసారధి ఆవు — వీటిని బ్రాహ్మణేతరుడు తినకూడదు, ఐశ్వర్యాన్ని కోరుకుంటే.
త్రీణి వై వశాజాతాని విలిప్తీ సూతవశా వశా । తాః ప్ర యచ్ఛేద్బ్రహ్మభ్యః సోఽనావ్రస్కః ప్రజాపతౌ
మూడు రకాల ఆవులు ఉన్నాయి: లేపన ఆవు, రథసారధి ఆవు, సాధారణ ఆవు. ఇవన్నీ బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వాలి; అప్పుడు ప్రజాపతి యజ్ఞంలో భాగస్వామి అవుతాడు.
ఏతద్వో బ్రాహ్మణా హవిరితి మన్వీత యాచితః । వశాం చేదేనం యాచేయుర్యా భీమాదదుషో గృహే
బ్రాహ్మణులారా! ఇది మీకు హవిర్భాగం అని భావించాలి. వారు ఆవును అడిగితే, ఇంట్లో ఉన్న అత్యంత భయంకరమైనదాన్ని ఇవ్వాలి.
దేవా వశాం పర్యవదన్ న నోఽదాదితి హీడితాః । ఏతాభిర్ఋగ్భిర్భేదం తస్మాద్వై స పరాభవత్
దేవతలు ఆ సమృద్ధి గోవును చుట్టుముట్టి, మనకు ఇవ్వకుండా, మనం ఎంత ప్రార్థించినా వినలేదు. ఈ రుగ్మతలతో వారు ఆ గోవును విడగొట్టారు. అందుకే అతడు ఓడిపోయాడు.
ఉతైనాం భేదో నాదదాద్వశామిన్ద్రేణ యాచితః । తస్మాత్తం దేవా ఆగసోఽవృశ్చన్న్ అహముత్తరే
ఆ గోవును విడగొట్టే వాడు, ఇంద్రుని వేడుకున్నా, దాన్ని తీసుకోలేదు. అందుకే దేవతలు అతడిని ఆ కార్యం నుండి వేరుచేశారు. నేను కూడా తరువాతివారి నుండి వేరుపడ్డాను.
యే వశాయా అదానాయ వదన్తి పరిరాపిణః । ఇన్ద్రస్య మన్యవే జాల్మా ఆ వృశ్చన్తే అచిత్త్యా
ఆ సమృద్ధి గోవును ఇవ్వమని మోసపూరితంగా మాట్లాడేవారిని, ఇంద్రుని కోపం వలయంలా వారిని వారి అజ్ఞానంతో కట్టిపడేస్తుంది.
యే గోపతిం పరాణీయాథాహుర్మా దదా ఇతి । రుద్రస్యాస్తాం తే హేతీం పరి యన్త్యచిత్త్యా
‘ఆ గోపాలుని గోవును ఇవ్వవద్దు, అతడిని వెళ్లగొట్టు’ అని చెప్పేవారిని, రుద్రుని ఆయుధాలు వారి అజ్ఞానంలో చుట్టుముట్టాలని కలుగజేయాలి.
యది హుతాం యద్యహుతామమా చ పచతే వశామ్ । దేవాన్త్సబ్రాహ్మణాన్ ఋత్వా జిహ్మో లోకాన్ నిర్ఋచ్ఛతి
ఆ సమృద్ధి గోవును యజ్ఞంలో సమర్పించినా, సమర్పించకపోయినా, లేదా తానే తినినా, ఆ వక్రాచారుడు దేవతలను, బ్రాహ్మణులను, యజ్ఞకర్తలను వారి లోకాల నుండి తొలగిస్తాడు.
శ్రమేణ తపసా సృష్టా బ్రహ్మణా విత్తర్తే శ్రితా
శ్రమతో, తపస్సుతో సృష్టించబడి, బ్రహ్మ ద్వారా స్థాపించబడి, జ్ఞానంలో నిలిచింది.
సత్యేనావృతా శ్రియా ప్రావృతా యశసా పరీవృతా
సత్యంతో కప్పబడి, మహిమతో ముడిపడి, కీర్తితో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
స్వధయా పరిహితా శ్రద్ధయా పర్యూఢా దీక్షయా గుప్తా యజ్ఞే ప్రతిష్ఠితా లోకో నిధనమ్
స్వాధీనతతో నిలబడింది, విశ్వాసంతో చుట్టబడి, దీక్షతో రక్షించబడి, యజ్ఞంలో స్థిరంగా ఉంది. ఈ లోకం దానికి ఆధారం.
బ్రహ్మ పదవాయం బ్రాహ్మణోఽధిపతిః
బ్రహ్మ దానికి మార్గం, బ్రాహ్మణుడు దానికి అధిపతి.
తామాదదానస్య బ్రహ్మగవీం జినతో బ్రాహ్మణం క్షత్రియస్య
ఎవరైనా బ్రాహ్మణుని నుండి బ్రహ్మ గోవును తీసుకుంటే, క్షత్రియుడిని జయించినవాడవుతాడు.
అప క్రామతి సూనృతా వీర్యం పుణ్యా లక్ష్మీః
అతనివద్ద నుంచి సత్యం, బలము, పుణ్యం, శుభలక్ష్మి అన్నీ దూరమవుతాయి.
ఓజశ్చ తేజశ్చ సహశ్చ బలం చ వాక్చేన్ద్రియం చ శ్రీశ్చ ధర్మశ్చ
శక్తి, తేజస్సు, సామర్థ్యం, బలం, మాట, ఇంద్రియాలు, ఐశ్వర్యం, ధర్మం — ఇవన్నీ
బ్రహ్మ చ క్షత్రం చ రాష్ట్రం చ విశశ్చ త్విషిశ్చ యశశ్చ వర్చశ్చ ద్రవిణం చ
బ్రహ్మ, క్షత్రియత్వం, రాజ్యం, ప్రజలు, ప్రకాశం, కీర్తి, వర్ణం, ధనం — ఇవన్నీ
ఆయుశ్చ రూపం చ నామ చ కీర్తిశ్చ ప్రాణశ్చాపానశ్చ చక్షుశ్చ శ్రోత్రం చ
ఆయుష్, రూపం, పేరు, కీర్తి, శ్వాస, ఉచ్చ్వాసం, చూపు, వినికిడి — ఇవన్నీ
పయశ్చ రసశ్చాన్నం చాన్నాద్యం చ ర్తం చ సత్యం చేష్టం చ పూర్తం చ ప్రజా చ పశవశ్చ
పాలు, రుచి, అన్నం, భోజ్యం, సత్యం, నిజం, కార్యాలు, దానం, సంతానం, పశువులు — ఇవన్నీ
తాని సర్వాణ్యప క్రామన్తి బ్రహ్మగవీమాదదానస్య జినతో బ్రాహ్మణం క్షత్రియస్య
బ్రాహ్మణుని నుండి బ్రహ్మ గోవును తీసుకుని, క్షత్రియుడిని జయించినవాడి వద్ద నుంచి ఇవన్నీ దూరమవుతాయి.
సైషా భీమా బ్రహ్మగవ్యఘవిషా సాక్షాత్కృత్యా కూల్బజమావృతా
ఇది భయంకరమైన బ్రహ్మ గోవు, విషపు నోరు కలిగి, స్పష్టంగా భయానకంగా, నదీ తీరపు గడ్డి చుట్టబడి ఉంది.
సర్వాణ్యస్యాం ఘోరాణి సర్వే చ మృత్యవః
అందులో అన్నిరకాల భయాలు, మరణాలు ఉన్నాయి.
సర్వాణ్యస్యాం క్రూరాణి సర్వే పురుషవధాః
ఈ భూమిలోని అన్ని క్రూరమైన పనులు, మనుష్యులను హత్య చేసే అన్ని దుష్కార్యాలు ఆమెలోనే ఉన్నాయి.
సా బ్రహ్మజ్యం దేవపీయుం బ్రహ్మగవ్యాదీయమానా మృత్యోః పడ్వీశ ఆ ద్యతి
బ్రాహ్మణ హంతకుడు, దేవతలను భక్షించే వాడు ఆమెను హింసించినప్పుడు, యమధర్మరాజు ఆమెను కింద పడేస్తాడు.
మేనిః శతవధా హి సా బ్రహ్మజ్యస్య క్షితిర్హి సా
ఆమె శరీరమంతా వంద గాయాలతో మచ్చలా ఉంది; ఆమె బ్రాహ్మణ హంతకుని భూమి.
తస్మాద్వై బ్రాహ్మణానాం గౌర్దురాధర్షా విజానతా
అందుకే, బ్రాహ్మణులకు చెందిన ఆవును తెలిసినవాడు ఎప్పుడూ హింసించకూడదు.
వజ్రో ధావన్తీ వైశ్వానర ఉద్వీతా
వజ్రాయుధం పరుగెత్తుతూ, వైశ్వానరుడు ప్రज్వలించబడి ఉంది.
హేతిః శఫాన్ ఉత్ఖిదన్తీ మహాదేవోఽపేక్షమాణా
పాదాలను త్రవ్వే ఆయుధం, మహాదేవుడిని ఎదురుచూస్తూ ఉంది.
క్షురపవిరీక్షమాణా వాశ్యమానాభి స్ఫూర్జతి
క్షురంలా పదునుగా ఉన్నది, చూస్తూ ఉండగా, కొట్టినప్పుడు కంపిస్తుంది.
మృత్యుర్హిఙ్కృణ్వత్యుగ్రో దేవః పుచ్ఛం పర్యస్యన్తీ
భయంకరమైన మృత్యువు, గర్జిస్తూ, ఆ దేవుడు తోక చుట్టూ తిరుగుతున్నాడు.